De Nederlandse eierketen krijgt een nieuw meldpunt voor het melden van onregelmatigheden binnen de sector. Dat adviseert de Werkgroep Versterking Zelfregulering Eierketen dinsdag in haar eindrapport.

Die werkgroep is ingesteld naar aanleiding van het fipronilschandaal, dat in de zomer van 2017 aan het licht kwam. Toen bleek dat sommige eieren te veel van de verboden stof fipronil bevatten. Het bedrijf Chickfriend gebruikte de stof bij het bestrijden van bloedluis bij kippen.

Een nieuw laagdrempelig meldpunt is nodig omdat het vertrouwen in het bestaande meldpunt bij de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) beschadigd is, laat voorzitter van de werkgroep Bart Jan Krouwel aan NU.nl weten in een toelichting op het rapport.

"Het moet een meldpunt worden dat eerst nader onderzoek doet voordat een melding naar de NVWA gaat. Het vertrouwen bij de sector is niet meer zo groot door alles wat er gebeurd is. Zoals bedrijven die op slot gegooid worden, voordat duidelijk is wat er precies aan de hand is", stelt Krouwel.

Informatie delen

De werkgroep vindt ook dat er in de fipronilaffaire dingen mis zijn gegaan in de informatievoorziening van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA). De NVWA moet informatie in het vervolg eerder met sectorpartijen delen. "Dit bleek tijdens de fipronilaffaire een knelpunt, waardoor in de keten minder snel maatregelen konden worden genomen", aldus de werkgroep.

Volgens Krouwel was de NVWA echter gebonden aan belemmerende privacyregels en andere wet- en regelgeving. "De overheid moet het mogelijk maken dat de NVWA informatie als in de fipronilaffaire eerder kan delen."

Eerder sleepte de boerenorganisatie LTO de NVWA voor de rechter, omdat de autoriteit nalatig en onzorgvuldig gehandeld zou hebben. Hierdoor hebben de pluimveehouders te maken met een forse schadepost. De Nederlandse Vakbond Pluimveehouders (NVP) sloot zich hierbij aan.

Controle

Alle schakels binnen de eierketen moeten volgens de werkgroep de eieren en andere producten voortaan controleren op zogenoemde kritische stoffen, zoals restanten van diergeneesmiddelen en verboden middelen.

Verder moeten alle producten en diensten van pluimveehouders gecertificeerd of gereguleerd zijn, en moeten de voorschriften van IKB Ei ook gaan gelden voor de pluimveebedrijven die daar niet bij zijn aangesloten. IKB Ei is een kwaliteitszorgsysteem voor de productie van eieren. Deelname hieraan is vrijwillig.

Als alle voorgestelde maatregelen worden uitgevoerd, gaat dat de deelnemers aan IKB Ei wel een flink hogere bijdrage kosten. Naar schatting gaat het om een verdubbeling. "Dat betekent dat de gemiddelde bijdrage van 2.500 euro per jaar omhooggaat naar 5.000 euro per jaar", licht Krouwel toe. "Maar veel bedrijven beseffen dat ze met een veel grotere schadepost te maken kunnen krijgen als het weer misgaat."

Volgens de voorzitter is de pluimveesector zich er zelf zeer van bewust dat bepaalde zaken niet op orde waren. "Bedrijven hebben ingezien dat ze zelf dingen kunnen verbeteren. De fipronilaffaire heeft er diep ingehakt. De bedrijven realiseren zich dat zoiets ze niet nog een keer moet overkomen en willen eigen verantwoordelijkheid nemen."

Aanbevelingen

In totaal doet de werkgroep 22 aanbevelingen om de borging van voedselveiligheid en kwaliteit in de eierketen te verbeteren. De verbeterpunten zijn te verdelen over vijf categorieën, waaronder de veiligheid van eieren en eiproducten en signalering en afhandeling van incidenten binnen de sector. Ook wordt gekeken naar de structuur van IKB Ei.

De overheid zou actie moeten ondernemen om ervoor te zorgen dat ook niet-deelnemende pluimveehouders onder de voorschriften van bijvoorbeeld IKB Ei gaan vallen. Dat kan door een algemeen verbindend verklaring in te voeren, vindt de werkgroep.