Ben je van plan een uniek product op de markt te brengen, dan kan het verstandig zijn om een patent aan te vragen of een beroep te doen op het modelrecht. Hoe gaat dat in zijn werk? Octrooigemachtigde Thomas Remmerswaal van EP&C Patent Attorneys legt het uit.

Wat is het verschil tussen modelrecht en een patent?

"Een patent, ook wel octrooi genoemd, heeft betrekking op technische aspecten van het product. Als je in jouw product qua techniek iets nieuws doet, kun je je uitvinding beschermen met een patent. Modelrecht gaat over hoe het product eruitziet."

"Stel, je brengt een tuinhaard op de markt. Als de techniek erachter niet nieuw is, maar hij er wel anders uitziet dan alle andere tuinhaarden, dan kun je jouw unieke ontwerp toch beschermen met het modelrecht als een patent niet mogelijk is."

Kun je ook gebruikmaken van allebei?

"Ja, je kan zowel de technische eigenschappen van je product als het ontwerp beschermen. Een bedrijf als Apple doet dat veel. Ze hebben patent op de soft- en hardware en modelrecht op het design van hun apparaten."

Verloopt de aanvraag van een patent en modelrecht hetzelfde?

"Nee, daar zit wel een groot verschil in. Voor een patent moet je jouw uitvinding en wat het uniek maakt in tekst beschrijven. Er mogen alleen afbeeldingen bij als voorbeeld. Voor modelrecht mag je juist alleen afbeeldingen indienen, geen tekst. Het lijkt makkelijk te regelen door een foto van je product in te dienen, maar dat is niet verstandig."

Waarom niet?

"Een foto geeft heel veel details van je product weer. In het modelrecht maakt een kleine afwijking van jouw ontwerp iets al een ander ontwerp dat niet binnen het model zou vallen en gewoon verkocht mag worden. Hoe meer details, hoe meer ruimte er voor een concurrent is om er net van af te wijken. Is jouw product bijvoorbeeld paars op de foto en een ander bedrijf maakt hem helemaal na, maar dan in het groen, dan bestaat de kans dat het mag. Want dat verschil in kleur is onderscheidend."

Hoe voorkom je dat?

"Door lijntekeningen in zwart-wit met zo min mogelijk details in te dienen: dan is er minder ruimte om het net een beetje anders te doen."

“Als je er onderling niet uit komt, kan een rechter oordelen dat je moet stoppen met de verkoop en dat de hele voorraad vernietigd moet worden.”
Thomas Remmerswaal, octrooigemachtigde

Tot hoever reikt de bescherming van het patent en modelrecht?

"Een modelrecht kan gelden in de hele Europese Unie. Wil je uitbreiden naar landen daarbuiten, dan moet je patent of modelrecht aanvragen in het desbetreffende land."

Als een bedrijf inbreuk maakt op je patent of modelrecht, wat kun je dan doen?

"Ik adviseer om niet meteen naar de rechter te stappen, maar te proberen er samen uit te komen. Stuur een brief en vraag ze om de verkoop te stoppen. Wat ook kan, is dat jullie afspreken dat jij een percentage van de opbrengsten van het gekopieerde product krijgt."

En wat doe je als je zelf degene bent die - onbedoeld - inbreuk heeft gemaakt?

"Als je er onderling niet uit komt, kan een rechter oordelen dat je moet stoppen met de verkoop en dat de hele voorraad vernietigd moet worden. Het beste is om het niet zo ver te laten komen. Heb je een idee voor een product, doe dan uitgebreid onderzoek of raadpleeg een expert. Zo weet je zeker dat jouw idee echt zo uniek is als je denkt."