Wat willen de verschillende politieke partijen met het onderwijs? NU.nl liep alle verkiezingsprogramma's voor je af, zodat je precies weet wat je kunt verwachten als het gaat om het leenstelsel, het lerarentekort, vrijheid van onderwijs en passend onderwijs.

Volg de verkiezingen op de voet Ontvang meldingen bij verkiezingsnieuws

Leenstelsel

VVD: Sociaal leenstelsel behouden. Aanvullende beurs voor studenten uit gezinnen met een lager inkomen. De opbrengst van het sociaal leenstelsel investeren in de verbetering van de kwaliteit van het onderwijs.
PVV: Leenstelsel afschaffen. Basisbeurs herinvoeren.
CDA: Leenstelsel vervangen door nieuwe basisbeurs.
D66: Knelpunten van leenstelsel aanpakken. Nieuwe studiebeurs invoeren, waarbij studenten belastingkorting krijgen uitbetaald, in plaats van toeslagen.
GroenLinks: Studiebeurs van maximaal 400 euro per maand invoeren. Beschikbaar voor studenten uit gezinnen met een inkomen tot 100.000 euro per jaar.
SP: Studiebeurs herinvoeren voor alle studenten. Aanvullende beurs voor jongeren uit gezinnen met een lager inkomen. Compensatieregeling voor (oud-)studenten die moesten lenen.
PvdA: Voor herinvoering basisbeurs in combinatie met een progressiever belastingstelsel. Compensatie voor (oud-)studenten. Aanvullende beurs voor kinderen van ouders met een middeninkomen.
ChristenUnie: Sociaal leenstelsel afschaffen. Basisbeurs herinvoeren. 550 euro per maand voor uitwonende studenten. Investeringen in het hoger onderwijs door leenstelsel blijven overeind.
PvdD: Leenstelsel afschaffen. Basisbeurs herinvoeren. Collegegeld fors verlagen en compensatieregeling voor (oud-)studenten.
SGP: Basisbeurs weer als gift en aanvullende beurs uitbreiden voor middeninkomens.
DENK: Leenstelsel afschaffen en basisbeurs herinvoeren. Compensatie voor (oud-)studenten.
50PLUS: Basisbeurs herinvoeren.
Forum voor Democratie: Basisbeurs herinvoeren. Compensatie voor (oud-)studenten.

Wil je meer weten over het onderwijs? Volg dan onze tag Onderwijs en ontvang meldingen bij nieuws

Lerarentekort:

VVD: Hoger salaris voor leraren op excellente scholen om professionele ontwikkeling te stimuleren. Mogelijkheid om binnen lerarenopleiding te specialiseren in onderwijs aan jongere of oudere kinderen. Drie jaar begeleiding voor starters en zijinstromers.
PVV: Basiskennis leraren herstellen. Minder onwerkbare onderwijsvernieuwingen die zijn bedacht door beleidsmakers en bestuurders. Terug naar de pedagogiek van "directe instructie".
CDA: Meer tijd en ruimte voor lesontwikkeling, minder administratieve voorschriften en een salaris dat meer ruimte biedt voor beloning van extra inzet. Een uitloopschaal voor senior leraren en toeslag voor leraren in het speciaal onderwijs of in wijken met veel kinderen met leerachterstanden. Halvering van het collegegeld voor de lerarenopleiding in het eerste jaar en een stagevergoeding voor studenten, die door het lerarentekort al tijdens hun opleiding voor de klas staan.
D66: Salariskloof dichten, verhogen naar het niveau van middelbareschoolleraren. Gezamenlijke cao invoeren. Salarissen van leraren op scholen met veel kwetsbare kinderen verhogen.
GroenLinks: Salarissen van leraren op scholen met veel kwetsbare kinderen verhogen. Loon voortgezet speciaal onderwijs gelijktrekken met dat in regulier voortgezet onderwijs. Verhogen beloning leraren en ondersteunend personeel in vmbo en mbo en meer mogelijkheid om door te stromen naar een hogere schaal.
SP: Salaris verhogen. Loonkloof tussen basisschool, voortgezet speciaal onderwijs en voortgezet onderwijs dichten.
PvdA: Fors en structureel investeren in onderwijspersoneel. Dichten loonkloof. Zijinstromen makkelijker en aantrekkelijker maken. Betere begeleiding startende leraren.
ChristenUnie: Werkdruk aanpakken, loopbaanperspectieven vergroten. Loonkloof dichten. Goede begeleiding van startende leraren. Zijinstroom bevorderen. Mogelijkheid om specialisaties te volgen, bijvoorbeeld gericht op jonge kinderen.
PvdD: Geld vrijmaken voor verlagen werkdruk, extra ontwikkelingsmogelijkheden creëren en salarissen verhogen. Leraren maximaal twintig lesuren per week voor de klas. Loon gelijktrekken.
SGP: Loonkloof tussen docenten in het basisonderwijs en voortgezet onderwijs zoveel mogelijk dichten. Intensievere specialisatie binnen de lerarenopleiding door onderscheid te maken tussen leraren die zich richten op jongere of oudere leerlingen.
DENK: Salaris voor leraren verhogen, allereerst in het basisonderwijs. Administratie verminderen. Uitbreiding van scholings- en professionaliseringsmogelijkheden.
50PLUS: Positie en beloning van leraren in het basisonderwijs en voortgezet onderwijs versterken.
Forum voor Democratie: Salarissen verhogen, minder papierwerk en meer autonomie voor leraren.

Vrijheid van onderwijs (Artikel 23)

VVD: Artikel 23 moderniseren. Vrijheid van onderwijs mag het gelijkheidsbeginsel (Artikel 1) niet ondermijnen. Acceptatieplicht invoeren.
PVV: Vrijheid van onderwijs behouden, maar islamitisch onderwijs afschaffen.
CDA: Vrijheid van onderwijs behouden.
D66: Artikel 23 moderniseren met acceptatieplicht.
GroenLinks: Artikel 23 moderniseren. Geen onderscheid tussen bijzonder en openbaar onderwijs. Scholen mogen leraren en leerlingen niet weigeren op basis van hun identiteit.
SP: Artikel 23 aanpassen, acceptatieplicht en op elke school lessen over grondrechten.
PvdA: Artikel 23 aanpassen. Acceptatieplicht invoeren.
ChristenUnie: Artikel 23 behouden.
PvdD: Artikel 23 aanpassen. Tegen intentieverklaringen die homoseksualiteit afwijzen.
SGP: Artikel 23 behouden, maar strenger optreden tegen "jihadistisch" onderwijs.
DENK: Artikel 23 behouden. "Hetze tegen islamitische scholen" stoppen.
50PLUS: Geen standpunt in verkiezingsprogramma.
Forum voor Democratie: Artikel 23 behouden, maar strenger waarborgen op kwaliteit, in het bijzonder bij islamitische scholen.

Passend onderwijs

VVD: Geen standpunt in verkiezingsprogramma.
PVV: Voor passend onderwijs voor iedereen.
CDA: Verbeteren. Meer hulpverleners in de klas en minder denken in regels en structuren.
D66: Voor passend onderwijs. Recht op toegang tot onderwijs vastleggen in wet.
GroenLinks: Investeren in extra ondersteuning op school, begeleiding van thuiszitters. Meer vrijheid voor leraren en
scholen om zelf hulp te organiseren.
SP: Aanpassen. Nieuwe scholen voor speciaal onderwijs mogelijk maken en speciaal onderwijs in het regulier onderwijs makkelijker maken.
PvdA: Investeren en de aansluiting tussen onderwijs en jeugdzorg verbeteren. Vastleggen welk niveau van basisondersteuning minimaal nodig is om kinderen te begeleiden in hun specifieke behoeften.
ChristenUnie: Verbeteren. Beter toezicht door inspectie. Meer zeggenschap voor leraren over de besteding van middelen.
PvdD: Meer investeren.
SGP: Aanpassen. Betere samenwerking en meer medezeggenschap voor ouders en personeel. Binnen redelijke termijn een plek aanbieden.
DENK: Extra geld voor passend en speciaal onderwijs.
50PLUS: Geen standpunt in verkiezingsprogramma.
Forum voor Democratie: Begrenzen. Meer investeren in speciaal onderwijs. Kinderen met lichamelijke of mentale beperkingen niet dwingen in een gewone klas te blijven zitten, maar thuisonderwijs of speciaal onderwijs bieden.