Maandag is De Internationale Dag tegen Homofobie, Bifobie, Transfobie en Interseksefobie. Transgender personen in Nederland zijn minder vaak actief als ondernemer, blijkt uit cijfers van CBS. Tegen welke obstakels loopt deze groep aan bij het starten van een eigen bedrijf?

Romy Rockx van sportschool Queer Gym in Rotterdam was tot twee jaar geleden zelfstandig theatermaker, tot de coronacrisis uitbrak. In die periode zat hij ook midden in zijn transitie. "Het was om verschillende redenen een roerige tijd. Mijn agenda was leeg en ik kon ook niet sporten. Dat miste ik heel erg, sporten is altijd belangrijk voor me geweest."

Dat bracht Rockx op een idee. "Ik liep er altijd al tegenaan dat ik me als trans persoon niet thuis voelde in sportscholen. Toen ik in de omgebouwde garage van mijn schoonbroer mocht sporten, merkte ik dat ik me veel vrijer voelde. Zo kwam ik op het idee om een eigen sportschool te beginnen voor queer, trans, homo, bi, intersekse mensen. Die bestond namelijk nog niet."

Gebrek aan financieel vermogen door slechte positie arbeidsmarkt

Maar vermogen had hij niet en dan is een eigen onderneming starten knap lastig. Gelukkig kon Rockx een deel van een antikraakgymzaal huren en wilden zijn ouders de opleiding tot personal trainer betalen. "Elke keer als ik wat verdiende, kocht ik weer wat nieuwe spullen voor mijn sportschool."

Bij meer transgender mensen ontbreekt het aan financieel vermogen, ziet Freya Terpstra van Transgender Netwerk Nederland. Dat komt volgens Terpstra onder meer doordat een transitie duur is; niet alle behandelingen en operaties worden vergoed. "Dat maakt het voor velen lastig om een eigen bedrijf op te zetten."

Maar een groot deel van het financiële probleem komt door de slechte positie op de arbeidsmarkt, zegt Terpstra. Transgender personen hebben niet altijd een baan, blijkt uit onderzoek van Transgender Netwerk.

"We zien al een aantal jaren dat transgender mensen vaker werkloos zijn; ruim 10 procent zat in 2017 zonder werk", aldus Terpstra. "Transgender personen zijn daarmee ongeveer drie keer zo vaak werkloos als cisgender personen. Dan mis je dus al een primaire inkomstenbron."

Minder kwetsbaar als je eigen baas bent

De cijfers laten ook zien dat de groep inderdaad minder vaak ondernemer is: 8 procent van de transgender personen is zzp'er of zelfstandig ondernemer. Terwijl cijfers van het CBS laten zien dat twee jaar geleden 13 procent van alle werkenden zzp'er was.

Eveline van den Boom is de uitzondering op de regel. Van den Boom is als sinds haar achttiende succesvol ondernemer. In 2013 startte ze Vliegles.nl, een online aanbieder van vlieglessen en vliegbelevenissen, zoals parachutespringen maar ook vliegangsttraining.

“Je wil dat alles meteen met je mee verandert, maar bij anderen duurt het vaak langer om aan iets nieuws te wennen.”
Eveline van den Boom

Niet lang daarna ging ze in transitie. Een erg zichtbaar proces, weet Van den Boom. "Op het werk ben je dan al snel het mikpunt van pesterijen. Het maakt je enorm kwetsbaar. Als eigen baas had ik gelukkig het voordeel dat het dan iets makkelijker is. Nog steeds hoop je op begrip van klanten en partners, maar die staan wat verder van je af dan je collega's. Zo raakt het je toch minder."

Haar transitie heeft uiteindelijk nooit effect gehad op het zakelijke succes. "Of dat gebeurt ligt misschien wel aan de branche waarin je onderneemt. Als je zelfstandig recruiter bent, dan is het waarschijnlijk een heel ander verhaal. Het heeft denk ik wel gescheeld dat ik een online bedrijf heb."

Altijd blijven doorzetten, ook als mensen het niet snappen

Stel dat je een klant of partner hebt die niet je niet accepteert zoals je bent, dan kun je ervoor kiezen om niet in zee te gaan met diegene. Van den Boom: "Als je het je kan veroorloven om nee te zeggen, dan zou ik dat zeker doen." Maar Van den Boom raadt aan om sommige mensen sowieso wat meer tijd te geven. "Je wil dat alles meteen met je mee verandert, maar bij anderen duurt het vaak langer om aan iets nieuws te wennen."

Rockx heeft geleerd dat je als ondernemer moet blijven doorzetten, ook als niet iedereen in je gelooft. "Er waren mensen die zich afvroegen of mijn sportschool niet juist meer afstand creëert. Ook bij het aanvragen van financiële hulp begreep niet iedereen mijn plan. Maar dat heeft me nooit tegengehouden en moet je kijken waar ik nu sta. Ik heb inmiddels een eigen gebouw en heb ik zelfs twee docenten kunnen aannemen."