Je komt ze overal tegen: Nederlandse ondernemers in het buitenland. Waarom zijn ze ooit met de noorderzon vertrokken en is het gras echt zo veel groener aan de overkant? Deze week: Nederlandse weesfietsen worden opgeknapt en bereden in Marrakesh dankzij het sociale fietsenproject van de Nederlandse Cantal Bakker.

In Marokko wordt wel gefietst, maar niet omdat het hip, makkelijk, minder vervuilend en goed voor je gezondheid is. Dat wil de 26-jarige Cantal Bakker veranderen. Want op de fiets in Marrakesh zie je zoveel meer dan in een warme, dichte taxi: je kunt ermee de paleizen in, door de botanische tuinen fietsen, langs het badhuis, de Joodse wijk, de fonteintjes, de tweedehands markt. Je kunt afstappen en een praatje maken of wat te eten kopen. Kortom: Marokko heeft meer fietsen nodig, vindt Bakker.

Cantal met de loco-burgemeester van Marrakesh (Foto: privécollectie)

"3,5 jaar geleden was ik voor het eerst in Marrakesh en de fietstocht die ik daar maakte, was onvergetelijk. Maar verhuurbedrijven voor fietsen zijn er nauwelijks en ik ben dus zelf een fietsproject begonnen: Pikala. Dat is Marokkaans voor fiets. Niemand geloofde er echt in, ik was 24 en ik kon niet eens zelf een fiets repareren. Maar dat heeft me niet ontmoedigd. Het was het perfecte moment: ik heb geen kinderen, geen hypotheek, ik had genoeg spaargeld. Het worstcasescenario was dat ik terug naar Nederland zou moeten. Dat noem ik een behoorlijke goede worst case!"

Inmiddels draait het project goed, zegt Bakker, en werkt ze met een team van dertig mensen.

'Fietsen heeft geen status'

Pikala is een sociale onderneming. Bakker gebruikt afgedankte fietsen om de lokale jeugd in Marrakesh op te leiden tot professionele fietstourgidsen en fietsenmakers. Ook biedt Pikala fietslessen aan meisjes om hen zo zichtbaarder te maken in de publieke ruimte. "Het project is ideologisch, maar ik verdien er wel mijn brood mee. Ik wil het imago van fietsen hier in Marokko veranderen, want het heeft geen status hier, op je fietsje rondrijden. Ik wil laten zien dat fietsen gezond en hip is."

“Nederland is een verzadigd land: alles bestaat al en alles is goed geregeld.”
Cantal Bakker, oprichter Pikala

Sinds de start van het project woont Bakker in Marokko. "Wat ik te gek vind aan Marrakesh is de georganiseerde chaos hier. Nederland is een verzadigd land: alles bestaat al en alles is goed geregeld. Nederland mist de speelsheid die hier is, de ruimte voor initiatief en de dynamiek. Als we hier gratis fietsreparaties doen op straat, staat het zwart van de mensen. Dat vinden ze fantastisch, en ik hou van die dynamiek."

Nederlandse afdankertjes uit fietsendepots

De fietsen komen van de fietsdepots uit Den Haag en Amsterdam en worden in Marokko opgeknapt door de fietsenmakers die bij Pikala worden opgeleid. "In Nederland wordt de moeite niet meer genomen om ze te repareren en belanden ze bij de schroot. Het kan dus zomaar dat je hier je eigen fiets weer tegenkomt als je uit Amsterdam of Den Haag komt!"

“Niemand geloofde er echt in, ik was 24 en ik kon niet eens zelf een fiets repareren.”
Cantal Bakker, oprichter Pikala

Met bureaucratie en vergunningen houdt Bakker zich niet heel veel bezig. "Daar hebben we een accountant voor. Ik heb goede banden met de lokale autoriteiten, maar voor elke scheet die je laat, moet je een vergunning hebben. Het werkt vaak beter om maar gewoon je plannen uit te voeren en gaandeweg die vergunningen regelen. Gewoon niet vragen, dan is het antwoord ook geen nee."

"Een beetje burgerlijke ongehoorzaamheid kan ik me wel veroorloven als jong, blond en onschuldig meisje. Dat imago komt me soms goed uit, en het scheelt ook dat ik een sociaal project run waar de lokale bevolking veel aan heeft. Iedereen kent Pikala. We rijden hier rond met bakfietsen, tandems, kinderzitjes: je ziet de gekste optochten voorbijkomen."

“Ik wil het imago van fietsen hier in Marokko veranderen, want het heeft geen status hier, op je fietsje rondrijden”
Cantal Bakker, oprichter Pikala

Voorlopig gaat Bakker door met het project. Sterker nog: ze breidt uit naar de kust. "We willen hetzelfde project beginnen in de kustplaatsen Agadir en Essaouira. En we willen een Pikala-café beginnen waar je koffie kunt drinken en je fiets kunt laten repareren. We gaan de hippe lifestyle rondom fietsen hier tot leven wekken!"