Dit is wat we nu weten over de dood van Alexei Navalny
Door onze nieuwsredactie16 feb 2024 om 20:52
Alexei Navalny is overleden. Dat heeft het team van de Russische oppositieleider zaterdag bevestigd. De westerse wereld reageerde eerder al woedend op zijn dood. Dit is wat we nu weten.
De Russische gevangenisautoriteit meldde het overlijden van Navalny vrijdag rond het middaguur. Het duurde niet lang voordat belangrijke wereldleiders met de beschuldigende vinger naar de Russische president Vladimir Poetin begonnen te wijzen.
Volgens de gevangenisautoriteit werd Navalny onwel na een wandeling. Daarna zou de oppositieleider zijn bewustzijn zijn verloren, waarna medisch personeel hem tevergeefs probeerde te reanimeren. Navalny werd daarna doodverklaard.
De precieze doodsoorzaak wordt nog onderzocht. Het Kremlin zegt nog geen officiële informatie te hebben over zijn doodsoorzaak.
De lezing van Rusland is zeer sceptisch ontvangen. Navalny's moeder meldde vlak na het nieuws van het overlijden van haar zoon dat hij de afgelopen dagen juist "vrolijk en gezond" was geweest. Ook verschenen er beelden van Navalny die donderdag zouden zijn gemaakt.
Navalny's team heeft zijn dood zaterdag bevestigd. "Alexei Navalny is vermoord," schrijft zijn woordvoerder Kira Yarmysh op X. Ze bevestigt op basis van een bericht aan Navalny's moeder dat hij op 16 februari om 14.17 uur (lokale tijd) is overleden.
Volgens een medewerker van de strafkolonie waar hij werd vastgehouden, wordt het lichaam van Navalny onderzocht in Salekhard, schrijft zijn woordvoerder. Die plaats ligt iets ten zuidoosten van Kharp, waar Navalny vastzat. Zijn team eist dat zijn lichaam wordt overgedragen aan zijn familie.
De vrouw van de 47-jarige Poetin-criticus wist vrijdag nog niet zeker of haar man was overleden. Yulia Navalnaya reageerde vanuit München, waar ze een veiligheidsconferentie bijwoonde.
"Ik weet niet of we het vreselijke nieuws dat we gehoord hebben moeten geloven", zei ze voor de bevestiging in haar toespraak. "Ze liegen voortdurend. Maar als het waar is, wil ik dat Poetin en iedereen om hem heen gestraft worden. Voor wat ze het land, mijn familie en mijn man hebben aangedaan."
De westerse wereld reageerde woedend en velen houden Poetin verantwoordelijk voor de dood van Navalny. De Amerikaanse president Joe Biden wil er "geen misverstand" over laten bestaan. "Net als miljoenen anderen ben ik niet verbaasd, maar wel enorm verontwaardigd."
De Oekraïense president Volodymyr Zelensky ging een stap verder en zei dat Navalny door Poetin is vermoord. De voorzitter van de Europese Commissie, Ursula von der Leyen, en vicevoorzitter Josep Borrell houden het Russische regime verantwoordelijk voor de dood van Navalny. "Hij is langzaam vermoord door een regime dat niets zo vreest als het weerwoord van zijn eigen mensen."
Ook demissionair premier Mark Rutte houdt Rusland verantwoordelijk voor Navalny's dood. Hij wees op de slechte omstandigheden waarin Navalny al jaren gevangen zat, zonder toegang tot bijvoorbeeld medische zorg die hij nodig had. "Dit getuigt opnieuw van de immense bruutheid van het Russische regime."
Ten slotte is er een brede oproep voor "geloofwaardig onderzoek" naar de dood van Navalny, en moet Rusland "vragen beantwoorden". Onder anderen secretaris-generaal Jens Stoltenberg van de NAVO en zijn ambtgenoot bij de VN, António Guterres, lieten zich in stevige bewoordingen uit.
Vrijdag gingen in veel steden mensen de straat op om Navalny te herdenken. Bij het monument op de Dam in Amsterdam verzamelden enkele honderden mensen zich. Ook bij de Russische ambassade in Den Haag waren het er meer dan honderd. In Parijs en Berlijn waren vergelijkbare bijeenkomsten.
In Moskou liet Roland Galharague, ambassadeur in Rusland namens de Europese Unie, bloemen achter bij de Solovetsky-steen. Op beelden van de BBC is te zien dat meer mensen bloemen leggen op die plek. De steen is een monument voor de slachtoffers van politieke onderdrukking in de Sovjettijd.
Ook is te zien dat de politie twee mensen heeft aangehouden. Het gaat om een man met een megafoon en een vrouw met een bord. Het is niet duidelijk waarom ze zijn opgepakt.
Russische autoriteiten hebben burgers gewaarschuwd om niet deel te nemen aan demonstraties na de dood van Navalny. Toch gingen op sociale media beelden rond van mensen die ook in andere Russische steden stilstonden bij de dood van de Poetin-criticus. Het land gaat in maart naar de stembus voor nieuwe presidentsverkiezingen.
