Nu de coronacrisis langzaam op haar einde loopt, durven ook mkb-ondernemers weer voorzichtig aan de toekomst te denken. Het ziekteverzuim is gedaald ten opzichte van vorig jaar, maar zieke werknemers zijn wel langer uitgeschakeld. Lang thuiswerken en een verminderde balans tussen werk en privé kunnen hun tol gaan eisen, net wanneer ondernemers met volle kracht vooruit willen.

Het aantal gevallen van langdurig verzuim is vorig jaar hard teruggelopen bij mkb-bedrijven. In onderzoek van Interpolis, uitgevoerd door Motivaction, zegt 27 procent van de respondenten hiermee te maken te hebben gehad in 2020. In het eerste kwartaal van 2021 was dit aantal gedaald naar 5 procent. De angst voor verzuim lijkt onder mkb-ondernemers afgenomen. Ruim 70 procent van de ondernemers verwacht niet dat werknemers zich dit jaar vaker ziek zullen melden dan in 2020.

Maar de gunstige verzuimcijfers zijn geen reden tot zorgeloosheid, vindt René Voets, directeur Bedrijven van Interpolis. "In eigen data zien we dat de duur van het verzuim juist 21 procent is toegenomen ten opzichte van vorig jaar. Er is dus inderdaad niet meer verzuim, maar de aard is wel anders."

Langdurig verzuim is moeilijk op te vangen

Werknemers blijven langer ziek dan in 2020, zegt Voets. Bijvoorbeeld vanwege fysieke klachten door ruim een jaar thuiswerken, werkdruk door onvoldoende balans tussen werk en privé en de stress veroorzaakt door corona komt veel bij werknemers juist nu tot uiting. "Dat zijn allemaal onderliggende factoren die voor het mkb veel risico's kunnen opleveren."

“Vervanging vinden voor langdurig zieken is lastig op een arbeidsmarkt die toch al aan de krappe kant is.”

Daar komt bij dat langdurig verzuim moeilijk op te vangen is. Is iemand kort ziek is, dan kun je vragen of collega's het werk willen verdelen. Wanneer iemand langdurig thuisblijft wordt dat volgens Voets een lastiger verhaal. "Vervanging vinden voor langdurig zieken is lastig op een arbeidsmarkt die toch al aan de krappe kant is."

Daarnaast hebben mkb'ers al hun medewerkers hard nodig om weer met volle kracht vooruit te kunnen na een voor veel ondernemers slecht jaar. "We zitten nu in een cruciale fase, een omslagpunt. Nederland gaat weer open, klanten kunnen weer worden bezocht, bedrijven kunnen weer groeien, nieuwe klanten zoeken. Dan zijn alle mensen extra hard nodig."

13 procent heeft niet geïnvesteerd in het voorkomen van verzuim

De meeste ondernemers hebben vorig jaar al de meeste maatregelen genomen om verzuim tegen te gaan, ziet Interpolis. Uit het onderzoek blijkt dat 13 procent van de ondernemers in het eerste kwartaal van 2021 niet geïnvesteerd heeft in het voorkomen van verzuim. Voets: "De belangrijkste reden die genoemd wordt zijn de kosten voor extra preventie. Dat snap ik. Maar ik denk dat ondernemers die langdurig verzuim weten te voorkomen, uiteindelijk voordeliger uit zijn."

MKB-Nederland is positief over het aantal mkb-ondernemers dat in het eerste kwartaal wél investeerde in preventie. "Het feit dat een zeer kleine minderheid zegt dit jaar niet extra te investeren, wil overigens niet zeggen dat mkb-ondernemers zich geen zorgen maken over de gezondheid van werknemers", laat een woordvoerder weten.

Extra bewegen tijdens het koffie halen

Volgens Voets hoeft investeren in ziektepreventie niet meteen heel kostbaar te zijn. "Je kunt bijvoorbeeld nog eens kijken naar werkplekken. Veel bedrijven blijven hybride werken en dan kun je met een goed scherm, bureau en stoel de kans op klachten verkleinen."

Het werkritme veranderen zou ook een mogelijkheid zijn. Een betere balans tussen werk en privé zorgt ervoor dat werknemers niet in de knel komen met de zorg voor het gezin. "Of stimuleer werknemers om even tijdens het koffie halen wat extra te bewegen. Je kunt met dit soort kleine dingen al heel veel doen. Ik snap dat bedrijven nu kansen willen pakken, maar wees je wel bewust van de risico's van langdurig verzuim. Je komt anders klem te zitten. Fitte en gezonde werknemers zijn nu belangrijker dan ooit."