Woensdag 28 september 2022 | Het laatste nieuws het eerst op NU.nl

Test om parkinson op te sporen ontwikkeld dankzij vrouw die ziekte kan ruiken

Onderzoekers van de University of Manchester hebben een nieuwe test ontwikkeld waarmee parkinson sneller en nauwkeuriger kan worden vastgesteld. De wetenschappers werden daarbij geholpen door een Schotse vrouw die het unieke vermogen heeft om de ziekte te kunnen ruiken.
Door Robbert van der Linde

Wat is de ziekte van Parkinson?

  • Parkinson is een ziekte waarbij het zenuwstelsel wordt aangetast.
  • Mensen met parkinson hebben steeds minder controle over hun lichaam en bewegingen.
  • Parkinson kan erfelijk zijn, maar ook (een combinatie van) andere oorzaken hebben.
  • De ziekte is vernoemd naar de Engelse arts James Parkinson. Hij beschreef de aandoening in 1817 als eerste.
  • We weten (nog) niet hoe we parkinson moeten genezen. Met medische hulp kan de ernst van de klachten verminderd worden.
  • Patiënten met parkinson raken steeds meer verzwakt, waarna ze aan veel verschillende oorzaken kunnen overlijden, zoals een longontsteking.

Joy Milne, een gepensioneerde verpleegkundige, ontdekte jaren geleden dat haar man Les opeens anders rook. "Vooral rond zijn schouders en nek veranderde zijn geur merkbaar", zegt ze. Haar man kreeg twaalf jaar later te horen dat hij parkinson had. Hij had toen al ernstige klachten en overleed later aan de gevolgen van de ziekte.

De bewering van Milne dat ze parkinson kon ruiken werd daarna wetenschappelijk onderzocht. De vrouw moest ruiken aan T-shirts van proefpersonen en zeggen wie parkinson had en wie niet. Ze had het in alle gevallen bij het rechte eind.

Milne bleek een zeldzame aandoening te hebben die haar reukvermogen versterkt. Ze wees ook iemand uit de gezonde controlegroep aan als patiënt. Die persoon hoorde acht maanden later van een arts dat hij parkinson had.

Wetenschappers denken dat parkinson voor een verandering zorgt in huidolie. Milne omschrijft de geur van de ziekte als "muf en behoorlijk onaangenaam". Parkinson ruikt volgens haar naar muskus.

Uitslag binnen drie minuten met wattenstaafje

Wetenschappers hebben nu een test uitgevonden die ongeveer hetzelfde kan als de inmiddels 72-jarige Milne. Het is een wattenstaafje dat langs de nek gehaald moet worden. Daarna weet een persoon binnen drie minuten of er sprake is van parkinson.

Aan de eerste test van de nieuwe methode deden 79 patiënten met parkinson en 71 gezonde personen mee. De test bleek 95 procent betrouwbaar. Het onderzoek werd gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Journal of the American Chemical Society. Inmiddels loopt er een nieuw onderzoek met ruim tweeduizend proefpersonen.

"Dit is een grote stap in de strijd tegen parkinson", zegt hoofdonderzoeker Perdita Barran. "De volgende stap is om een versie te ontwikkelen die overal beschikbaar is en door iedereen te gebruiken is."

Joy Milne met haar inmiddels overleden man Les.

Lees meer over:

OpmerkelijkWetenschapParkinsonGezondheid

Aanbevolen artikelen