CANNES - Met minder beveiliging dan twee jaar geleden, maar zeker niet met minder controverse stond filmmaker Michael Moore zaterdag op het festival van Cannes de massaal toegestroomde wereldpers te woord.

Toen hij in 2005 de Gouden Palm won voor het anti-Bush-manifest Fahrenheit 9/11 waren er concrete dreigementen tegen zijn leven geuit. Nu, bij de wereldpremière van Sicko, hangt hem slechts een gevangenisstraf boven het hoofd.

Onderzoek

De Amerikaanse regering verricht onderzoek naar de filmopnames die Moore in februari op Cuba maakte en die volgens het embargo van de Verenigde Staten tegen de communistische staat verboden zijn. "Ik wilde Sicko graag in de luwte in première laten gaan", grinnikt Moore. "Maar ja, de regering Bush gunt mij blijkbaar de gratis publiciteit."

Met Sicko wil Michael Moore het falen van de Amerikaanse gezondheidszorg bewijzen. Het laatste kwartier bestaat uit een verslag van een reis die de regisseur maakte met een boot vol reddingswerkers van 9/11 die in Amerika nooit geholpen zijn aan de klachten die ze opliepen na de aanslagen.

Guantanamo Bay

Moore reist met hen af naar het op Cuba gelegen Guantanamo Bay, omdat blijkt dat Al-Qaeda-gevangenen daar betere medische zorg krijgen dan de gemiddelde Amerikaanse burger. "Ik wilde helemaal niet naar Cuba", verduidelijkt de regisseur.

"Als de Amerikaanse overheid de zieke reddingswerkers op Guantanamo Bay medische zorg had verleend, hadden we nooit door hoeven varen naar Cubaans grondgebied."

Fundament

De gezondheidszorg in Amerika is op een verkeerd fundament gebouwd, stelt Moore in zijn film. "Verzekeringsbedrijven wijzen om de vreemdste redenen volkomen legitieme medische claims af", legt hij uit. In Sicko passeren talloze voorbeelden de revue, onder meer van een meisje van 22 dat geen behandeling tegen kanker kan krijgen omdat twintigers volgens de statistieken van haar verzekeraar helemaal geen kanker hebben.

"De bedrijven zijn bij wet verplicht zoveel mogelijk winst te maken. De enige manier om dat te doen, is door klanten zoveel mogelijk zorg te ontzeggen." De filmer toont in Sicko ook hoe het ook kan, onder meer door de Canadese, Franse en Britse gezondheidszorg te laten zien.

Luwte

"Ik heb Sicko in de luwte gemaakt. De film moet meer voor zichzelf spreken dan mijn vorige documentaires. Mensen zullen zelf actie moeten ondernemen als ze willen dat het systeem verandert. Ik heb niet de illusie dat ik dat in mijn eentje kan bewerkstelligen."

Moore heeft ook niet veel zin meer zich te verdedigen tegen sceptici en critici die hem blijven aanvallen. "Natuurlijk mogen ze het doen, als iemand voorstander is van vrijheid van meningsuiting ben ik het wel", legt de filmer uit. "Maar ik hoop dat mensen me toch wel enig krediet geven na al die keren dat ik helaas gelijk heb gekregen."

Failliet

Het bedrijf General Motors, waarvoor hij in de documentaire Roger & Me (1989) waarschuwde, is nagenoeg failliet. Het wapenmisbruik op scholen, dat hij in Bowling For Columbine (2002) aan de kaak stelde, is actueler dan ooit sinds de slachting in Virginia. De redenen van Bush om Irak binnen te vallen, die Moore betwistte in Fahrenheit 9/11 (2004), bleken inderdaad ongegrond.

"Ik hoop niet dat het nog twintig jaar duurt voordat mensen daadwerkelijk beseffen hoeveel levens het falen van de medische zorg in Amerika ons kost. Ik hoop oprecht dat mensen mij nu meteen serieus willen nemen."

Als de film niet wordt verboden, is hij vanaf eind juni in de Amerikaanse bioscopen te zien. Het is nog bekend wanneer Sicko in Nederland gaat draaien.