Syrische Nederlanders geven de onderhandelaars bij een eventuele vredesconferentie over Syrië in Genève weinig kans van slagen.

''Ik schat de kans dat die conferentie überhaupt doorgaat op hooguit 15 tot 20 procent in", zegt de in Syrië geboren mensenrechtenactiviste Hanan Shamoun. "De kansen op succes zijn nog kleiner. De oppositie is zelf hopeloos verdeeld en is daarom niet in staat een vreedzame dialoog met Assad te voeren.’’

Onder zware druk van de Russen heeft de Syrische regering van Bashar al-Assad zich 'in principe’ bereid verklaard deel te nemen aan een internationale vredesconferentie. Dat beraad moet leiden tot het einde aan een meer dan twee jaar durende burgeroorlog. Die heeft tenminste 65.000 mensenlevens en mogelijk zelfs het dubbele aan slachtoffers geëist.

Rusland en de Verenigde Staten willen zo snel mogelijk, wellicht reeds begin juni, in Genève een vredesconferentie beleggen.

Aanschuiven

Hanan Shamoun ziet echter niet gebeuren dat de vijftien tot twintig oppositiepartijen en hun strijdlegers aanschuiven bij het vredesoverleg. ''Als je vredesoverleg voert, moet je ook de macht hebben de strijdende partijen hun gevechten te laten staken. En die macht hebben de oppositiepartijen niet’’, aldus Shamoun.

Zij vreest dat vooral de jihadisten de strijd zullen voortzetten, omdat zij geen belang hebben bij vrede. ''Syrië is opgebouwd uit een mozaïek van minderheden van wie sommigen moeilijk kunnen leven met het westerse begrip van democratie. Kijk naar Egypte, waar de democratisch gekozen president bezig is de grondwet naar eigen inzicht aan te passen.’’

Haar woorden geven aan hoezeer de mening verdeeld zijn over een vreedzame oplossing in Syrië. Buitenlandse mogendheden als Turkije, Qatar, Saoedi-Arabië en de Verenigde Staten proberen allemaal invloed uit te oefenen in het land. Behalve politieke belangen speelt ook de geloofsstrijd een voorname rol.

Debatavond

Het is volgens de Syrische Nederlander Ahmed Yilmaz, de hoogste tijd dat Bashar al-Assad binnenkort aanschuift bij de vredesconferentie over Syrië. ''Het bloedvergieten moet eindelijk stoppen, al heb ik geen flauw idee hoe we met al die partijen aan tafel een vredesakkoord kunnen bereiken’’, zegt Yilmaz. ''Zeker is dat we snel iets moeten doen aan het humanitaire leed.’’ 

Yilmaz, onder meer betrokken is bij de stichting Samenwerkende Democratische Organisaties, organiseert maandag 27 mei in Enschede een debatavond met als thema 'De waarheid over Syrië’. Hij probeert in aanwezigheid van onder anderen SP-kamerlid Harry van Bommel een getrouw beeld te schetsen van de burgeroorlog. 

Kansen

Yilmaz ziet wel kansen voor een einde aan de uitzichtloze burgeroorlog in zijn land. ''Vrijwel niemand in Syrië wil de invoering van shariawetgeving. Wat begonnen is als een opstand tegen de dictatuur van Assad in het spoor van de Arabische lente, is later gekaapt tussen militante en jihadistische strijders’’, aldus Yilmaz.

De snelste weg naar vrede is volgens Yilmaz het vormen van een overgangsregering, die in 2014 vrije verkiezingen moet uitschrijven. De kans blijft daarbij bestaan dat Assad alsnog wordt herkozen als president. Yilmaz: ''Assad heeft zelf gezegd dat het volk dat bepaalt. Maar eerlijk gezegd vind ik dat na alles wat er gebeurd is in Syrië niet acceptabel.’’

Lees alles over de situatie in het Midden-Oosten