Michael van der Vlis is als voorzitter van reizigersorganisatie ROVER een luis in de pels van vervoerders en overheid. In tijden van bezuinigen wil hij juist dat er geïnvesteerd wordt in openbaar vervoer.

En de NS presteert dan wel beter dan een paar jaar geleden, er valt voor de forens nog een hoop te verbeteren.

"Het belangrijkste is dat er méér treinen gaan rijden. Dat kan dankzij het besturingssyteem ERTMS, waardoor treinen kort achter elkaar kunnen rijden. Dat scheelt zeker de helft."

"Die maatregel levert ook meer op dan spoorverbreding of een nieuwe spoorlijn, zoals Amsterdam-Almere. Bovendien is het veel goedkoper."

"Sowieso kijkt de NS te veel naar de eigen lijnen, terwijl het gaat om de keten. De trein moet aansluiten bij de metro, de tram en de bus."

Dat is niet alleen de verantwoordelijkheid van de NS.

"Nee, dat moet in overleg met overheid en andere vervoerders. Maar de NS is wel de dominante marktpartij. Zeker als het gaat om het treinvervoer."

"Een voorbeeld van waar het fout gaat: de NS sluit 's nachts de westertunnel bij Amsterdam Centraal af. Hierdoor zijn de busstations op dat tijdstip nauwelijks nog te bereiken."

"Mensen raken gefrustreerd, omdat de NS niet verder denkt dan de eigen dienstregeling. Een toezichthouder zou dit soort dingen kunnen voorkomen."

"Bij andere sectoren met dominante marktpartijen is dat volstrekt normaal. Je hebt de OPTA voor de telecombedrijven en de energiekamer voor de energiebedrijven. "

"De consument of wij als belangenbehartiger moeten in sommige gevallen naar een toezichthouder kunnen stappen en zeggen: dit is onredelijk."

Welke macht moet die toezichthouder hebben?

"De energiekamer ziet toe op de energieleveranciers. Die heeft het recht om belangen van consumenten mee te wegen. Dat heeft de al bestaande vervoerkamer niet."

"De echte grote conflicten kunnen we naar de politiek tillen. Dan krijg je de Kamer en de minister zover om zich ermee te bemoeien."

"En de kleine dingetjes zijn in overleg wel op te lossen. Dus voor die uitersten heb je ze niet nodig."

Een toezichthouder voor het spoor of voor het openbaar vervoer in het algemeen?

"Voor al het openbaar vervoer. Het probleem zit hem vaak bij de overheid. Die maken de afspraken met de vervoerders."

"Nog een voorbeeld: Een tijdje terug op de buslijn Amsterdam – Leiden. Die bus kwam door het kleine dorpje Abbenes. Die kinderen uit Abbenes zaten op school in Leiden. Dat ligt in een ander zogeheten 'consessiegebied' dus die bushalte in Abbenes sneuvelde.

"Dat kan natuurlijk niet, terwijl de overheden juist buiten de grens van hun gebied moeten kijken."

En moet die toezichthouders ook boetes kunnen opleggen?

"Boetes, dwangsommen, het hoort er allemaal bij."

Er wordt al gewerkt aan internet in de trein. Waar kan de NS nog meer naar kijken als het gaat om service in de trein?

"Ik heb ooit eens gepleit voor een restauratiewagon, maar dan zonder personeel. Dat is prettig, met name voor de lange ritten."

"Maar het is ook een onderdeel van de sociale veiligheid. Lange treinen zijn achterin vaak dunner bevolkt en met name ouderen voelen zich daar 's avonds niet prettig bij. Zo'n coupe is goed voor de sociale controle."

Waarom wilde de NS dat niet?

"Het kostte zitplaatsen en in die tijd kampte de NS met zitplaatsschaarste. Inmiddels zijn er nieuwe treinen besteld. Nu ben ik van mening dat het ook op kleinere schaal kan. Dan kost het nauwelijks plaatsen."

Hoe moet ik dat voor me zien?

"Je zou in een aantal wagons automaten neer kunnen zetten waar je koffie, frisdrank en snacks kan halen. Zoiets kost hooguit een paar zitplaatsen."

Voor de lange ritten of in alle treinen?

"Ik zou beginnen met de lange treinritten en de minder frequente treinen. Laatst moest ik naar Maastricht en op de heenreis kwam er pas bij Eindhoven zo'n jongen met een rugzak met koffie langs. Dan zit je toch een tijdje op het droge. Op de terugreis heb ik hem helemaal niet gezien."