Voetgangers en fietsers besteden meer in winkels en in de horeca dan bezoekers die met auto komen. Geef ze daarom alle ruimte.

Door Walther Ploos van Amstel

Voetgangers bestaan niet. Ze worden niet geteld, omdat de oude verkeersmodellen van ambtenaren die enorme aantallen simpelweg niet aan kunnen. Dan is het altijd achteraan aansluiten bij plannenmakerij, verkeersbesluiten, de instelling van verkeerslichten, veiligheid en vooral de herinrichting van stadsharten en dorpskernen.

Door leuke appjes op onze smartphones weten we meer over hoe mensen echt bewegen in steden. Voetgangers blijken echt te bestaan, steeds een groot aandeel te hebben in de mobiliteit en veel geld op te leveren. 

Belangen

De fietsers hebben de afgelopen tien jaar veel terrein veroverd in steden. Dat is terecht. Voetgangers zitten echter vaak in de dode hoek van beleidsvormers en ondernemers en krijgen letterlijk steeds minder ruimte. 

Terwijl in andere landen volop word ingezet op voetgangersvriendelijke steden, is het aantal Nederlandse gemeenten dat serieus aandacht aan voetgangers besteedt, op één hand te tellen.

Voetgangers hebben geen stem in het beleid. De gesubsidieerde fietsersbonden zitten overal aan tafel en laten luid hun stem horen. De voetgangersbond is weggestopt bij Veilig Verkeer Nederland en heeft haar stem verloren.

Het denken over bereikbaarheid in steden moet veranderen van enkel kijken naar veiligheid, congestie en parkeergemak, naar serieus nadenken over het belang van mobiliteit voor de economische vitaliteit, de leefbaarheid en het welzijn van bewoners en bezoeker. 

Voetgangers lonen

Met de publicatie Lopen loont laat het kenniscentrum CROW zien dat het onterecht is om voetgangers de sluitpost van de ruimtelijke inrichting te maken. De organisatie bedenkt slimme en praktische oplossingen voor vraagstukken over infrastructuur, openbare ruimte, verkeer en vervoer in Nederland. 

Samen met fietsers besteden voetgangers het meest in de winkelstraten en binnensteden. Juist niet de klanten die met de auto komen. Ook het onroerend goed stijgt in waarde als een binnenstad autovrij wordt.

Als autobereikbaarheid belangrijk is, dan zou de Wibautstraat in Amsterdam de belangrijkste winkel- en horecastraat van Amsterdam zijn geworden en niet de Kalverstraat. Het is geen wonder dat veel ondernemers in stadsharten en dorpskernen het moeilijk hebben. Ze hebben hun klant verjaagd.

Voetgangers zijn schoner, gezonder, veel beter voor de leefbaarheid, vriendelijk tegen elkaar, nemen veel minder publieke ruimte in en kosten de belastingbetaler veel minder. 

Er zijn eigenlijk geen investeringen nodig. Wandelen is ook veel leuker. Je ziet meer, je geniet meer en je versiert meer.

Voorrang

Begin bij het inrichten van wijken met het ontwerpen van voetgangersnetwerken en realiseer vervolgens autovrije gebieden, voetgangers- en verblijfsgebieden. Daarna komen de anderen aan de beurt.

Het is niet alleen een zaak voor overheden, maar ook voor de ondernemers. Wie wil er niet graag meer omzet en marge? 

Zorg voor goede looproutes van en naar openbaar vervoer en parkeerterreinen aan de rand. Verbeter de verblijfskwaliteit van de openbare ruimte voor voetgangers en voor fietsers. Koppel de marketing van het stadshart of dorpskern aan voetgangersvriendelijkheid. 

Er is lef en geduld voor nodig. Hoe vaak worden dit soort goede plannen niet onmogelijk gemaakt door die ene ondernemer in uw straat, die absoluut zelf met zijn auto voor de deur wil staan? 

Walther Ploos van Amstel is docent logistiek aan de Hogeschool van Amsterdam en supply chain expert bij TNO Mobiliteit en Logistiek. Volg Walther ook op twitter.com/Delaatstemeter.