Een succesvol bedrijf oprichten gaat met vallen en opstaan. Gelukkig zijn er tal van boeken over ondernemen die je verder kunnen helpen. In De gouden leestip vertellen succesvolle ondernemers over het boek dat hen het meest heeft gebracht. Deze week: Michiel Muller, medeoprichter van boodschappenbezorger Picnic.

  • Ondernemer: Michiel Muller
  • Bedrijf: Picnic
  • Boekentip: Lateral Thinking van Edward de Bono

Picnic was in september jarig: het bedrijf bestaat vijf jaar. Muller verzon in 2015 met drie andere ondernemers het idee: boodschappen gratis en met elektrische auto's thuisbezorgen. Het bedrijf begon met vier bezorgauto's in Amersfoort, inmiddels zijn het er duizend.

Muller houdt van innovatie, nieuwe modellen verzinnen en patronen doorbreken. "Ik grijp vaak terug op de ideeën van De Bono, de schrijver van mijn leestip. Hij heeft in 1970 de basis gelegd voor het out of the box-denken, toen hij dit boek schreef. Hij kwam als eerste met tips en alternatieven voor traditionele bedrijfsvoering."

Is er volgens de schrijver iets mis met traditionele bedrijfsvoering?

"Nee, maar hij waarschuwde wel voor bestaande patronen en de logische weg bewandelen. Lateral Thinking gaat over creativiteit en openstaan voor nieuwe ideeën. De Bono schreef: 'Always challenge the status quo', daar ben ik ook wel een beetje van."

"Als je al lang in een industrie werkt, kun je denken: je moet x of y doen, want dat werkt altijd. Je kijkt naar de data en maakt op basis daarvan besluiten. Maar iets op een andere manier bekijken kan je nieuwe inzichten opleveren die beter aansluiten op de toekomst."

Hoe doe je dat dan?

"De Bono heeft me daarbij erg geïnspireerd. Ik heb tien jaar geleden met hem op het podium gestaan. Hij liet het publiek een oefening doen. Iedereen moest zes dingen opschrijven die nodig zijn voor een restaurant. Een menukaart, stoelen, een kok, et cetera. Toen zei De Bono: 'Streep nu allemaal nummer vier van je lijstje af. Hoe ziet je restaurant er nu uit?' Dat hebben we in feite ook met Picnic gedaan. We hebben de fysieke supermarkt weggestreept."

Hoe pas je Lateral Thinking verder toe bij Picnic?

"We gebruiken het vaak. We bedenken: zo werd het gedaan, maar is het nu nog steeds relevant? Je moet kunnen losbreken uit de gevangenis van oude ideeën. Toen we begonnen, zeiden mensen tegen ons: dat kan niet, gratis bezorgen. De uitspraak 'dat kan niet' vind ik link in de huidige tijd waarin zoveel verandert."

“Het niet nemen van risico's is het gevaarlijkste wat je kunt doen als ondernemer.”

"We doen nog steeds veel nieuwe dingen, zoals koffiecups bezorgen en lege capsules weer meenemen. En retouren van DHL mee terugnemen. Als je je eenmaal openstelt voor nieuwe ideeën, werkt het aanstekelijk en komen er ook mensen met goede ideeën naar jou toe."

Jullie hebben met Picnic een eigen cao opgetuigd met vakbond De Unie. Valt dat ook onder lateral thinking?

"Oh, daar had ik nog niet eens aan gedacht, maar dat is wel zo. Er was geen cao voor online supermarkten, dus we hebben er een gemaakt. We hebben daarvoor samengewerkt met een vakbond, maar alle Picnic-medewerkers hadden inspraak op de cao. Daarvoor hoefden ze geen lid te zijn van De Unie. Er waren maar vijf van de vijfduizend Picnic-medewerkers lid van een vakbond. Daarom wilden we het op een nieuwe manier proberen."

Is nieuw altijd beter?

"Niet altijd, maar in dit geval wel. Iets kan ook verkeerd gaan, maar dan weet je dat het niet werkt. Het niet nemen van risico's is het gevaarlijkste wat je in deze tijd kunt doen als ondernemer. Stil blijven zitten, niks doen: dat is bloedlink."