De Obama van Indonesië

Na twee weken tellen was het eindelijk duidelijk: de Indonesische presidentsverkiezingen van 2014 zijn gewonnen door Joko Widodo. 

Door Martine Hafkamp

Volgens de officiële lezing heeft hij met 53 procent van de stemmen zijn tegenstrever Prabowo Subianto verslagen. En hoewel laatstgenoemde zich nog niet gewonnen geeft, gaat de markt wel uit van een overwinning van Widodo.

Het zijn twee uitersten die de strijd met elkaar aangingen om president van de Indonesische archipel te worden.

Prabowo, een vroegere generaal onder Soeharto, doet al vijftien jaar pogingen om president te worden, maar tot op heden zonder succes. Hij is door zijn banden met het Soeharto-tijdperk en zijn daarmee samenhangende grote politieke invloed een exponent van de oude garde.

Strijdlust

Widodo daarentegen is een selfmade man. Hij is de zoon van een meubelmaker, die zichzelf heeft opgewerkt tot gouverneur van Jakarta en nu tot president. Door zijn eenvoudige voorkomen en de strijdlust die hij toonde om de corruptie in Jakarta te bestrijden is hij onder het volk zeer geliefd. Hij is de eerste president zonder banden met de politieke of militaire elite.

Ook door beleggers wordt hij gezien als een ondernemingsvriendelijke en hervormingsgezinde leider. Hier en daar wordt hij zelfs de Barack Obama van Indonesië genoemd. Ligt er onder zijn leiding een rooskleurigere toekomst voor Indonesië in het verschiet?

Het is voor het bedrijfsleven een verademing dat de progressievere van de twee aan de macht komt. Dat blijkt ook uit de stijging van de beurs sinds de overwinning van Widodo. De afgelopen zes maanden liet de Indonesische beurs al een waardetoename van ruim 30 procent zien. Dit is vergelijkbaar met de koersontwikkeling van de Indiase beurs sinds de verkiezingen daar, waar ook de meest liberale partij aan de macht kwam.

Gevaren 

Indonesië is qua grootte de vijfde economie in Azië en staat wereldwijd qua inwonertal met 250 miljoen mensen op de vierde plaats. Daarnaast heeft het land één van de grootst groeiende jonge middenklassen. Daarmee zou het zo maar eens een snel rijzende ster in het Oosten kunnen worden.

Voor de lange termijn zullen beleggers de verwachtingen echter wel wat moeten temperen, want mocht Joko Widido al een gedeelte van de obstakels, die door zijn tegenstanders zonder twijfel zullen worden opgeworpen, kunnen nemen, dan ligt er nog een aantal gevaren op de loer. Zo zijn er fikse hervormingen en ingrepen nodig om de bureaucratie en de corruptie in het land te beteugelen en het milieu te beschermen.

Ook zullen er politiek onpopulaire maatregelen genomen moeten worden om ervoor te zorgen dat er meer geld in het laatje wordt gebracht voor de broodnodige investeringen in onder andere infrastructuur en gezondheidszorg.

In dit kader is de hoogste te nemen horde die van de subsidies op brandstof. Iedere Indonesiër krijgt zo’n 83 procent korting aan de pomp ten opzichte van de marktprijs. Dit kost de staat zo’n 2,8 procent van het BBP per jaar.

Huidige coalitie 

Widodo grootste uitdaging zal echter worden om eensgezindheid te bereiken tussen de tien verschillende politieke partijen die het parlement rijk is. Zijn huidige coalitie komt maar tot 38 procent van de stemmen. Een meerderheid van de stemmen is zeer gewenst, zeker voor politiek gevoelige zaken als het afschaffen van de eerder genoemde brandstofsubsidie.

Daar bovenop zal hij een balans moeten vinden tussen economische groei enerzijds en protectionisme aan de andere kant. En al wil Widodo zich liberaler opstellen, dan nog is een aantal sectoren in Indonesië (nog) niet klaar voor internationale concurrentie. De agricultuur is hier een belangrijk voorbeeld van. Een verhoogde concurrentie van buitenaf de sector zou Widodo snel minder populair kunnen maken.

Hervormingen zijn noodzakelijk voor een verdere duurzame groei van de economie van het land. Vooral het probleem van corruptie zal bij de wortel aangepakt moeten worden. Vanuit zijn eigen achtergrond lijkt Widodo hier de meest geschikte man voor. Hoe hij het er in de praktijk vanaf zal brengen, moet natuurlijk blijken. Op korte termijn overheerst op de financiële markten het optimisme. Dit kan nog wel even aanhouden. Het kan voor Widodo de benodigde steun in de rug betekenen.

Tip de redactie