DEN HAAG - De vrees voor een tweestrijd om het premierschap tussen CDA-leider en premier Jan Peter Balkenende en PvdA-leider Wouter Bos groeit bij de meeste andere partijen. Maar ook Bos zelf wil de toekomst van Nederland ''niet verengen tot een flauw spelletje tussen personen''.

Dat bleek woensdagavond in het slotdebat tussen de partijleiders van CDA, PvdA, VVD, D66, GroenLinks en SP. PVV-leider Geert Wilders was niet naar het debat gekomen. Hij bleef feestvieren met zijn partijgenoten in Almere.

Uit de peilingen van woensdag blijkt dat de landelijke verkiezingen op 9 juni een nek-aan-nekrace kunnen worden tussen Balkenende, Bos en Wilders.

Oppositiepartijen VVD, D66, GroenLinks en SP vrezen dat ze worden vermalen in dat geweld.

Allebei

''Een strijd Bos-Balkenende? Wij weten: dan krijg je ze allebei'', zei VVD-leider Mark Rutte. Agnes Kant van de SP noemde het ''zo treurig'' dat er nu al wordt gesproken over Balkenende of Bos als premier.

''Het gaat om de toekomst van ons land, niet over de poppetjes. Gaan we leren van het liberale beleid en kiezen voor sociaal, menselijk beleid?''

Halsema

GroenLinks-leider Femke Halsema ziet parallellen met de vorige landelijke verkiezingen, in 2006. Tegen Balkenende zei ze: ''U probeert het weer terug te brengen tot een strijd met de PvdA: wie wordt de grootste partij?

Het effect was dat u samen ging regeren. Ik zeg: mensen, verkijk je er niet op.'' Volgens Halsema ziet het land er met de huidige peilingen onregeerbaar uit.

Volgens Pechtold zijn er belangrijker zaken. De polarisatie tussen groepen met verschillende afkomst en verschillende generaties moet gestopt worden. En de gigantische staatsschuld moet worden aangepakt, aldus de D66-leider.

PVV

Balkenende sloot een samenwerking met de PVV van Geert Wilders in het debat niet uit, maar zag wel bezwaren en ''fundamentele problemen''.

Bos noemde het ontluisterend dat Balkenende de door de PVV voorgestelde kopvoddentax niet noemt bij zijn fundamentele verschillen met de PVV, maar de het verschil van mening over de verhoging van de AOW-leeftijd wel. De PvdA sluit een coalitie met de PVV wel uit.