AMSTERDAM - Minister Verhagen van Buitenlandse Zaken wil blijvende druk op Servië, ook als Nederland instemt met officiele samenwerking tussen de EU en Servië. Dat zegt hij in een vraaggesprek met NU.nl.

Verhagen houdt nu als enige EU-minister het samenwerkingsakkoord met Servie tegen.

Hij overweegt overstag te gaan als hoofdaanklager Serge Brammertz van het Joegoslavië-Tribunaal van mening is dat Servië er alles aan doet om met het Tribunaal samen te werken.

Zijn rapport aan de Veiligheidsraad over dit onderwerp verschijnt op 3 december. Verhagen: "We kunnen die samenwerkingsovereenkomst in werking laten treden bij een positief advies."

Wel pleit Verhagen in dat geval voor een proefperiode. "Zelfs als Brammertz tevreden is, wil ik een instrument hebben om de druk op Servië te houden. Ze moeten niet alleen nu meewerken, maar ook nog over een half jaar of langer."

Invulling

Over de invulling van een controlemechanisme laat Verhagen zich nog niet uit. "Dat bespreken we na het oordeel van Brammertz." Over een eventueel EU-lidmaatschap van Servië is Verhagen helder. "Dat is wat mij betreft op 3 december niet aan de orde."

Hoofdaanklager Brammertz van het Tribunaal heeft voorwaarden opgelegd aan Servië waaruit moet blijken dat het land er alles aan doet om de nog twee voortvluchtige oorlogsmisdadigers op te pakken.

Het gaat hierbij om oud president van de Kroatische Serviërs, Goran Hadzic en generaal van de Bosnische Serviërs, Ratko Mladic. Die laatste moet zich onder meer verantwoorden voor zijn rol in de val van moslimenclave Srebrenica waarbij duizenden mensen de dood vonden.

Verhagen: "Het makkelijkste zou zijn voor Servië om de laatste verdachten uit te leveren. Dan hoeven we ook geen druk te blijven houden en komt een EU-lidmaatschap in een klap veel dichterbij."

Tweede Wereldoorlog

De minister trekt een parallel tussen de processen van Neurenberg na de Tweede Wereldoorlog en het Joegoslavië-Tribunaal.

"Destijds konden we na een eerlijke berechting van de daders in vrede verder leven in Europa. Als Servië wil toetreden tot de EU is een eerste stap dat de laatste verdachten van de grootste misdaad sinds de Tweede Wereldoorlog op Europees grondgebied voor de rechter komen."

Verhagen erkent dat Mladic al meer dan tien jaar uit de handen van het Tribunaal heeft weten te blijven, maar geeft de hoop niet op. "We dachten ook dat Karadzic nooit uitgeleverd zou worden."