SCHIPHOL - Desi Bouterse is niet welkom in Nederland als hij president van Suriname wordt of in de regering komt. Dat zei minister Maxime Verhagen van Buitenlandse Zaken woensdag in reactie op de verkiezingsoverwinning van de partij van Bouterse, de Mega Combinatie.

Wel benadrukt de bewindsman dat het nog helemaal niet zeker is dat de vroegere legerleider president wordt of dat zijn partij in de regering terechtkomt.

Hij wil zich dan ook niet uitlaten in termen als 'bezorgd' over de toekomst van Suriname. "Bovendien hebben we de keuze van de Surinaamse kiezers te respecteren", benadrukt hij. "De Surinamers hebben in alle vrijheid gekozen."

Toch is het volgens Verhagen ook zo dat Bouterse in Nederland tot elf jaar is veroordeeld voor betrokkenheid bij drugshandel. "Ook staat hij in Suriname nog terecht voor de Decembermoorden. Dat kun je niet zomaar wegnemen", aldus Verhagen.

Afwachten

"We moeten eerst afwachten welke regering er straks komt. Het moet toch een coalitie van verschillende partijen worden", constateert de minister.

"De partij van Bouterse heeft niet de meerderheid in het parlement en zijn partij bestaat ook weer uit verschillende partijen met verschillende standpunten."

Regering

Verhagen meent dat eerst duidelijk moet zijn welke regering er in Suriname komt, voordat de consequenties daarvan kunnen worden vastgesteld. Ook stelt hij dat het nog geen gelopen koers is dat Bouterse president wordt.

"Er moet immers een tweederde meerderheid in het Surinaamse parlement zijn, voordat een kandidaat tot president kan worden benoemd."

De minister wijst op de historische band met Suriname. "Die blijft in ieder geval bestaan", zegt Verhagen. Maar als Bouterse president wordt ligt een staatsbezoek niet voor de hand, zo verwacht hij.

Tweede Kamer

De Tweede Kamer reageert voorzichtig en afwachtend op de overwinning van oud-legerleider Desi Bouterse bij de parlementsverkiezingen in Suriname van dinsdag. Volgens het CDA, de PvdA, VVD en SP is het niet aan de Nederlandse politiek om een oordeel te vellen over de keuze van de Surinaamse bevolking, lieten ze woensdag weten.

CDA-Tweede Kamerlid Kathleen Ferrier, van Surinaamse afkomst, benadrukte dat de Mega Combinatie van Bouterse niet een totale meerderheid heeft gehaald. ''Er moeten coalities worden gevormd met kleinere partijen. Ik hoop dat Suriname daar de tijd voor neemt'', aldus Ferrier.

Ze is blij dat de verkiezingen goed en vreedzaam zijn verlopen. Het is volgens haar vooral afwachten wat voor regering en president er komen en hoe het zit met de democratie binnen de NDP van Bouterse, de grootste partij in de Mega Combinatie.

Politieke moorden

De PvdA vindt de ontwikkelingen moeilijk in te schatten, omdat niet duidelijk is hoe de toekomstige regering eruitziet. Voor PvdA-Kamerlid Martijn van Dam is het belangrijk dat het recht zijn beloop krijgt. Bouterse is verdachte in de procedure over de vijftien politieke moorden uit 1982. Net als de VVD en de SP vrezen de sociaaldemocraten dat deze moeizame zaak nog langzamer zal verlopen of zelfs stopt als Bouterse aan de macht komt.

De Kamer vindt dat de bijzondere band tussen Nederland en Suriname buiten kijf staat. Die blijft bestaan, ongeacht politieke keuzes, stelde Van Dam.

Internationale gemeenschap

De VVD en de SP zijn wel bezorgd over de positie van Suriname in de internationale gemeenschap. Ze wijzen behalve op de politieke moorden ook op de veroordeling van Bouterse in Nederland tot elf jaar cel wegens drugshandel. ''Er ligt nog steeds een arrestatiebevel op tafel'', aldus VVD-Kamerlid Atzo Nicolai.

PvdA en SP verklaren de winst van Bouterse door de hoop bij de vooral jonge kiezers op vooruitgang in hun persoonlijke levens. Ze zijn de oude politiek zat, hoewel president Ronald Venetiaan wel voor economische stabiliteit heeft gezorgd, zei Van Bommel.

Onduidelijk

Of Bouterse een gooi gaat doen naar het presidentschap is nog onduidelijk. Zijn partij haalde volgens de voorlopige uitslagen 23 van de 51 zetels in de Nationale Assemblee.

De nieuwe president wordt volgende maand verkozen door het parlement. Daarvoor is een tweederde meerderheid nodig, die geen van de partijen heeft gehaald.