Wij willen dat alle Nederlanders zich thuisvoelen op NU.nl, ongeacht iemands geaardheid, leeftijd of achtergrond. Om dat te bewerkstelligen, is NUcompleet in het leven geroepen. Deze commissie bestaat uit redacteuren, chefs, samenstellers en de hoofdredacteur.

De redactie van NU.nl wil er voor heel Nederland zijn, want onafhankelijk en gratis nieuws is belangrijk voor het functioneren van onze samenleving. Maar we merken en weten dat we niet iedereen bereiken en niet genoeg over bepaalde onderwerpen schrijven. Dat komt volgens Kim Einder, samensteller en lid van NUcompleet, grotendeels doordat onze redactie geen afspiegeling van de samenleving is.

"Hierdoor berichten we in mindere mate over onderwerpen die voor onszelf niet van belang zijn - ook wel de blinde vlekken genoemd. Een groot deel van het nieuws wil iedereen weten, maar toch bepalen wij als redactieleden, al dan niet bewust, zelf welke onderwerpen we behandelen. Dat zorgt ervoor dat helaas niet iedereen zich in NU.nl kan herkennen. Neem bijvoorbeeld racisme: veel mensen op de redactie maken dit niet mee in hun persoonlijke leven, maar dat neemt niet weg dat veel mensen hier wél mee te maken hebben. Dit werd pijnlijk duidelijk bij het toeslagenschandaal. Als je iets zelf niet ondervindt, ben je minder verwonderd over een onderwerp, en dat kan ervoor zorgen dat iets onopgemerkt blijft. Om NU.nl inclusiever te maken, heb je 'achtertuintjesjournalistiek' nodig, want een 'achtertuin', oftewel een leefwereld, is in het Gooi anders dan in bijvoorbeeld de Bijlmer, de Schilderswijk of Maastricht. Je hebt op verschillende plekken verschillende ervaringen, en het is aan ons om met deze wetenschap geen onderwerpen over het hoofd te zien. Daarvoor is een gevarieerde redactiesamenstelling van groot belang."

Om een bredere kijk te krijgen en daarmee te bewerkstelligen dat iedereen zich gehoord voelt op NU.nl, volgden de chefs, samenstellers en hoofdredactie een meerdaagse cursus over het belang van diversiteit. Daaruit is NUcompleet voortgekomen. Dit orgaan werd in oktober 2020 opgericht en bestaat uit een groep van negen redactieleden.

De eerste stappen werden gezet door rustig en logisch na te denken. Wat moeten we veranderen? Welke klachten ontvangen we van lezers? Uit deze gedachtewisseling kwamen vier onderwerpen voort: de redactiesamenstelling, fotokeuzes, de experts die we interviewen en onderwerpkeuze. We zagen in dat aan alle vier deze punten te veel schortte bij ons. Zo bleek de redactie niet divers genoeg en gebruikten we te weinig beeld waar de gehele samenleving zich in zou kunnen herkennen. Bij actuele nieuwsitems heb je weinig keuze wat betreft fotomateriaal, maar bij stockbeeld is dit niet het geval. En juist daarbij moeten we ervoor zorgen dat we een afspiegeling van de samenleving in beeld brengen. Verder maakten we gebruik van te weinig diverse experts. We citeerden bijvoorbeeld veel oudere, witte mannen, simpelweg omdat je een bepaalde leeftijd bereikt moet hebben om hoogleraar te zijn. Hierdoor missen we perspectieven en ontstaat de valkuil dat je vaak dezelfde mensen aan het woord laat, omdat ze bijvoorbeeld bekend zijn van televisie. Tot slot is de onderwerpkeuze een belangrijk struikelblok: we moeten ook de onderwerpen die ver van ons bed leken meenemen in onze berichtgeving.

Maar hoe moesten we deze veranderingen in werking zetten? We besloten eens per maand bij elkaar te komen en maandelijks meerdere brainstormsessies te doen in kleine groepjes. Zo lijkt het bijvoorbeeld vanzelfsprekend om over Kerstmis te schrijven, maar vaak wordt vergeten dat het Suikerfeest er net zo goed bij hoort. Ook wordt er veel meer bericht over de (Rand)stad, terwijl de kleinere plaatsen natuurlijk ook deel uitmaken van Nederland. We proberen met regelmaat de wereld te bekijken vanuit een ander perspectief dan dat van onszelf. Door bijvoorbeeld door de ogen van een fictieve man op leeftijd uit Groningen te kijken. Wat houdt hem bezig? Wat mist hij op onze nieuwssite? Waar maakt hij zich boos over?

Deze manier van brainstormen kost meer tijd, maar inclusiever worden betekent ook meer de tijd nemen voor onderwerpen. Je weet niet wat je niet weet, en daardoor moet je dieper in de onderwerpen graven om blinde vlekken op te sporen. Zo kwamen we erachter dat we vaak een verkeerde woordkeuze hadden. Een homostel impliceert bijvoorbeeld dat allebei de personen homoseksueel zijn, terwijl ze ook biseksueel kunnen zijn. Als we benoemen dat iemand een transgender persoon is, vragen we onszelf tegenwoordig af: hoe relevant is deze informatie voor het verhaal?

Een gevarieerde redactiesamenstelling is bij NU.nl het belangrijkste doel om meer inclusiviteit te bereiken. Helaas komen de mensen met een biculturele achtergrond niet aanwaaien, maar dat betekent niet dat we achterover kunnen leunen - dat is echt te makkelijk. We werken met recruiters en zoeken actief naar collega's met een biculturele achtergrond. Sinds dit jaar is er een traineeship van DPG voor zijinstromers met een biculturele achtergrond - mensen uit een andere branche die niet nog vier jaar willen studeren, maar wel ambitie in de journalistiek hebben.

We zijn voorzichtig positief gestemd over de ontwikkelingen binnen NUcompleet. De welwillendheid is er; zo werd het punt van diverser beeldmateriaal onmiddellijk aangepakt. Onze redactieleden kijken positief tegen het nieuwe beleid aan en het wordt uiterst serieus genomen. We hebben de wijsheid niet in pacht, maar openstaan voor verandering vormt volgens ons de basis. Dus we juichen voorzichtig, maar hebben nog een lange weg te gaan. Nog steeds is het overgrote deel van de redactie jong, wit en hoogopgeleid, blijft onze onderwerpkeuze en zijn de experts nog steeds de usual suspects. Je hoort mensen weleens zeggen: 'Ik hoop dat de diversiteitscommissie over een tijdje niet meer nodig is', maar in die illusie leven wij niet."