AMSTERDAM - De fractievoorzitters van VVD, PvdA, D66 en GroenLinks hebben dinsdagmiddag de verkennende gesprekken over de vraag of een kabinet met deze partijen mogelijk is stilgelegd.

VVD-fractievoorzitter Mark Rutte ziet te weinig perspectief om te gaan onderhandelen over een Paars-pluscoalitie, zo concludeerde hij dinsdag na afloop van het gesprek bij informateur Rosenthal.

Volgens Rutte hebben de vier partijen uitgebreid de mogelijkheden voor samenwerking verkend.

"We hebben over een breed scala van onderwerpen gesproken, maar ik heb te weinig vertrouwen dat dit zal leiden tot vruchtbare onderhandelingen", aldus Rutte. Hij constateerde dat de sfeer tijdens de verkenning goed was en dat het ook met het onderlinge vertrouwen wel goed zit.

Cohen

Job Cohen (PvdA) verklaarde daarop meteen dat hij niet bereid is te onderhandelen over een midden kabinet van VVD, CDA en PvdA, een combinatie die de voorkeur geniet van Rutte.

Het is aan Rosenthal om nu verdere stappen te zetten, gaven Cohen en Rutte aan.

Zeer teleurgesteld

Cohen toonde zich 'zeer teleurgesteld' over het uitblijven van onderhandelingen over Paars-plus. Femke Halsema van GroenLinks zei te balen 'als een gieter'.

Cohen wijt een en ander aan de VVD, die te weinig perspectief zou hebben geboden. Cohen wilde niet ingaan op de vraag wat er nu moet gebeuren, evenmin als Halsema.

Ook D66-leider Alexander Pechtold legt de bal bij de VVD neer.  "D66 heeft geen taboes geformuleerd, maar de VVD ziet op dit moment geen perspectief. Dat vinden wij teleurstellend.”

Halsema

Halsema prees wel de sfeer tijdens de gesprekken. Ze zei verder dat het aan haar fractie niet heeft gelegen. GroenLinks wilde overal over praten.

De aankondiging van Cohen kwam voor  Halsema niet als een verrassing. ''De PvdA heeft dit altijd buitengewoon helder gesteld. Dit is een probleem dat de VVD moet oplossen'', aldus de fractievoorzitter na afloop van het overleg.

Volgens Halsema zijn veel onderwerpen verkend en is gesproken over ''zowel de nabije als de verre toekomst''. Ze zei dat in ieder geval alle onderwerpen die te maken hebben met economische crisis zijn besproken.

Verschillen

Het werd dinsdagmiddag niet meteen duidelijk op welke onderwerpen de gesprekken tussen VVD, PvdA, GroenLinks en D66 precies zijn stukgelopen.

Maar al in de verkiezingscampagne benadrukte Rutte de enorme verschillen die bestaan met de PvdA, onder meer op financieel-economisch terrein. In het verkiezingsprogramma heeft de VVD bezuinigingsplannen opgenomen die oplopen tot ongeveer 20 miljard euro; bij de PvdA is dat 10 miljard.

'Onwaarschijnlijk'

Samenwerking in een nieuw paars kabinet, zoals dat ook in de jaren negentig gebeurde, heeft Rutte dan ook steeds ''buitengewoon onwaarschijnlijk'' genoemd.

Behalve over de aanpak van de tekorten op de overheidsbegroting verschillen VVD en PvdA flink van mening over onder meer de hypotheekrenteaftrek, de kilometerheffing, de WW, marktwerking in de zorg en ontwikkelingssamenwerking.

Mogelijke formaties

VVD-PVDA-CDA: 82 zetels (PvdA-leider Job Cohen zegt niet bereid te zijn hierover te praten)

PVDA-CDA-SP-GROENLINKS: 76 zetels

VVD-CDA-D66-GROENLINKS-CHRISTENUNIE: 77 zetels

Formatiebespreking stilgelegd