Bedrijf verkocht, maar opbrengst onzeker

Een achtergestelde lening. Veel ondernemers die hun bedrijf willen verkopen krijgen ermee te maken. Hoe buig je als verkoper zo'n risicovolle lening om in jouw voordeel?

Door Rob de Haan

Een van de nettoresultaten van de kredietcrisis is dat banken wel uitkijken voordat ze een bedrijfsovername financieren. Vaak kan de koper een deel van de vraagprijs wel lenen, maar blijft er ook een bedrag over. 

Zoals in het geval van een sportmarketingbureau uit Den Haag dat bij verkoop in 2006 vier ton moest opbrengen. De koper kreeg 320.000 euro door de bank gefinancierd, maar de resterende 80.000 moest de verkoper zelf als lening aan zijn koper verstrekken. 

Als achtergestelde lening, let wel, waarbij terugbetaling pas is toegestaan nádat de openstaande schuld aan de bank volledig is afbetaald.

Vrij uniek: een afgewezen vordering

De voormalige eigenaar van het sportmarketingbureau was blij een geschikte koper te hebben gevonden. Met vertrouwen in diens ondernemerscapaciteiten, besloot hij de 80.000 euro inderdaad als achtergestelde lening te financieren. 

De bank zou haar 320.000 euro in acht jaar terug krijgen en dan kon op 1 januari 2014 de aflossing van de 80.000 euro beginnen. Volgens de koopovereenkomst met 5.000 euro per maand. 

Maar 1 januari kwam en ging, zonder aflossing. Op aanmaningen en sommaties reageerde de koper nauwelijks. Hij verwees naar de banklening die nog niet afgelost zou zijn. Daarop besloot de verkoper zijn vordering te koop aan te bieden. 

Beste bank, ben ik bevoegd om te incasseren?

Omdat de koper van de onderneming weigerde inzage te geven in de financiële situatie, ondernam het vorderingenloket de volgende stappen om de hardheid van de vordering te beoordelen:

- Ze vroegen de bank of die bevoegd was te incasseren. Alleen als de banklening volledig is afbetaald, is het antwoord: ja. Heeft de bank nog geld tegoed, dan gaan de aflossingen daarvan altijd voor. De volgende vraag is dan hoeveel de bank nog van de koper te goed heeft en hoeveel er wordt afgelost.
- Wil de bank daar geen inzicht in geven, dan kunnen de jaarrekeningen uitkomst bieden. Kijk wat er de afgelopen jaren is gebeurd onder het kopje 'langlopende schulden'. 

Nadat de verkoopakte getoond was, liet de bank weten dat er nog ruim twee ton openstond. Er was in acht jaar tijd met horten en stoten 1,2 ton ingelost. De aflossingen waren klein en onregelmatig. Naar verwachting zou de volledige aflossing nog jaren duren. Het vorderingenloket besloot de vordering op grond daarvan af te wijzen.

Rigoureuze andere keuze

Om de ondernemer verder op weg te helpen, legde het vorderingenloket hem een hele andere optie voor. 

Neem de schuld van de bank over, word de voornaamste schuldeiser van je koper en kom via die weg weer in controle over je voormalige bedrijf.

Beter nog: voorkom ellende met deze zeven tips

Een achtergestelde lening aangaan is voor ondernemers die hun bedrijf willen verkopen vaak onvermijdelijk. Met alle gevolgen van dien. 

Hoe beperk je het best de financiële risico's van een dergelijke constructie? Zeven tips:

- Verkoop de zaak in delen, zo hou je (deels) controle over het bedrijf.
- Stel nooit het volledige deel van de koopsom achter, maar beding een aanzienlijke directe betaling.
- Dwing een garantstelling af, bijvoorbeeld een privégarantstelling van de bestuurder of ondernemer.
- Beding dat rentebetalingen niet onder de achterstelling vallen.
- Incasseer niet als de bank nog geld te goed heeft. Dat komen ze echt bij je halen.
- Beding dat er wel afgelost mag worden als het bedrijf een bepaalde financiële gezondheid heeft. 
- Neem een expert in de arm die alle ins en outs kent.

Rob de Haan is medeoprichter van Verkoopjevordering.nl. In zijn column beschrijft hij persoonlijke verhalen uit ons land tijdens de crisis. Waargebeurde ondernemersverhalen, waarin mensen en locaties onherkenbaar zijn gemaakt.

Lees meer over:
Tip de redactie