De Nederlandse Staat neemt een belang van 12,68 procent in Air France-KLM. De internationale positie van Schiphol en met KLM als homecarrier is volgens minister Wopke Hoekstra (Financiën) "cruciaal" voor ons vestigingsklimaat. Daarnaast zorgen Schiphol en KLM voor veel banen in Nederland. Dit ging er vooraf aan de aankoop.

Sinds het aantreden van de nieuwe topman van Air France-KLM, Ben Smith, wordt gevreesd voor de tanende invloed van de Nederlandse tak binnen het concern.

De angst dat de Fransen meer invloed naar zich toetrekken, wordt al jaren gevoed door Parijs. Zo waren er in 2015 plannen om het Nederlandse kasgeld voor Franse financiering te gebruiken en steeds duiken er geruchten op dat er vluchten worden overgeheveld van Schiphol naar Charles de Gaulle.

De afgelopen weken ontstond er onrust rond de herbenoeming van KLM-topman Pieter Elbers. Elbers en Smith zitten volgens ingewijden niet op één lijn. De Nederlander staat bekend als voorvechter van een zelfstandig KLM, terwijl directeur Smith de gehele holding juist meer als één bedrijf wil laten werken. Dat zou met het veel grotere Air France ten koste gaan van de Nederlandse onderneming.

Vorige week werd duidelijk dat de termijn van Elbers, die symbool staat voor de Nederlandse belangen, wordt verlengd. Tot grote tevredenheid van veel personeelsleden van KLM.

Smith wil één bedrijf

Smith zei kort na zijn aantreden dat het tijd werd voor Air France-KLM om zich - veertien jaar na de fusie - als één bedrijf te gaan gedragen.

KLM-topmanagers schreven een brief aan de rvc van Air France-KLM om hun zorgen hierover te uiten. Zij vinden dat Smith hiermee eerdere afspraken over de bedrijfsvoering en het beleid niet nakomt.

Air France-KLM beloofde drie jaar geleden namelijk juist af te zien van verdere centralisatie. Er zouden geen banen of vluchten overgeheveld worden van Nederland naar Frankrijk en KLM zou het beheer blijven voeren over de eigen kas.

In Nederland ziet men meer heil in zo'n zelfstandig KLM. Zowel het personeel van KLM als het kabinet ging vierkant achter de herbenoeming van Elbers staan.

Politiek Den Haag liet weten het eveneens belangrijk te vinden dat de relatief zelfstandige positie van KLM intact blijft. Hoekstra schreef dan ook een brief aan de raad van commissarissen van KLM vanwege het "belang van Schiphol voor de Nederlandse economie" en de rol van KLM daarbij, zo wist De Telegraaf te melden.

Dat belang onderstreept de minister nu opnieuw met het belang dat de Staat in de luchtvaartcombinatie neemt.

Elbers gepasseerd voor bestuurspositie Air France-KLM

De Canadees Smith geldt al sinds zijn aantreden meer als een 'bedreiging' dan als een collega voor Elbers. Lange tijd werd er namelijk gesproken over de mogelijkheid om een nieuwe bestuursstructuur op te tuigen voor Air France-KLM, waarbij Elbers ook een positie in het holdingbestuur zou krijgen.

Deze optie zou op tafel hebben gelegen toen er maanden gezocht werd naar een opvolger voor de voormalige topman Jean-Marc Janaillac. Hij verbond zijn lot aan een loonvoorstel voor personeel van Air France nadat het bedrijf maandenlang door stakingen was geplaagd. Als de vakbonden niet zouden instemmen met zijn definitieve voorstel, zou hij het veld ruimen. Dat aanbod werd afgewezen, waarop Janaillac inderdaad zijn functie neerlegde.

Uiteindelijk koos Air France-KLM er toch voor een nieuwe topman aan te wijzen. Dat werd Smith, die toen nog operationeel directeur was bij de Canadese luchtvaartmaatschappij Air Canada. Tot een positie voor Elbers in het holdingbestuur kwam het echter niet.

Smith ging voortvarend aan de slag bij Air France, maar besteedde in eerste instantie niet zo veel aandacht aan KLM. Zo wist hij een cao te sluiten met het grootste deel van het personeel van de Franse nationale luchtvaartmaatschappij, op dat moment een van de grootste problemen binnen de holding.

Ondanks de focus van Smith op Air France, stellen critici dat Air France-KLM als geheel een gebrek aan visie heeft over de rol van de verschillende maatschappijen.