Op 17 maart gaan we naar de stembus om een nieuwe Tweede Kamer te kiezen. Vind jij de arbeidsmarkt belangrijk? NU.nl heeft op een rij gezet wat de politieke partijen in hun verkiezingsprogramma's zeggen over het minimumloon, flexibilisering, zzp'ers, bij- en omscholing, ontslagversoepeling en loondoorbetaling bij ziekte.

Volg de verkiezingen op de voet Ontvang meldingen bij verkiezingsnieuws

Minimumloon verhogen?

VVD: Verhogen minimumloon. Uitkeringen stijgen niet automatisch mee, met uitzonderingen van AOW en arbeidsongeschiktheid.
D66: Verhogen minimumloon met zeker 10 procent. Uitkeringen stijgen mee.
PvdA: Verhogen minimumloon. Uitkeringen stijgen mee.
GroenLinks: Verhogen minimumloon en toewerken naar 14 euro per uur.
50PLUS: Structurele verhoging van het minimumloon.
Forum voor Democratie: Niet genoemd.
PVV: Verhogen minimumloon.
ChristenUnie: Verhogen minimumloon met 10 tot 21 procent. Invoeren minimumuurloon.
SGP: Invoeren minimumuurloon.
CDA: Verhogen minimumloon met 10 procent voor veertigurige werkweek. Sociaal minimum elke twee jaar herijken.
DENK: Verhogen minimumloon en sociaal minimum.
SP: Verhogen minimumloon tot 14 euro per uur.
Partij voor de Dieren: Verhogen minimumloon tot 14 euro per uur. AOW, Wajong en bijstand stijgen mee.

Rem op flexibele contractvormen?

VVD: Deels. Flexibele zekerheid voor werknemers, met sterke overheid die zorgt voor goedwerkend vangnet bij inkomensverlies of arbeidsongeschiktheid voor alle werkenden,
inclusief zzp'ers. Minder risico's voor werkgevers om mensen in vaste dienst te nemen. Oproep-, payroll- en uitzendcontracten blijven mogelijk.
D66: Ja. Arbeidsmarkt hervormen met werkzekerheid voor iedereen als uitgangspunt. Wildgroei aan flexcontracten moet bestreden worden. Verschillen tussen arbeidsrelaties worden verkleind. Bij meer flexibiliteit van werknemer hoort hogere beloning.
PvdA: Ja. Nieuwe zekerheden voor alle werkenden, door voldoende goed werk te creëren tegen een fatsoenlijke beloning. Er komt een werknemersvoordeel dat het aantrekkelijker maakt om mensen in vaste dienst te nemen. Bedrijven die dit niet doen, worden belast.
GroenLinks: Ja. Vast contract wordt weer de norm. Tijdelijke contracten worden duurder. Einde aan payrolling, contracting en nulurencontracten. Uitzendkrachten krijgen recht op zelfde voorwaarden als andere werknemers.
50PLUS: Niet genoemd.
Forum voor Democratie: Voor flexibilisering van de arbeidsmarkt. Versoepelen ontslagrecht voor mbk.
PVV: Ja. Tegengaan doorgeschoten flexibilisering arbeidsmarkt.
ChristenUnie: Ja. Vast contract de norm en aantrekkelijker, flex duurder.
SGP: Deels. Flexibiliteit is belangrijk, maar mag geen nieuw normaal worden. Vaste contracten moeten aantrekkelijker worden. Tegelijk moeten contracten voor onbepaalde tijd meer
mogelijkheden bieden voor aanpassing aan werkgever en werknemer.
CDA: Ja. Belastingdruk op arbeid wordt minder afhankelijk van contractvorm. Dat is een herwaardering van vaste contract ten opzichte van tijdelijke contractovereenkomsten. Bonus
instellen voor aannemen eerste werknemer op een vast contract.
DENK: Ja. Financiële stimulans voor vaste contracten via het premiesysteem versterken.
Stapelen van tijdelijke contracten aan banden leggen. Ontslagbescherming versterken.
SP: Ja. Alle werknemers met een onzeker contract krijgen meer zekerheid. Stoppen uitbuiting van werknemers door einde te maken aan onzekere arbeidscontracten.
Partij voor de Dieren: Ja. Einde aan wildgroei van verschillende arbeidscontracten. Alleen het vaste en tijdelijke contract voor het reguliere werk, uitzendcontract om ziekte of drukte op te vangen, of zelfstandigencontract voor zzp'ers blijven over. Dit zelfstandigencontract moet er komen in de vorm van een eenvoudige en fraudebestendige verklaring arbeidsrelatie (VAR).

Arbeidspositie zzp'ers versterken?

VVD: Ja. Een eigen positie voor zzp'ers in de Sociaal-Economische Raad (SER) naast werkgevers en vakbonden, om mee te praten over beleid dat hen raakt. Scherper onderscheid tussen echte en schijnzelfstandigen. Eigen rechtspositie in Burgerlijk Wetboek naast werknemers.
D66: Ja. Vergroten mogelijkheden voor collectieve onderhandelingen voor zelfstandig ondernemers, om tegenwicht te bieden aan marktmacht van opdrachtgevers. Goed
opdrachtgeverschap wordt opgenomen in de wet.
PvdA: Ja. Zelfstandigen kunnen collectief onderhandelen over hun tarieven door aanpassing mededingingswet.
GroenLinks: Ja. Schijnzelfstandigheid wordt onmogelijk. Zelfstandigen krijgen recht op fatsoenlijk minimumtarief.
50PLUS: Niet genoemd.
Forum voor Democratie: Voor flexibilisering van de arbeidsmarkt. Wet DBA terugdraaien voor zelfstandigen. Keuzevrijheid staat centraal.
PVV: Niet genoemd.
ChristenUnie: Ja. Minimumtarieven voor zzp'ers in de cao's opgenomen. Duidelijk onderscheid tussen arbeidsrelaties om misbruik en schijnzelfstandigheid tegen te gaan.
SGP: Ja. Echte zzp'ers moeten de ruimte krijgen, schijnzelfstandigheid moet tegengegaan worden.
CDA: Niet genoemd.
DENK: Niet genoemd.
SP: Niet genoemd.
Partij voor de Dieren: Schijnzelfstandigheid wordt tegengegaan en medewerkers worden niet gedwongen zzp'ers te worden.

Omscholen en bijleren?

VVD: Persoonlijke leerrekening voor iedere werknemer om scholing mee te betalen. Werkgevers kunnen leerrekening vullen dankzij fiscale vrijstelling. Transitievergoeding voor omscholing. Begeleiding van werkzoekenden naar sectoren met personeelstekort met onder meer STAP-budget.
D66: Persoonlijk ontwikkelbudget voor iedereen vanaf zestien jaar. Te gebruiken voor studie of later in werkende leven. Werkgevers moeten meer investeren in begeleiding naar ander werk.
Tegemoetkoming van deeltijdonderwijs en levenlanglerenkrediet en mogelijkheden voor ontwikkeladviezen uitbreiden.
PvdA: Met een werkgarantie worden mensen van baan naar baan begeleid in plaats van naar een uitkering. Onder meer: werknemers kunnen bij wegvallen baan een beroepsbegeleidende leerweg krijgen. Een combinatie van opleiding, uitkering, aanvulling van oude werkgever en
inkomen van nieuwe werkgever.
GroenLinks: Iedereen zonder werk krijgt persoonlijke begeleiding als dat nodig is. Vanuit vertrouwen, zonder schaamte en zonder algemene verplichting van een tegenprestatie.
50PLUS: Inzetten op levenslang leren en ontwikkelen. Beroepsonderwijs moet zich meer gaan richten op volwassenen en samenwerking met bedrijfsleven intensiveren. Maximale
leeftijdsgrens voor volwassenenonderwijs (vavo) moet losgelaten worden. Vavo moet voor iedereen die recht heeft op een WW-uitkering kosteloos beschikbaar zijn.
Forum voor Democratie: Niet genoemd.
PVV: Niet genoemd.
ChristenUnie: Bijscholen aantrekkelijker maken, met name voor werkenden met een beroepsopleiding. Iedereen krijgt vanaf geboorte een persoonlijk ontwikkelbudget. Een werkgever draagt daar iedere maand aan bij. Meer leer-werktrajecten.
SGP: Niet genoemd.
CDA: Streven naar leerrechten voor iedere werknemer samen met sociale partners en onderwijsinstellingen. Gedurende hele loopbaan kan werknemer kennis op peil houden en
omscholen wanneer nodig. Wordt vast onderdeel van arbeidscontracten en cao-onderhandelingen.
DENK: Afgestudeerden die een opleiding hebben gevolgd in een sector die door het coronavirus onder druk staat, kunnen zich kosteloos laten omscholen.
SP: We maken het aantrekkelijk om een leven lang bijscholingen te volgen.
Partij voor de Dieren: Breed om- en herscholingsprogramma voor beroepen waar in de toekomst (veel) minder behoefte aan is, zoals in de luchtvaart, fossiele industrie en vleessector.

Ontslagversoepeling en doorbetaling bij ziekte?

VVD: Modernisering van ontslagrecht zodat kleine ondernemers sneller mensen in dienst kunnen nemen. Rechter kan ondernemer niet dwingen iemand in dienst te houden die niet
functioneert of persoonlijke verhoudingen verstoort. Verlagen van loondoorbetaling bij ziekte voor kleine werkgevers naar één jaar. Overheid compenseert tweede jaar.
D66: Niet genoemd. Verkorten loondoorbetaling bij ziekte voor kleine en middelgrote werkgevers naar één jaar. Tweede jaar collectief verzekeren.
PvdA: Aan de bescherming van ontslagrecht wordt niet getornd. Rechters kunnen een hogere, niet-wettelijk beperkte ontslagvergoeding toekennen, wanneer ze het arbeidscontract ontbinden op basis van wettelijke ontslaggronden. Tweede jaar loondoorbetaling bij ziekte betaalt overheid voor mkb.
GroenLinks: Niet genoemd. Werknemers houden zelfde rechten en plichten zoals loondoorbetaling tijdens wachttijd.
50PLUS: Niet genoemd.
Forum voor Democratie: Versoepelen ontslagrecht voor het mkb. Loondoorbetaling bij ziekte verkorten van twee naar één jaar voor mkb.
PVV: Ontslagbescherming blijft onaangetast.
ChristenUnie: Werknemers houden goede, eenvoudige bescherming tegen ontslag. Rechter bekrachtigt ontslag of geeft stevige financiële sanctie als het onterecht blijkt. Loondoorbetaling bij ziekte terugbrengen naar één jaar voor mkb.
SGP: Mogelijk ontslagversoepeling voor kleine ondernemingen. Loondoorbetaling bij ziekte minstens verkort van twee naar anderhalf jaar.
CDA: Regelingen voor ontslagvergoedingen worden eenvoudiger gemaakt en beperken loondoorbetalingsplicht bij ziekte.
DENK: Ontslagbescherming versterken door ontslagversoepelingen uit de Wet arbeidsmarkt in balans terug te draaien. Loondoorbetaling bij ziekte voor met name kleinbedrijf collectiviseren.
SP: Niet versoepelen. Mkb krijgt hulp bij onder meer loondoorbetaling bij ziekte.
Partij voor de Dieren: Niet genoemd.