DEN HAAG - De overheidsfinanciën lopen op langere termijn volledig uit de hand. Tot aan 2015 zijn daarom voor 29 miljard euro aan structurele bezuinigingen noodzakelijk, zo'n 1750 euro per Nederlander.

Dat blijkt dinsdag uit een verkenning van het Centraal Planbureau (CPB) van de economische ontwikkelingen in de volgende kabinetsperiode.

Het CPB voorspelt voor 2015 een begrotingstekort van 2,9 procent van het bruto binnenlands product, terwijl dan een overschot van 1,5 procent nodig is om te voorkomen dat later de overheidsfinanciën ontsporen en de staatsschuld explodeert.

De rekenmeesters spreken in hun verkenning van een forse opgave, vergelijkbaar met die aan het begin van de jaren tachtig, die de komende kabinetsperioden een grote inzet van politici vraagt.

Werkloosheid

Volgens het CPB groeit de economie dit en volgend jaar weliswaar met respectievelijk 1,5 en 2 procent, maar de klappen van de kredietcrisis "blijven nog lang nadreunen".

Het bureau verwacht dat de werkloosheid zal oplopen tot een half miljoen personen, als gevolg van de historisch grote krimp van de economie in 2009, met 4 procent.

Begrotingstekort

Door hogere belastinginkomsten en dalende werkloosheid daalt het begrotingstekort nog de komende jaren, tot 2,9 procent in 2015. Voor dit jaar wordt een tekort van 6,3 procent voorspeld.

Bij ongewijzigd beleid is de verwachte economische groei de komende kabinetsperiode 1,75 procent. De werkloosheid daalt van 6,5 procent in 2011 naar 5,25 procent in 2015. De koopkracht stijgt in die periode met gemiddeld 0,25 procent.

Levensverwachting

De hoge kosten op langere termijn zijn het gevolg van de recessie en een hogere levensverwachting. Nederland is door de economische crisis ongeveer 5 procent van zijn bruto binnenlands product kwijt, het totaal wat in ons land wordt geproduceerd.

Dit verlies wordt naar verwachting niet meer goed gemaakt. Daarbovenop gaat het CPB ook uit van een fors hogere levensverwachting wat de overheid meer geld kost aan onder meer zorg en AOW. De levensverwachting op 65-jarige leeftijd neemt tot 2060 toe met 3,5 jaar.

Sociale zekerheid

De sociale zekerheid is, met uitzondering van de Wajong-uitkering voor mensen die van jongs af aan gehandicapt zijn, redelijk op orde,  zei directeur Coen Teulings van het CPB in een toelichting op verkenningen van de economische ontwikkelingen, waarmee volgende kabinetten te maken krijgen.

Teulings noemde de woningmarkt, zorg, verkeer, ontslagrecht en pensioen als terreinen waar de komende tijd vooral knelpunten opgelost moeten worden.

Verkiezingen

De voorspellingen zijn van belang voor de politieke partijen die de komende weken hun verkiezingsprogramma's afronden, in aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen van 9 juni. Zij hielden al rekening met forse ingrepen.

Het kabinet heeft vorig jaar ambtenaren gevraagd te zoeken naar mogelijkheden om structureel 35 miljard euro te bezuinigen. Hun resultaten worden over twee weken verwacht.