Pensioenfonds ABP: 'We zijn een actieve belegger, maar geen activist'

Pensioenfonds ABP ligt op schema met het verduurzamen van de eigen beleggingsportefeuille. Het fonds wil bedrijven die wat duurzaamheid betreft achterlopen in beweging krijgen. Daarvoor gebruikt ABP vooral stille diplomatie.

"Wij voeren de dialoog met bedrijven meestal in stilte, maar soms publiek als we denken dat het nodig is en beter helpt", zegt ABP-voorzitter Corien Wortmann-Kool in een gesprek met NU.nl.

"Wij zijn wel een maatschappelijk betrokken, actieve belegger, maar geen activist. Dat willen we wel zo houden, omdat wij uiteindelijk voor het langetermijnresultaat voor onze pensioendeelnemers gaan", stelt ze. "Naming and shaming draagt niet echt bij aan ons beleid."

Het grootste pensioenfonds van Nederland heeft bij de eigen beleggingsorganisatie APG een team dat met bedrijven vertrouwelijk gesprekken over verbeteringen voert. "Het is onze ervaring dat dit de beste manier is om resultaat te bereiken."

Deze bedrijven krijgen een jaar of drie de tijd om de aanbevelingen ter harte te nemen en bij het fonds in de gratie te blijven. Als de onderneming haar leven niet betert, zal ABP de aandelen uiteindelijk van de hand doen.

Duurzaam

ABP had vorig jaar voor 49,8 miljard euro aan beleggingen die bijdragen aan de duurzame ontwikkelingsdoelen van de Verenigde Naties (VN), blijkt uit het woensdag gepubliceerde beleggingsverslag. Dat komt neer op 12,2 procent van het totale vermogen van het fonds.

In 2016 kwam het fonds met beleggingen in deze categorie nog uit op een bedrag van 41 miljard euro. ABP wil in 2020 twee keer zoveel (58 miljard euro) duurzaam hebben belegd als in 2014.

Ook de CO2-voetafdruk van de beleggingsportefeuille is kleiner geworden. Die viel 28 procent kleiner uit dan in 2014. Het gaat dan om het deel van de CO2-uitstoot van bedrijven waar het fonds als aandeelhouder verantwoordelijk voor is.

Energiesector

De totale beleggingen van ABP in de energiesector zijn sinds 2015 van 20,6 miljard naar 25,9 miljard euro gestegen. Binnen die beleggingen is het aandeel in kolen van 8 procent naar 5 procent gedaald. Ook dat van gas nam af (van 34 naar 28 procent).

Het aandeel in hernieuwbare energie steeg juist met 1 procentpunt naar 11 procent. Ook het aandeel in olie is toegenomen (van 26 naar 31 procent). Dit kwam doordat bestaande aandelen in oliebedrijven meer waard zijn geworden.

Vorig jaar heeft het fonds wel minder aan beleggingen verdiend dan in 2016. Het rendement daalde van 9,5 procent naar 7,6 procent. Volgens het fonds komt dit niet door de grotere focus op duurzaamheid. ABP spreekt van een goed rendement en benadrukt dat het percentage nog altijd op het gemiddelde niveau van de afgelopen vijftien jaar ligt.

Kernwapens

ABP besloot eerder dit jaar volledig uit beleggingen in kernwapens en tabak te stappen. Daarbij gaf de combinatie van groeiende onvrede onder pensioendeelnemers en werkgevers en de opstelling van de VN de doorslag. Zo zijn bedrijven in deze sectoren vorig jaar door het VN-duurzaamheidsinitiatief Global Compact uitgesloten van lidmaatschap.

De producten zijn door ABP volgens nieuwe beleggingscriteria gewogen en te licht bevonden. Het fonds stelt dat kernwapens en tabak per definitie schadelijk zijn voor mensen, er geen nadelige gevolgen zijn als die er niet meer zouden zijn en dat het fonds als aandeelhouder niets aan de schadelijkheid kan veranderen. Bovendien zijn er wereldwijde verdragen om de producten uit te bannen.

Fossiele brandstoffen

Maar de verscherpte criteria en de luider wordende roep van belangenorganisaties zijn voor ABP geen reden om uit fossiele brandstoffen te stappen.

"Wij zien dat we meer kunnen bereiken als wij ook energiebedrijven aanzetten om hun bijdrage aan de energietransitie te leveren", meent Wortmann-Kool.

"Er is terecht discussie of Shell de ambitie rondom de klimaatdoelen van Parijs wel voldoende hard en concreet maakt. Die mag wel wat harder en concreter. En onze beleggers voeren die discussie met Shell."

Pittige gesprekken

Er staan bij ABP op dit moment geen andere producten, zoals bijvoorbeeld palmolie (POSCO) en kernenergie (Engie), op de nominatie om uit de beleggingsportefeuille geschrapt te worden.

Wel voert ABP naar eigen zeggen nog altijd "pittige gesprekken" met zulke bedrijven. "Als POSCO geen stappen zet, dan zul je het bedrijf op een gegeven moment niet meer aantreffen op de lijst van bedrijven waar we in beleggen."

Een keuze maken over beleggen in Engie was volgens Wortmann-Kool "echt een dilemma". "Want Engie, de eigenaar van de twee Belgische kerncentrales, is als concern een van de koplopers in duurzame energie."

Het fonds heeft zich de zorgen over de veiligheid van de kerncentrales onder omwonenden aangetrokken. Zo heeft ABP het bedrijf gesproken over onder meer de communicatie omtrent de risico's. Ook belooft het fonds de sluiting van de Belgische centrales in 2025 nauwlettend te volgen.

Uitleggen

ABP wil in 2020 bij alle beleggingen kunnen uitleggen waarom het fonds erin heeft geïnvesteerd. Maar dit is volgens Wortmann-Kool nu nog een lastige opgave, omdat harde data over de bijdrage van bedrijven aan duurzaamheidsdoelen ontbreken.

"De duurzaamheidsinformatie blijft toch op een hoog abstractieniveau en in woorden hangen", weet de ABP-voorzitter. Wortmann-Kool roept beursgenoteerde bedrijven dan ook op hier opener over te zijn.

"We willen harde, toetsbare data die bedrijven ook gewoon door accountants laten controleren. Zodat we dat ook van jaar op jaar kunnen volgen."

Lees meer over:
Tip de redactie