Perenbomen groeien uit tot rijk rif in Waddenzee: 'Ook hoop voor oceanen'
Innovatieve ideeën die de flora en fauna in de Waddenzee vooruit moeten helpen, werpen vruchten af. Het initiatief om met perenbomen riffen te herstellen lijkt een groot succes te worden.
"Na zestien maanden zien we enorme hoeveelheden botervisjes en letterlijk duizenden eitjes van zeekatten in het perenrif", vertelt promotieonderzoeker Jon Dickson van het Koninklijk Nederlands Instituut voor Onderzoek der Zee (NIOZ).
Het hout van perenbomen doet het goed voor de Waddenzee. Zes perenbomen vormen samen een piramidevormig rif van 3 bij 3 meter. De aangelegde perenriffen zorgen na ruim een jaar voor veel zeeleven. Paalwormen zijn ondertussen al wel bezig het hout af te breken, maar de riffen kunnen naar verwachting nog jaren mee. Ze verdwijnen uiteindelijk op natuurlijke wijze.
De botervis voelt zich thuis tussen de perenbomen. | Beeld: Erik HoekendijkFietstocht langs boomgaarden brengt onderzoeker op idee
Het idee voor de perenriffen kwam van NIOZ-onderzoeker Tjeerd Bouma. "Bij een fietstocht langs boomgaarden zag ik hoe veel van die bomen aan het eind van hun economische levensduur worden gerooid. Daarmee zijn ze een goedkope bron van hout."
Hout is er niet meer in de Waddenzee. Voor de tijd van dammen en dijken werden veel bomen afgevoerd naar de zee. Die zonken dan naar de bodem en zorgden voor de rifstructuren op de bodem. "Dat hout zie je nauwelijks meer. Onze experimentele riffen zijn ook een vervanging voor mossel- en oesterriffen. Door visserij en ziekten zijn de natuurlijke structuren die riffen boden verdwenen."
192 perenbomen vormen 32 kunstriffen in Waddenzee
Maar liefst 192 perenbomen zijn met blokken beton aan de voet op de bodem van de Waddenzee beland. Het leverde 32 kunstriffen op. Met behulp van camera's en tijdens expedities worden de perenriffen in de gaten gehouden. "Het zijn nu broedplaatsen voor vissen en garnalen geworden. Zakpijpen en anemonen zijn 'vaste bewoners' geworden." Dickson hoopt dat er een natuurlijk rif achterblijft als de perenriffen zijn verdwenen.
Tientallen inktviseieren hangen aan een perenboomrif. | Beeld: Erik Hoekendijk