Europese bedrijven met activiteiten in Iran krijgen bescherming tegen de sancties die de VS hebben aangekondigd na het opzeggen van het nucleaire akkoord met Iran.

De Europese Commissie heeft vrijdag het zogenoemde blokkadestatuut geactiveerd. Een eerste stap is een lijst te maken van de sancties die relevant zijn voor Europa.

De verordening verbiedt bedrijven in de EU de sancties na te leven en stelt ze in staat de schade te verhalen. Rechtszaken tegen hen worden er ongeldig mee verklaard. De bedoeling is alles voor 6 augustus gereed te hebben, als de eerste Amerikaanse maatregelen van kracht worden.

Het Europees Parlement en de lidstaten moeten binnen twee maanden formeel groen licht geven, maar de regeringsleiders hebben dat donderdag al gedaan. Het proces kan worden afgeblazen als de politieke omstandigheden veranderen, aldus Brussel.

'Glashelder signaal'

Verder worden obstakels uit de weg geruimd voor de Europese Investeringsbank om activiteiten in Iran te financieren. Dit kan vooral nuttig zijn voor kleine en middelgrote bedrijven die willen investeren in Iran.

''Dit is een glashelder signaal vanuit Europa'', regeert D66-Europarlementariër Marietje Schaake. ''De voorstellen van de Commissie zorgen ervoor dat Europese bedrijven zaken blijven doen in Iran zolang het land zich aan de afspraken houdt.'' De houding tegenover het Iraanse regime moet wel kritisch blijven.

''Mensenrechten worden op grote schaal geschonden en in Syrië en Jemen speelt Iran een verwoestende politieke en militaire rol. Het is essentieel dat Europa dit soort gedrag keihard blijft veroordelen. We mogen geen gijzelaar worden van de nucleaire deal met Iran."