Onderzoekers van het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) hebben een methode ontdekt om tumorcellen die onzichtbaar voor het immuunsysteem zijn toch vatbaar te maken voor immuuntherapie, heeft het Leidse ziekenhuis vrijdag bekendgemaakt.

Het team van het LUMC is wereldwijd het eerste dat kenmerken, peptiden geheten, van de 'onzichtbare' tumorcellen gevonden heeft. Mogelijk kan aan de hand van de ontdekking een nieuwe vorm van immuuntherapie ontwikkeld worden waarmee de tumorcellen op de korrel genomen kunnen worden.

"Tumorcellen gebruiken een slimme truc om een aanval van het immuunsysteem af te slaan", legt onderzoeksleider Thorbald van Hall uit. "Ze halen de vlaggetjes waaraan afweercellen hen herkennen weg van hun celoppervlak. De tumor is daardoor onzichtbaar voor het immuunsysteem en is niet vatbaar voor de huidige vormen van immuuntherapie."

De zestien peptiden die door de onderzoekers zijn ontdekt, zijn alleen te vinden op tumorcellen die de onzichtbaarsheidstruc gebruikt hebben. Gezonde cellen hebben die kenmerken niet. Dat zou kunnen betekenen dat een behandelmethode die alleen cellen met die peptiden als doelwit heeft minder bijwerkingen heeft dan andere methoden.

'Immuuntherapie is toekomst voor kankerbehandeling'

Het bestaan van de peptiden werd eerst afgeleid uit computermodellen en vervolgens bevestigd bij proefpersonen.

"In het bloed van gezonde mensen vonden we afweercellen die specifiek reageren op deze vlaggetjes. Sterker nog, deze afweercellen herkenden in het laboratorium cellen van huid-, nier- en darmtumoren die de onzichtbaarheidstruc hadden toegepast", aldus onderzoeker Koen Marijt.

Het kan nog jaren duren voordat de ontdekking tot een nieuwe behandelmethode leidt, maar Van Hall toont zich positief over het potentiële nut. "Immuuntherapie is de toekomst voor kankerbehandeling en onze ontdekking is een kleine bijdrage aan de toepassing hiervan voor patiënten voor wie het nu geen optie is."