Twee hoge officieren zijn donderdag in het Oost-Turkse Erzurum tot een levenslange gevangenisstraf veroordeeld vanwege hun vermeende aandeel in de poging tot staatsgreep afgelopen zomer. 

Het zijn de eerste twee vonnissen tegen coupplegers.

De rechter oordeelde dat de kolonel en de majoor onderdeel waren van een netwerk dat werd aangestuurd door de liberale islamitische geestelijke Fethullah Gülen, een politieke rivaal van president Recep Tayyip Erdogan.

Leden van politie-eenheden en van de strijdkrachten deden 15 juli een bloedige poging tot een staatsgreep die de volgende dag onder meer stuk liep op massaal volksverzet en het gebrek aan medestanders in het Turkse leger.

In een verklaring van coupplegers leek het destijds om militairen te gaan die terug wilden naar de seculiere orde van voor de regering van Erdogan. Na de coup stelde de regering dat Gülen achter de poging tot staatsgreep zat. Bij de poging zijn bijna 250 mensen om het leven gekomen.

Arrestaties

In de weken na de mislukte coup zijn duizenden Turken opgepakt op verdenking van betrokkenheid bij de Gülenbeweging. Ongeveer 120.000 militairen, politieagenten, rechters, aanklagers, leerkrachten, journalisten en andere overheidsdienaren werden ontslagen of geschorst.

Inmiddels zijn zo'n 41.000 mensen in afwachting van een proces en op honderden bedrijven is beslag gelegd.

Uitlevering

Turkije heeft de Verenigde Staten al twee keer om de uitlevering van Gülen gevraagd. De Turkse geestelijk leider woont  sinds 1999 als balling in de Amerikaanse staat Pennsylvania.

De Turkse aanklagers willen dat Gülen twee keer levenslang en een extra 1.900 jaar celstraf krijgt wegens "het op gewelddadige manier proberen de constitutionele orde onderuit te halen' en het 'leiden van een terroristische organisatie".

Overzicht: couppoging in Turkije

Op 15 juli 2016 deden onbekenden in Turkije een poging tot staatsgreep. © AFP
Tanks reden door de straten van Ankara en boven de stad vlogen gevechtsvliegtuigen. © AFP
De coup mislukte onder andere omdat de bevolking massaal gehoor gaf aan een oproep van premier Erdogan om de straat op te gaan. © AFP
Het is onduidelijk wie er precies achter de staatsgreep zit. Volgens premier Erdogan is de geestelijke Fethullah Gülen het brein achter de actie. © ANP
Hij eist daarom van de VS dat Gülen wordt uitgeleverd. Gülen woont sinds 1999 in de VS. De VS geeft tot nu toe geen gehoor aan de oproep. © ANP
De staatsgreep zorgde in heel Europa voor spanningen tussen voor- en tegenstanders van Gülen. Ook in Nederland gingen Türken de straat op. © NU.nl/Nabil Abbas
Volgens diverse mensenrechtenorganisaties gebruikt premier Erdogan de coup als legitimatie voor zuiveringen van het staatsbestel. © AFP
Duizenden rechters, militairen, ambtenaren en agenten werden ontslagen, gevangengenomen of op non-actief gezet. © Turkije, arrestaties, docent, coup, zuiveringen
Het Openbaar Ministerie in Turkije heeft voor 62 militairen een eis van levenslange celstraf klaarliggen, blijkt op 28 november. De eerste militairen moeten in december voorkomen. © AFP
De eerste rechtszaak tegen mogelijke plegers van de mislukte coup in Turkije is dinsdag 27 december begonnen. Een groep van 29 politieagenten staat terecht. © ANP
Twee hoge officieren zijn donderdag 5 januari tot een levenslange gevangenisstraf veroordeeld wegens hun aandeel in de couppoging. © AFP
Op 17 januari wordt bekend dat Europese inlichtingendiensten niet denken dat Gülen bij de couppoging betrokken was. © AFP
Verschillende media maken donderdag 26 januari bekend dat de Griekse Hoge Raad tegen de uitlevering is van de acht Turkse soldaten die naar Griekenland vluchtten tijdens de mislukte couppoging. © AFP