Doordat de financiële positie van een aantal grote pensioenfondsen afgelopen kwartaal is verslechterd, is de kans op verlaging van de pensioenen van veel Nederlanders in 2020 of 2021 groter geworden.

Metaalfonds PME vraagt het kabinet om maatregelen om te voorkomen dat het fonds moet snijden in de pensioenuitkeringen.

De pensioenfondsen kregen in de laatste maanden van 2018 flinke klappen als gevolg van de wereldwijd dalende beurskoersen. Daardoor werd eerder herstel de kop in gedrukt.

Maar als hun zogeheten beleidsdekkingsgraad niet op tijd op het vereiste niveau van ruim 104 procent zit, moeten de fondsen de pensioenen verlagen. Het gaat om de graadmeter die aanduidt in hoeverre de fondsen aan hun verplichtingen kunnen voldoen.

PME-bestuurder Eric Uijen vindt het onrechtvaardig dat hij "aan de vooravond van een nieuw stelsel" misschien nog de pensioenen moet verlagen. "Wij vragen het kabinet en de sociale partners om zo snel mogelijk tot een oplossing te komen. En in de tussentijd er in ieder geval voor te zorgen dat er geen verlagingen doorgevoerd hoeven te worden."

Metaalfonds PMT staat er ook niet goed voor

Ook bij metaalfonds PMT begint de situatie nijpend te worden. Voor PME en PMT verstrijkt de deadline eind 2019 al en kunnen pensioenen dus mogelijk volgend jaar al omlaaggaan. De beleidsdekkingsgraad stond eind december op respectievelijk ruim 101 procent en dik 102 procent.

"Wij kunnen onze deelnemers niet goed uitleggen waarom de pensioenen verlaagd moeten worden in een tijd van economische groei", stelt werknemersvoorzitter Jos Brocken van PMT. Een gemiddeld pensioen bij PMT is 600 euro per maand.

Fondsen in andere sectoren ook in problemen

Zorgfonds PFZW stond er met een beleidsdekkingsgraad van ruim 101 procent ook niet goed voor, maar heeft in principe nog tot eind 2020 om orde op zaken te stellen. Dit geldt ook voor ambtenarenfonds ABP.

Bij ABP eindigde de graadmeter iets onder de 104 procent. Het grootste fonds van Nederland leek vorig jaar lang op weg om boven het vereiste niveau uit te komen, maar een zeer slecht vierde kwartaal gooide roet in het eten.

Volgens de sector is het extra zuur dat het Haagse pensioenoverleg tussen vakbonden, werkgevers en het kabinet in november is geklapt. De fondsen hadden juist hoop dat een grootscheepse hervorming van het pensioenstelsel zou kunnen helpen.

Van de grote fondsen staat alleen BpfBOUW er al een tijd goed voor. Hier zit de graadmeter boven de 118 procent. Bij het fonds voor de bouwsector werd begin dit jaar voor het tweede jaar op rij een pensioenverhoging doorgevoerd.

Seniorenbond maant kabinet tot actie

De ANBO roept het kabinet op zich te bezinnen op de regels voor het verlagen van pensioenen. De seniorenorganisatie is tegen het snijden in pensioenen als de reden daarvoor samenhangt met een te lage premie.

Ook vindt de ANBO het belachelijk als fondsen moeten korten als de dekkingsgraad boven de 100 procent ligt. Dan is er namelijk genoeg geld in kas, aldus de organisatie.

Bij het ABP is volgens de ANBO in het zogeheten herstelplan goed te zien hoe te lage premies tot verlagingen kunnen leiden. Alleen al in de jaren 2017 tot en met 2020 haalt de te lage premieafdracht de dekkingsgraad met 3 procent naar beneden.

"Het is de overheid als wetgever die dit toestaat. En het is de overheid als werkgever die zo in 2017 alleen al dik 3 miljard euro aan premieafdracht heeft bespaard", zegt ANBO-bestuurder Liane den Haan. "En zouden gepensioneerden die niets met dit verhaal te maken hebben vervolgens moeten inleveren?"

Verbond van Verzekeraars pleit ook voor aanpassing

Het Verbond van Verzekeraars zegt dat de dreigende kortingen, juist in tijden van economische voorspoed, aantonen dat het stelsel moet worden aangepast. "Het beste antwoord op dit probleem is volgens ons om te kiezen voor een pensioenstelsel waarbij tegenvallers niet jaren vooruit worden geschoven, maar waarbij deelnemers van jaar tot jaar kunnen zien hoe de vlag erbij hangt", aldus woordvoerder Paul Koopman.

"In zo’n hervormd stelsel kan eerder geïndexeerd worden als het economisch voor de wind gaat. De dreigende kortingen onderstrepen de noodzaak om te kiezen voor een eerlijker en transparanter stelsel dat beter aan deelnemers en gepensioneerden is uit te leggen."