Liveblog dood Navalny | Nog geen onafhankelijke bevestiging
16 feb 2024 om 20.57 u
Voor nu sluiten we dit liveblog. We hopen je te zien bij andere artikelen op NU.nl.
16 feb 2024 om 20.57 u

16 feb 2024 om 20.40 u
16 feb 2024 om 20.17 u

16 feb 2024 om 19.50 u

Een man en een vrouw zijn gearresteerd bij een Navalny-herdenking in Moskou. De man had een megafoon bij zich en de vrouw een protestbord.
16 feb 2024 om 19.33 u
De Russische ambassade in Den Haag zegt dat "Nederlandse functionarissen" onwaarheden verkondigen over betrokkenheid van de Russische regering bij de dood van Navalny. De ambassade noemt geen namen.
Kabinetsleden, onder wie demissionair premier Mark Rutte, en meerdere Tweede Kamerleden hebben Rusland verantwoordelijk gehouden. "Deze beschuldigingen zijn absoluut onwaar. Ze zijn des te ongepaster tot de doodsoorzaken zijn vastgesteld', schrijft de ambassade op X.
16 feb 2024 om 19.32 u

16 feb 2024 om 18.48 u

Op verschillende plekken herdenken mensen vanavond Navalny. Bij het monument op de Dam in Amsterdam hebben zich enkele honderden mensen verzameld. Ook bij de Russische ambassade in Den Haag zijn het er meer dan honderd.
16 feb 2024 om 18.44 u
"Net als miljoenen anderen ben ik niet verbaasd, maar wel enorm verontwaardigd", zegt de Amerikaanse president Joe Biden op een persconferentie over het overlijden van Navalny. "Laat er geen misverstand over bestaan: Poetin is verantwoordelijk voor zijn dood."
"We weten nog niet wat er precies er gebeurd is. Navalny's dood is het gevolg van iets wat Poetin en zijn misdadigers hebben gedaan."
16 feb 2024 om 18.40 u
Navalny's woordvoerder Kira Yarmysh laat weten dat er bijna geen hoop meer is dat de Poetin-criticus nog leeft.
16 feb 2024 om 18.04 u
De EU zal alles doen wat ze kan om Rusland verantwoordelijk te houden voor de dood van Navalny, zeiden voorzitter Ursula von der Leyen van de Europese Commissie en vicepresident Josep Borrell vandaag. "Hij werd langzaam vermoord door president Poetin en zijn regime."
De leiders van de Commissie eisten dat Rusland alle feiten rond de dood van Navalny zou vaststellen en "onmiddellijk alle andere politieke gevangenen zou vrijlaten".
16 feb 2024 om 17.55 u

Veel mensen verzamelen zich voor de Russische ambassade in Berlijn.
16 feb 2024 om 17.40 u
Navalny's Anti-Corruption Foundation zet zijn activiteiten gewoon voort, zegt Navalny's bondgenoot Ivan Zhdanov vandaag. Het fonds is in Rusland verboden omdat het "extremistisch" zou zijn.
16 feb 2024 om 17.37 u

16 feb 2024 om 17.34 u
Uitspraken van westerse leiders over de dood van de Russische oppositieleider Alexei Navalny zijn onaanvaardbaar en "absoluut krankzinnig", meldt Kremlin-woordvoerder Dmitry Peskov aan persbureau Interfax.
16 feb 2024 om 17.23 u
Navalny's advocaat gaat zaterdagochtend vroeg (Russische tijd) naar de strafkolonie waar Navalny gevangen zat en volgens Russische autoriteiten is overleden. Dat laat Navalny's woordvoerder Kira Yarmysh weten.
16 feb 2024 om 17.20 u
De Russische autoriteiten hebben burgers gewaarschuwd niet deel te nemen aan demonstraties na de dood van Navalny. Een samenkomst in Moskou heeft geen toestemming gekregen, waardoor het illegaal is om daaraan deel te nemen.
Op beelden van de BBC is te zien dat mensen bloemen leggen bij de Solovetsky-steen op een plein in Moskou. Die steen is een monument voor de slachtoffers van politieke onderdrukking in de Sovjettijd. Op sociale media gaan beelden rond van mensen die ook in andere Russische steden stilstaan bij de dood van Navalny.
16 feb 2024 om 17.12 u

Ook in Belgrado liggen bloemen en kaarsen bij de Russische ambassade.
16 feb 2024 om 17.04 u

Twee vrouwen eren Navalny bij de Russische ambassade in Londen.
16 feb 2024 om 16.29 u
"De wereld moet een onmiddellijk, onafhankelijk en grondig onderzoek eisen naar de omstandigheden van Aleksei Navalny's dood in hechtenis", zegt mensenrechtenorganisatie Amnesty International. "Het Kremlin heeft jarenlang geprobeerd hem het zwijgen op te leggen."
"Navalny's geschiedenis vertelt het verhaal van één van Poetins critici die de ultieme prijs betaalt voor het vrijuit spreken in een land waar dat zwaar wordt bestraft."
16 feb 2024 om 16.23 u

16 feb 2024 om 16.20 u
Het overlijden van Navalny is volgens de Canadese premier Trudeau een herinnering voor de hele wereld dat Poetin een "monster" is, zegt hij in een interview met CBC Radio.
"Navalny was zo'n sterke strijder voor de democratie, voor vrijheden voor het Russische volk. Het laat echt zien in welke mate Poetin iedereen zal aanpakken die vecht voor vrijheid voor het Russische volk", zei de premier. "Het is een tragedie en het is iets dat de hele wereld eraan herinnert wat een monster Poetin precies is."
16 feb 2024 om 16.16 u
Het Bureau van de Hoge Commissaris van de Verenigde Naties voor de Mensenrechten roept Rusland op te bevestigen dat er een geloofwaardig onderzoek naar de dood van Navalny is gedaan. "Als iemand in hechtenis van de staat sterft, wordt ervan uitgegaan dat de staat verantwoordelijk is", zegt het bureau.
"Dat kan alleen worden weerlegd door middel van een onpartijdig, grondig en transparant onderzoek." Dat onderzoek moet dan ook worden gedaan door een onafhankelijk orgaan.
16 feb 2024 om 16.11 u
De premier van Estland Kaja Kallas ziet de dood van Navalny als een herinnering "aan het schurkenregime waar we mee te maken hebben". Ze wil dat Rusland en alle schuldigen verantwoordelijk worden gehouden.
Kallas spreekt zich net als Navalny vaak fel uit tegen het Kremlin en Poetin. Afgelopen week werd ze zelf op de Russische opsporingslijst geplaatst omdat ze vijandig tegenover Rusland zou staan.
16 feb 2024 om 15.59 u

16 feb 2024 om 15.50 u
De Franse president Emmanuel Macron voelt "woede en verontwaardiging" vanwege de dood van Navalny. Hij prijst de Kremlincriticus op X om zijn moed en zijn toewijding.
Macron uit ook kritiek op het Russische systeem en de onderdrukking van oppositieleden zoals Navalny. "In het Rusland van vandaag worden vrije geesten naar de goelag gestuurd en ter dood veroordeeld." De gedachten van de Franse president zijn bij de familie van Navalny en bij het Russische volk.
16 feb 2024 om 15.30 u

Als haar man inderdaad is omgekomen in de gevangenis, zoals de Russische autoriteiten zeggen, dan moeten president Poetin en de mensen om hem heen bestraft worden, vindt ze.
"Ik weet niet of we het vreselijke nieuws dat we gehoord hebben moeten geloven", begon Navalnaya haar toespraak. "Zoals u weet kunnen we Poetin en zijn regering al jaren niet geloven. Ze liegen voortdurend. Maar als het waar is, wil ik dat Poetin en zijn medewerkers, iedereen om hem heen, zijn regering, zijn vrienden, weten dat ze gestraft zullen worden voor wat ze het land, mijn familie en mijn man hebben aangedaan."
16 feb 2024 om 15.26 u
Ook de Oekraïense president Volodymyr Zelensky heeft inmiddels gereageerd op de dood van Navalny.
“Het is duidelijk: hij werd vermoord door Poetin. Het maakt Poetin niet uit wie er sterft, zolang hij maar zijn positie behoudt. En daarom mag hij niets behouden. Poetin moet alles verliezen en verantwoording afleggen voor wat hij heeft gedaan", zei Zelensky in München tegen verslaggevers. Hij is daar op een veiligheidsconferentie die drie dagen duurt. Demissionair premier Rutte is daar ook aanwezig.
16 feb 2024 om 15.17 u

Voor de Russische ambassade in Berlijn hebben zich mensen verzameld die demonstreren vanwege de dood van Navalny.
16 feb 2024 om 15.14 u
De belangengroep Free Russia NL, die de belangen van Russischsprekende mensen in Nederland behartigt en ondersteunt, organiseert waken ter ere van Navalny.
Vanavond om 18.00 uur komt de groep bij elkaar op de Dam in Amsterdam en bij de Russische ambassade in Den Haag. Morgen om 12.00 uur wordt er een protestdemonstratie gehouden op de Dam. Bezoekers wordt opgeroepen kaarsjes, portretten, bloemen en vlaggen mee te brengen.
16 feb 2024 om 15.02 u
Eurocommissaris Wopke Hoekstra heeft naar aanleiding van berichten over de dood van Alexei Navalny kritiek geuit op Rusland. Hij deed dat zonder het land bij naam te noemen. Hoekstra spreekt van tirannie door een gewelddadig bewind.
"De man Alexei Navalny bewonderde ik om zijn enorme onverschrokkenheid, moed en standvastigheid. Dat hij opkwam voor vrijheid, wat het ook zou kosten", schrijft Hoekstra op X. Hij betuigde ook zijn steun aan de nabestaanden.
"Laten we duidelijk zijn. Dit is hoe tirannie eruitziet. Bij je buren val je binnen, je moordt, martelt en verkracht. Je onderwerpt je bevolking met dwang, afkoping, chantage en misleiding. De laatste paar moedige mannen en vrouwen die het lef hebben om zich tegen je te verzetten, vergiftig je, mishandel je en dood je. Moge dit, opnieuw, een ontnuchterende herinnering zijn. Vooral voor iedereen die hier vandaag aanwezig is op de Veiligheidsconferentie van München. Om nooit en te nimmer concessies te doen."
16 feb 2024 om 14.57 u
Vicepresident Kamala Harris van de VS zegt dat de dood van Navalny het "zoveelste teken van Poetins wreedheid" zou zijn. Ook Harris zegt dat de VS de dood van Navalny probeert te bevestigen, net als buitenlandminister Blinken al zei.
16 feb 2024 om 14.53 u
"Wat een verschrikking." Met die woorden beschrijft oprichter en eigenaar Derk Sauer van het Russische medium The Moscow Times de dood van Navalny. "'Moord in slow motion' schreef ik pas nog in Het Parool. Slow is snel geworden. Wat een verschrikking. Rust zacht Navalny", schrijft de Nederlandse journalist op X.
16 feb 2024 om 14.38 u
Navalny was begin deze week nog "levendig, gezond en vrolijk", zegt zijn moeder Liudmila Navalnaja volgens de Russische krant Novaya Gazeta. Navalnaja zag haar zoon voor het laatst op 12 februari in de gevangenis. "Ik wil niets horen van de condoleances."
16 feb 2024 om 14.28 u
De Britse premier Rishi Sunak vindt de dood van Navalny "verschrikkelijk nieuws", schrijft hij op X. "Als de sterkste verdediger van Russische democratie toonde Navalny ongelofelijke moed tijdens zijn leven."
De gedachten van Sunak zijn bij de vrouw van Navalny en bij het Russische volk, "voor wie dit een grote tragedie is".
16 feb 2024 om 14.18 u
Als Navalny inderdaad dood is, onderstreept dat Ruslands zwakte, zegt de Amerikaanse buitenlandminister Antony Blinken. De VS proberen berichten over zijn dood nog bevestigd te krijgen. Als de oppositieleider inderdaad is overleden, houdt Blinken het Kremlin daarvoor verantwoordelijk.
Washingtons nationale veiligheidsadviseur Jake Sullivan noemt Navalny's dood een "verschrikkelijke tragedie" als die bevestigd wordt. Door Ruslands geschiedenis in hoe het omgaat met tegenstanders komen er volgens Sullivan nu weer "voor de hand liggende vragen op over wat hier is gebeurd".
16 feb 2024 om 14.16 u

Navalny werd begin januari nog op deze foto vastgelegd terwijl hij in de strafkolonie in het noorden van Rusland zit waar hij tot vrijdag verbleef. De foto werd gemaakt tijdens een hoorzitting.
16 feb 2024 om 14.14 u
De Russische politicus en ex-parlementariër Boris Nadezjdin noemde Navalny vrijdag "een van de moedigste en meest getalenteerde mensen in Rusland". Nadezjdin hoopt dat het bericht over diens overlijden niet waar is.
Nadezjdin is uitgesproken tegenstander van de oorlog in Oekraïne. Hij kondigde in november aan met zijn partij Burgerinitiatief aan de komende presidentsverkiezingen mee te doen met als thema het stoppen van de oorlog en betere relaties met het Westen. Maar eerder deze maand bepaalden de autoriteiten dat hij onvoldoende geldige handtekeningen had verzameld om mee te doen en daarom half maart geen kandidaat kan zijn.
16 feb 2024 om 14.11 u
Verschillende Kamerleden hebben vrijdag ook gereageerd op de dood van Navalny. Frans Timmermans (GroenLinks-PvdA) stelt dat "het totalitaire regime" van Poetin "weer een slachtoffer" heeft gemaakt.
"Verschrikkelijk", zegt ook PVV-leider Geert Wilders. Navalny is volgens hem gestorven "in een barbaarse strafkolonie van een barbaars regime".
Buitenlandwoordvoerder Jan Paternotte (D66) zegt dat Navalny is "doodgemarteld" door het regime van Poetin. "En daarmee is de laatste luide stem tegen Poetin definitief het zwijgen opgelegd. Het is onvoorstelbaar dat er nog steeds westerse journalisten zijn die de dictatuur van Poetin verdedigen."
"Dit is wat een autocratisch regime is en doet: critici (mond)dood maken", zegt CDA-leider Henri Bontenbal. "Verschrikkelijk. Dit is wat er op het spel staat, ook in Europa door de oorlog in Oekraïne: de kernwaarden van democratie, vrijheid, rechtsstaat."
16 feb 2024 om 14.08 u
NPO2 zendt vanavond om 23.15 uur een documentaire uit over Navalny en heeft daarom de programmering aangepast. Het programma Best Interests komt te vervallen en wordt volgende week vrijdag uitgezonden.
De met een Oscar bekroonde documentaire Navalny, geregisseerd door Daniel Roher, gaat over de vergiftiging van Navalny in 2020. Hij werd onwel tijdens een Russische binnenlandse vlucht. Internationale experts stelden later vast dat hij was vergiftigd met een zenuwgif, mogelijk het werk van de Russische geheime dienst.
16 feb 2024 om 14.04 u
Navalny is niet de eerste Kremlin-criticus die is overleden. Zo kwam vorig jaar Wagner-baas Yevgeny Prigozhin, die in opstand kwam tegen het Kremlin door met zijn leger naar Moskou te trekken, om het leven bij een vliegtuigongeluk. Ook dubbelspion Sergei Skripal is niet meer in leven. Lees meer in dit artikel.
16 feb 2024 om 14.02 u
16 feb 2024 om 14.01 u
Het Kremlin zegt nog geen informatie te hebben over de doodsoorzaak van Navalny. Het gevangeniswezen is bezig met een onderzoek, zegt woordvoerder Dmitry Peskov.
De dood van de oppositiepoliticus werd gemeld door het Russische gevangeniswezen. Volgens Peskov is de Russische president Vladimir Poetin "geïnformeerd" over het overlijden.
Woordvoerder van het Russische buitenlandministerie Maria Zacharova zegt op Telegram dat de snelle reacties van NAVO-leiders "vooral iets zeggen over henzelf". "Er is nog geen forensische informatie bekend, maar het Westen heeft zijn conclusies al getrokken."
16 feb 2024 om 13.59 u
Voorzitter Ursula von der Leyen van de Europese Commissie zegt "bezorgd en bedroefd" te zijn over de dood van Navalny. "Poetin vreest niets meer dan weerwoord van zijn eigen mensen. Een lugubere herinnering aan alles waar Poetin en zijn regime voor staan", schrijft ze op X.
Volgens Von der Leyen verdienen mensen als Navalny steun en bescherming. "Laten we samen strijden om de vrijheid en veiligheid van hen die durven opstaan tegen autocratie te waarborgen."
16 feb 2024 om 13.58 u

In deze strafkolonie in het noorden van Rusland zat Navalny opgesloten. Daar werd hem voortdurend het leven zuur gemaakt. Volgens zijn woordvoerder werd Navalny bij het minste of geringste al naar een separeercel gebracht.
16 feb 2024 om 13.56 u
Ook de Duitse bondskanselier Olaf Scholz is diepbedroefd door de dood van Navalny. Volgens Scholz laten de berichten over het overlijden van de Kremlin-criticus zien hoe Rusland de afgelopen tijd is veranderd.
De bondskanselier blikt terug op de keren dat hij met Navalny heeft gesproken over diens "grote moed". De Rus werd in 2020 in een ziekenhuis in Berlijn verpleegd nadat hij was vergiftigd. Na zijn behandeling keerde hij terug naar Rusland, om van daaruit de strijd tegen de huidige machthebbers in Moskou voort te zetten. "Hij heeft deze moed nu moeten bekopen met zijn leven", zei Scholz.
16 feb 2024 om 13.54 u
"In de Sovjettijd weken dissidenten vaak uit naar het buitenland. Ze geloofden dat het regime waartegen ze streden nog decennialang zou bestaan, waarmee hun strijd er een van de lange adem werd."
"Navalny keek anders naar de wurggreep waarin president Vladimir Poetin zijn land gevangen houdt: hij beschouwde die als eindig, als een duister hoofdstuk waarvan hij het einde kon halen door vasthoudend en standvastig te blijven. 'Alles komt goed' was het motto dat hij altijd bleef herhalen."
"Enkele weken na zijn arrestatie in januari 2021 stuurde hij een bericht aan een goede vriendin, de journalist Yevgenia Albats. "Het gaat oké met me en ik betreur niets. Dat moet jij ook niet doen, en je hoeft je geen zorgen te maken. Alles komt goed. En zelfs als dat niet zo is, dan kunnen we onszelf troosten met de gedachte dat we eerlijke levens hebben geleid.'"
16 feb 2024 om 13.52 u
Rusland heeft iets uit te leggen over berichten rond de dood van Navalny, zei de secretaris-generaal van de NAVO, Jens Stoltenberg, vrijdag. Hij zegt "diepbedroefd en bezorgd" te zijn over het nieuws.
"We moeten alle feiten op een rij krijgen en Rusland heeft ernstige vragen over de omstandigheden rond zijn dood te beantwoorden", zei Stoltenberg.
16 feb 2024 om 13.50 u
Premier Mark Rutte noemt de dood van Navalny "verschrikkelijk nieuws". "Ik houd Rusland hier verantwoordelijk voor", zei hij na afloop van de ministerraad.
Rutte wijst op de slechte omstandigheden waaronder Navalny al jaren gevangen zat, zonder toegang tot bijvoorbeeld medische zorg die hij nodig had. "Dit getuigt opnieuw van de immense bruutheid van het Russische regime."
16 feb 2024 om 13.47 u
Poetin-criticus Alexei Navalny is vrijdag op 47-jarige leeftijd overleden in de gevangenis waar hij vastzat. Hij was een van de meest vooraanstaande Russische oppositieleden en tegenstanders van president Vladimir Poetin. Op zijn dood wordt geschokt gereageerd. Lees meer in dit bericht.

