Er zijn volgens minister Ingrid van Engelshoven (Emancipatie) te weinig vrouwen in de top van grote Nederlandse bedrijven. Zij dreigde vorig jaar al te 'namen en shamen' als dat zo zou blijven, en nu is het zover. Slechts dertien van de tweehonderd grootste bedrijven in Nederland voldoen aan de diversiteitsnorm van de overheid.

Dat blijkt uit een onderzoek van kennisinstituut voor Emancipatie en Vrouwengeschiedenis Atria, dat op verzoek van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap is uitgevoerd onder wat volgens weekblad Elsevier de tweehonderd grootste bedrijven van Nederland zijn.

"Het schiet maar niet op. Dit is één van de gênantste dossiers op mijn bureau", zegt Van Engelshoven in een interview met het AD.

Volgens de wet moeten bedrijven streven naar 30 procent vrouwen in de top. Halen zij dat percentage vrouwen in de raad van bestuur (rvb) of raad van commissarissen (rvc) niet, dan dienen zij uitleg te geven in hun jaarverslag.

In de vrijdag openbaar gemaakte cijfers, bungelen onder andere HEMA, Coolblue, Randstad en KPN onderaan het lijstje. Van de vijf grootste bedrijven in Nederland halen ING en Ahold het streefpercentage vrouwen in de top niet. "Ik zou me kapot schamen als ik in de leiding van deze bedrijven zat", aldus Van Engelshoven over deze twee multinationals tegen de krant.

Onder de dertien bedrijven die wél genoeg vrouwen in zowel de top van de raad van bestuur als de raad van commissarissen hebben, scoren de ANWB en de Nationale Goede Doelen Loterijen het best. Twee derde van de rvb en de helft van de rvc bestaat bij deze bedrijven uit vrouwen. Ook onder meer Unilever, Heineken, NS en PostNL voldoen aan het streefcijfer.

Van Engelshoven loopt nog niet vooruit op quotum

Op de vraag wat er nu precies moet gebeuren, wil het ministerie van Onderwijs Cultuur en Wetenschap niet vooruitlopen. Er wordt eerst gewacht op de nieuwste cijfers van het aantal vrouwen op topposities, die worden komende zomer verwacht.

Dat belooft op basis van diezelfde meting van afgelopen zomer niet veel goeds. Toen werd bekend dat het aantal vrouwelijke bestuurders (6 procent) als het aantal commissarissen (25 procent) niet was toegenomen. Van Engelshoven noemde het resultaat destijds "beschamend".

Er wordt geen rekening mee gehouden dat het merendeel van de bedrijven dit jaar opeens wel voldoet aan het streefcijfer. Welke maatregelen Van Engelshoven dan eventueel gaat nemen, hangt af van een advies van de Sociaal-Economische Raad (SER). Het adviesorgaan doet onderzoek naar de diversiteit in de bedrijfstop en komt dit najaar met de resultaten.

Er wordt in Den Haag al lang gesproken over een wettelijk quotum om zo genoeg vrouwen in de top van het bedrijfsleven af te dwingen. Die optie ligt nu ook op tafel, maar binnen de coalitie is men daar over verdeeld.

De VVD ziet de voordelen van meer vrouwen in de top. "We zijn echter tegen een verplicht aantal vrouwen voor bedrijven en organisaties”, laat VVD-Kamerlid Dilan Yesilgoz optekenen door de website van haar eigen partij. "Quota zijn voor vissen, niet voor vrouwen", aldus Yesilgoz.

Van Engelshoven spreekt zich ook nog niet uit voor deze optie, zegt ze tegen het AD. "Een quotum is eigenlijk een heel lelijke maatregel, omdat je het afdwingt. Maar het spreekt wel uit dat we vinden dat het te langzaam gaat. Dat gevoel deel ik heel erg."