Zijn rijzige gestalte en kenmerkende stem trokken onmiddellijk de aandacht, maar wat velen het meeste zal bijblijven aan Peter R. de Vries was zijn onvermoeibare inzet voor mensen die onrecht werd aangedaan. Ondanks het feit dat hij zich in een gevaarlijke wereld begaf, weigerde hij iedere vorm van bescherming. Die wereld werd hem uiteindelijk fataal.

In de laatste dagen voor de aanslag op zijn leven was Peter R. de Vries druk bezig met de inzamelingsactie voor Tanja Groen, de studente uit Maastricht die in 1993 spoorloos verdween na een feestje van de studentenvereniging Circumflex.

De Vries lanceerde een crowdfundingactie onder de titel 'De Gouden Tip', waarmee hij 1 miljoen euro hoopte op te halen bedoeld om tipgevers te belonen. "Er moet duidelijkheid komen over wat er met Tanja is gebeurd, hoe erg en hoe confronterend dat ook is", legde De Vries uit. Hij zei dat de ouders van Groen "op leeftijd" zijn "en hun grootste angst is dat ze uiteindelijk niet weten wat er met hun jongste kind is gebeurd."

Een week na de aanslag werd bekend dat het streefbedrag is behaald.

De inzamelingsactie was De Vries ten voeten uit. Betrokken, altijd klaar om mensen te helpen die gemangeld worden door het systeem, die hulpeloos zijn, die onrecht wordt aangedaan.

In een recent interview in Vrij Nederland - het laatste grote interview dat hij gaf - vertelde De Vries dat dagelijks meer dan honderd hulpvragen van burgers binnen kwamen die hij allemaal zelf beantwoordde. "Ik lees altijd alles en ik heb nog nooit een brief gedelegeerd aan iemand anders. Het zou stuitend zijn als iemand mij om hulp vraagt en ik dat negeer."

Peter R. de Vries overleden: van misdaadjournalist tot steun voor nabestaanden
150
Peter R. de Vries overleden: van misdaadjournalist tot steun voor nabestaanden

Rebel in een kil en vroom gezin

Peter Rudolf de Vries werd op 14 november 1956 geboren te Aalsmeer in een familie met zes kinderen. Het was een kil, hard gezin, waarin het gereformeerde geloof een belangrijke rol speelde. Zijn veeleisende vader was directeur van de kruitfabriek in Muiden.

Zelf moest De Vries al op jonge leeftijd weinig hebben van het geloof, de verhalen in de bijbel konden volgens hem niet waar zijn. Tot verdriet van zijn moeder weigerde hij mee naar de kerk te gaan.

"In het gezin voelde ik me een soort koekoeksjong. Ik week af van de rest, was continu in verzet. Ik stal geld uit mijn moeders portemonnee, en snoep en boeken uit winkels", zei hij tegen De Morgen over zijn jonge jaren.

Dat De Vries een een moeilijke puber was, beschreef hij in zijn memoires, die in 2013 verschenen onder de titel De R van Rebel: van kruimeldief tot crimefighter. Hij gooide ruiten in, vocht met jongens op het schoolplein en kwam in aanraking met de politie.

De Vries presenteerde zijn jeugdervaringen als een leerschool, als bewijs dat ieder mens zelf keuzes kan maken. "Ik snap als geen ander dat het dubbeltje in je leven soms een andere kant op kan rollen", schreef hij op zijn website. "Maar ik laat ook zien dat je er zelf wat aan kan doen."

Lawine aan primeurs

In 1978 kwam De Vries als leerling-journalist op de redactie van De Telegraaf. Een paar jaar later - het verhaal is vaak verteld - veranderde hij zijn naam in Peter R. de Vries. Er was nog een journalist die Peter de Vries heette, de naam kwam veel voor en hij wilde niet de dertiende in een dozijn zijn.

Aanvankelijk werd hij door zijn collega's weggezet als uitslover en moest hij ervoor zorgen dat de R. niet werd weggehaald door een eindredacteur. Maar door de jaren heen groeide de afkorting van doopnaam Rudolf uit tot zijn handelsmerk.

Bij De Telegraaf werkte hij begin jaren tachtig veel samen met de inmiddels gepensioneerde Cees Koring. Hij beschreef het "opkomende verslaggevertje" deze week in die krant als "gedreven, opkomend en vasthoudend".

Over zijn samenwerking met De Vries zei Koring in 2011 in het Haarlems Dagblad: "We spoorden mensen op en interviewden ze dan als twee rechercheurs. Volgens de good cop-bad cop-methode. Inderdaad, Peter R. de Vries was de bad cop. Hij was heel confronterend, ik suste de boel een beetje. We hadden werkelijk een lawine aan primeurs. Boeiende tijd was dat."

Peter R. de Vries (64) overleden

Peter R. de Vries begon zijn loopbaan als misdaadjournalist bij De Telegraaf en werkte daar tot 1987 toen hij zelf weekblad Aktueel begon. In 1991 werd hij zelfstandig misdaadjournalist, wat hij zijn hele loopbaan bleef doen. © ANP
In 1990 debuteerden Jaap Jongbloed en De Vries met het eerste misdaadprogramma op televisie bij de TROS. Crime Time werd ruim negen jaar gemaakt. © ANP
In 1995 kreeg de journalist zijn eigen televisieprogramma, zowel bij SBS6 uitgezonden als bij RTL4. In Peter R de Vries, misdaadverslaggever, werkte de journalist aan diverse open zaken. In totaal werden er 264 uitzendingen gemaakt. © ANP
In 2005 startte De Vries zijn eigen politieke partij, Partij voor Rechtvaardigheid, Daadkracht en Vooruitgang (PRDV), maar toen bleek dat ruim veertig procent van de kiezers in peilingen aangaven de partij niet als 'waardevolle aanvulling' te zien, besloot De Vries af te zien van deelname aan de Tweede Kamer-verkiezingen. © ANP
In 2008 won De Vries een Emmy voor zijn onthullingen over Joran van der Sloot in de zaak van de verdwenen en vermoorde Natalee Holloway, op de foto is hij te zien met de moeder van de Amerikaanse. © ANP
Niet alleen werkte De Vries als misdaadjournalist, hij was ook een belangrijke steun voor slachtoffers in zaken, zocht mee naar daders en vermisten en steunde mensen in de rechtbank. Op de foto is hij te zien met Herman du Bois en zijn vrouw Anja. Du Bois zat zeven jaar onterecht in de Puttense moordzaak. © ANP
De Vries was een graag geziene gast in talkshows en spelprogramma's. Zo schoof hij regelmatig aan bij De wereld draait door, RTL Boulevard, Pauw & Witteman (foto) en Jinek. © BrunoPress
Samen met zoon Royce (rechtsonder) en advocaten Khalid Kasem en Yasemin Ay startte De Vries in 2017 zijn eigen advocatenbureau. © ANP
De Vries staat media te woord tijdens de rechtszaak tegen Jos B., die mede door zijn onderzoek werd veroordeeld tot 12,5 jaar cel voor ontvoering en misbruik van Nicky Verstappen. © ANP
Op 6 juli wordt de misdaadverslaggever, als hij de studio van RTL Boulevard verlaat, beschoten. De verdachten zijn inmiddels gearresteerd. © BrunoPress
Op de plek waar De Vries beschoten werd, zijn na de aanslag bloemen gelegd met steunbetuigingen voor de journalist en zijn familie. © BrunoPress
De Vries is 64 jaar oud geworden. © BrunoPress

De Vries bouwt vriendschap op met Cor van Hout

Als biermagnaat Freddy Heineken in 1983 wordt ontvoerd, volgt De Vries de zaak op de voet voor zijn krant. Hij reist naar Frankrijk en Sint-Maarten, waar de ontvoerders terechtkwamen, voordat ze uiteindelijk aan Nederland werden uitgeleverd.

In 1987 verschijnt de bestseller De ontvoering van Alfred Heineken, waarin De Vries de ontvoering beschrijft vanuit het perspectief van Cor van Hout, een van de ontvoerders. Ook spreekt hij uitgebreid met de andere ontvoerder, Willem Holleeder. Van Hout verdient tonnen aan het boek: hij krijgt 75 procent van de royalties. De Vries moest kiezen tussen geen boek of een boek op deze voorwaarden "Dacht jij dat Van Hout dat allemaal voor niets zou doen?", zei hij in 2009 tegen Het Parool.

Met Van Hout bouwde De Vries een levenslange vriendschap op, die alle kritiek weerstond. Op de vensterbank van zijn kantoor had hij een foto van de in 2003 vermoorde crimineel staan. "Hij was een boef en dat gaf hij toe", zei De Vries in Vrij Nederland. "Hij had geen spijt van de ontvoering en van andere dingen die hij heeft gedaan. Zo ben ik zelf eigenlijk ook. Ik heb over heel weinig dingen spijt. Omdat ik weloverwogen beslissingen neem. Het kan een keer verkeerd uitpakken, en dat kun je vervelend vinden, maar dat is iets anders dan spijt."

Peter R. de Vries bekijkt met advocaat Max Moszkowicz senior zijn boek over de Heineken-ontvoering.

Peter R. de Vries bekijkt met advocaat Max Moszkowicz senior zijn boek over de Heineken-ontvoering.
Peter R. de Vries bekijkt met advocaat Max Moszkowicz senior zijn boek over de Heineken-ontvoering.
Foto: ANP

Vasthoudende speurder groeide uit tot mediapersoonlijkheid

Naast De Telegraaf werkte De Vries voor het Algemeen Dagblad, Panorama en Crime Time. Hij kreeg uiteindelijk zijn eigen tv-programma op SBS6: Peter R. de Vries, misdaadverslaggever. Dat programma maakte hij zeventien jaar.

In de laatste jaren groeide De Vries uit tot een mediapersoonlijkheid, die vrijwel dagelijks aanschoof bij talkshows en radioprogramma's. Zijn naam zal voor altijd verbonden blijven aan grote misdaadzaken, waarin hij door zijn vasthoudende speurwerk in zogenaamde "cold cases" vaak bijdroeg aan de opsporing van de daders.

In de Putttense moordzaak bracht De Vries na jarenlang onderzoek een gerechtelijke dwaling aan het licht: twee Puttense mannen zaten zeven jaar lang onterecht vast voor de moord op Christel Ambrosius. Ze kwamen in 2002 vrij. Uiteindelijk werd een andere man, Ronald P., tot achttien jaar cel veroordeeld voor de moord.

De Vries trad ook op als vertrouwenspersoon en adviseur van de familie van Nicky Verstappen, die in 1998 werd misbruikt en vermoord. Met de ouders van Nicky bouwde hij een hechte band op, talloze keren hadden ze contact met elkaar via telefoon of Whatsapp. "Deze zaak moest opgelost worden het werd een erekwestie," zei De Vries tegen NU.nl. "Peter en Betty Verstappen zijn lieve en correcte mensen, ze hadden hulp nodig. En als ik ze niet hielp, wie dan wel?" In 2020 werd hoofdverdachte Jos B. opgepakt en veroordeeld tot twaalf jaar cel, maar ging in hoger beroep. "Tot de zaak is opgelost, blijf ik ermee bezig", verzekerde De Vries de familie meermaals.

Peter R. de Vries in zijn eigen misdaadprogramma.

Peter R. de Vries in zijn eigen misdaadprogramma.
Peter R. de Vries in zijn eigen misdaadprogramma.
Foto: ANP

De Vries veranderde in vertrouwenspersoon

In de afgelopen jaren veranderde De Vries een paar keer van rol: van misdaadjournalist werd hij mediapersoonlijkheid en van mediapersoonlijkheid werd hij vertrouwenspersoon. Hij stond Astrid en Sonja Holleeder bij in de zaak tegen hun broer Willem, steunde de familie van Nicky Verstappen en ook de ouders van de vermoorde Marianne Vaatstra. Hij deed hetzelfde in talloze andere zaken die nooit de media haalden.

De Vries was sinds een jaar vertrouwenspersoon van Nabil B., de kroongetuige in het Marengo-proces. Die zaak draait om verschillende moorden, pogingen daartoe en voorbereidingen daarop, met als hoofdverdachte Ridouan T.

Toen Nabil B. belde, kon hij niet weigeren vond De Vries. "Als ik hem nee had verkocht, zou ik mezelf niet meer goed in de spiegel kunnen aankijken", zei hij tegen Vrij Nederland. "Ik neem politie en justitie vaak de maat. Dat zou ik niet kunnen doen als ik zelf terugdeins voor hulpvragen, ook als die risico's met zich meebrengen."

In mei 2019 belandde hij naar eigen zeggen op een dodenlijst van de bende van T., iets wat het vermeende criminele kopstuk overigens ontkent. De Vries weigerde beveiliging, hij wilde zijn leven niet laten beheersen door angst. Mogelijk is dat hem noodlottig geworden.

Tijdlijn: Dit gebeurde er op de dag van de moordaanslag op Peter R. de Vries
1
Tijdlijn: Dit gebeurde er op de dag van de moordaanslag op Peter R. de Vries