Door al het andere nieuws wereldwijd zal het deze en gene ongetwijfeld ontgaan zijn dat eind juni Argentinië technisch gezien failliet ging.

Door Martine Hafkamp

Op de laatste maandag van die maand moest er bijna 540 miljoen dollar aan obligatiehouders worden betaald. De Argentijnse overheid wordt het echter onmogelijk gemaakt dit te doen.

We naderen inmiddels het einde van de zogeheten ‘gratieperiode’ van 30 dagen, waarbinnen Argentinië alsnog de gelegenheid krijgt om aan haar betalingsverplichtingen te voldoen.

Zal dit slechts uitstel van executie blijken te zijn of is er nog een oplossing mogelijk? Vorige week nog leed het land in de rechtszaal de zoveelste nederlaag. Er werd bepaald dat Argentinië voor 30 juli de ‘oude’ obligatiehouders, die in 2001 obligaties hebben opgekocht, tevreden moet stellen.

Rente

Voor het zo ver is, mag er ook geen rente aan andere obligatiehouders worden betaald. De Argentijnse overheid heeft met paginagrote advertenties in onder andere de Wall Street Journal al diverse malen aangegeven dit wel degelijk te willen doen.

Argentinië zit al sinds het eind van de jaren ’80 in de financiële problemen. Deze werden voor het overgrote deel veroorzaakt door de hoge schulden, die het land door de tijd heen heeft opgebouwd. Met een reeks aan devaluaties van de peso en een faillissement in december 2001, staat de Argentijnse economie na enkele jaren van economische voorspoed nu wederom aan de rand van de afgrond.

Bankensysteem

Het hoeft dan ook geen betoog dat het vertrouwen in zowel de Argentijnse economie als het bankensysteem en de kwaliteiten van de overheid sterk is gekelderd. Om toch investeerders aan te trekken zette de Argentijnse Centrale Bank in op hoge rentevergoedingen op staatsobligaties. Beleggers kregen een hoge vergoeding voor het (onder)steunen van de interne instabiliteit.

De huidige situatie is niets meer dan de resultante van het vorige faillissement, toen een aantal partijen niet akkoord ging met een afstempeling van de schulden. Waar hebben we dat meer gehoord? Degenen die wel akkoord gingen, kregen slechts een derde van de originele waarde terug.

De partijen die niet instemden, zijn blijven procederen om volledig betaald te worden. Naar schatting zijn de achterstallige betalingen opgelopen tot een bedrag van 1,33 miljard dollar. Door de lage dollarreserves die het land aanhoudt, lijkt het zeer onwaarschijnlijk dat Argentinië dit bedrag kan terugbetalen.

'Aasgierfondsen'

De eisende partijen worden ook wel ‘aasgierfondsen’ genoemd. De prooi van dit soort fondsen is vrijwel altijd een land in moeilijkheden. Zij waren het die in 2001 de Argentijnse schulden tegen bodemprijzen kochten en speculeerden op een gunstige uitspraak van de rechter.

Een gerichte gok, waarvan het einde nu in zicht lijkt. Het Amerikaanse Hooggerechtshof besliste, zoals gezegd, dat Argentinië geen betalingen mag doen aan andere obligatiehouders, voordat ze de aasgierfondsen betaald hebben.

Wat zijn mogelijke oplossingen? Argentinië zou de dans nog kunnen ontspringen, als ze voor het eind van deze maand een overeenkomst bereiken met de investeerdersgroepen. De kans dat dit lukt, lijkt echter steeds kleiner. Over andere mogelijkheden wordt hevig gespeculeerd.

Zo is er de mogelijkheid dat Argentinië zich failliet laat verklaren, om vervolgens met alle partijen opnieuw om de tafel te gaan zitten en zo eventueel minder te betalen. Een echt faillissement zou desastreus zijn voor de Argentijnse economie en kapitaalmarkt, de uiteindelijke verliezer zou de burger zijn.

Morele vraag

De grote (morele) vraag is uiteraard of beleggers, die jarenlang een hogere vergoeding hebben ontvangen op hun beleggingen in Argentijns staatspapier wel mogen klagen. De spread tussen Argentijnse en Amerikaanse staatsleningen was op het laagste punt nog steeds 3 procent. Men werd dus volop beloond voor het nemen van het risico.

De aasgierfondsen lijken meer kwaad dan goed te doen. Zij zullen op deze manier immers ook andere obligatiehouders meenemen in hun val. En wellicht zal het dan heel anders gaan. Als namelijk beleggers weten dat ze via de rechtbank op een later tijdstip meer geld kunnen binnenhalen, zal een herschikking in de toekomst nog moeilijker worden.

Het verhaal houdt in dat geval niet op bij Argentinië, maar zou over kunnen slaan op andere landen die eerder in betalingsproblemen zijn gekomen of daadwerkelijk failliet zijn gegaan. Deze week komen we wellicht te weten of we in tranen moeten uitbarsten. 

Martine Hafkamp is algemeen directeur van Fintessa Vermogensbeheer. Zij won in 2012 de Gouden Stier voor de Beleggingsexpert van het jaar. Volg Martine ook opTwitter.com/Martinehafkamp.