AMSTERDAM - Politici van verschillende partijen hebben furieus gereageerd op de onthulling van NU.nl dat ambtenaren een deel van de politieke partijen helpen met informatie voor het verkiezingsprogramma. SP en PVV willen desnoods het verkiezingsreces onderbreken voor een spoeddebat.

Eerder werd duidelijk dat ambtelijke plannen van het ministerie van Economische Zaken aan de programmacommissies van een paar politieke partijen zijn getoond.

Vermoedelijk gaat het om de VVD, PvdA en het CDA, maar het departement weigert dat te bevestigen. GroenLinks, SP en PVV zeggen in ieder geval niet op de hoogte te zijn.

Verantwoording van Balkenende

“Wij wisten niet dat deze stukken er waren. Er is een grondwettelijke plicht om dit soort informatie naar iedereen te sturen”, vertelt kamerlid en voorzitter van de programmacommissie voor de SP, Ronald van Raak tegenover NU.nl.

“We willen graag opheldering van de minister-president, desnoods in een debat. “Laat hij maar uitleggen hoe dit kan, want ik hecht erg aan een gelijk speelveld voor de verkiezingen. We moeten allemaal dezelfde informatie krijgen.”

'Haagse elite'

Zijn PVV-evenknie Hero Brinkman reageert furieus. “Dit is weer een bewijs dat de Haagse elite politieke partijen voortrekt. Het is onbestaanbaar dat departementen op een illegale manier informatie aan een select groepje geven op kosten van de belastingbetaler”, zegt hij tegen NU.nl. “Ik vraag me af hoe dit kan, welke departementen dit doen en hoe lang dit al gebeurt. Ik wil uitleg van de minister-president, desnoods via een debat.”

Reces

Beide politici zeggen dat desnoods het verkiezingsreces voor deze zaak moet worden onderbroken als er geen opheldering volgt. Kamerlid Kees Vendrik van GroenLinks heeft begrip voor die houding en noemt die op zich terecht, maar zelf hoeft er niet per se een debat te komen.

"Ik ben ermee bekend dat sommige partijen beter worden geïnformeerd dan andere. Dit verbaast me eigenlijk niet", verzucht hij. Maar zelf leunt hij liever op zijn actieve achterban. "Ik vind het wel een vorm van armoede als partijen ambtelijke ondersteuning nodig hebben om een programma te schrijven. Ik kan met opgeheven hoofd zeggen dat wij hier niet aan mee hoeven mee te doen..

Achtergesteld

Ook bij de nieuwe partijen roept het nieuws wrevel op. Partij één zegt ook niet benaderd te zijn of te weten van het bestaan van verkiezingsdossiers voor programmacommissies. “Het verbaast ons helemaal niet dat deze dingen gebeuren. We ondervinden het dagelijks aan den lijve”, reageert lijsttrekker Yesim Çandan.

“Voor ons reden te meer om aan te tonen dat niet de burger ongeïnteresseerd is in de politiek, maar precies het omgekeerde: de politiek - politici, politieke ambtenaren, politieke verslaggevers - is niet geïnteresseerd in de burger.”

Piratenpartij

De Piratenpartij stelt dat ze blij zijn dat er wordt nagedacht over de toekomst van Nederland, omdat het ambtelijk apparaat langer meegaat dan de gemiddelde politicus. “Als echter de kleur van een volgend kabinet wordt bepaald door selectief om te gaan met informatieverspreiding, is er wat vreemds aan de hand”, stelt Eva Jobse, de nummer twee op de lijst en lid van de programmacommissie.

“We mogen van geluk spreken dat dit departement [Economische Zaken – redactie] zelf niet verantwoordelijk is voor de verkiezingen. Het is een belemmering van de democratie, want het proces wordt gestuurd.”

'Rechts document'

De SP benadrukt dat de fiches “opmerkelijk” zijn. “Het is een vrij rechts document”, stelt Van Raak. De PVV overweegt nog een klacht in te dienen bij de OVSE, die namens de internationale gemeenschap toezicht op de Nederlandse verkiezingen houdt. GroenLinks stelt dat het goed is dat dit soort plannen van ambtenaren transparant zijn.

"Dit hoort in de openbaarheid."