Nog maar een jaar en dan is het moment van de Brexit definitief daar. En ondernemers kunnen zich daar maar beter grondig op voorbereiden, zeggen VNO-NCW, het ministerie van Buitenlandse Zaken en de Netherlands British Chamber of Commerce (NBCC).

Waar je nu met je exportproducten nog soepeltjes door de Kanaaltunnel naar het Verenigd Koninkrijk rijdt, komen straks mogelijk de tijden van lange wachttijden en uitgebreide douanecontroles weer terug. Maar ook op het gebied van zaken als merkenrecht en e-commerce gaat er van alles veranderen.

Om ondernemers te helpen zich voor te bereiden, hebben de instanties een digitale checklist in het leven geroepen, de Brexit Impact Scan. Ondernemers kunnen hiermee niet alleen bekijken waar de risico's van de Brexit zitten voor hun onderneming, maar ook waar de kansen liggen.

''De handel tussen Nederland en het Verenigd Koninkrijk zal nooit meer hetzelfde zijn'', zei minister Sigrid Kaag voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking afgelopen donderdag bij de introductie van de scan tijdens het NBCC Brexit Forum in Den Haag. 

Edammer kaas zal straks geen beschermde status meer hebben in het Verenigd Koninkrijk en er zullen importheffingen komen op de vaak uit Nederland afkomstige eieren voor het full English breakfast.

Volgens Kaag zullen de gevolgen van de Brexit breder zijn dan veel ondernemers zich in eerste instantie realiseren. ''Neem een bedrijf dat fietsen exporteert naar Canada. Die zijn nu vrijgesteld van importheffingen, maar dan gaat het wel om de fiets als geheel. Er zitten vaak onderdelen uit Britse fabrieken op en dan wordt het een heel ander verhaal.''

Pannenkoeken

Jan Boers, die met zijn bedrijf De Bioderij pannenkoeken aan de man brengt in het VK, heeft de scan al geprobeerd. ''Het geeft niet zozeer alle antwoorden, maar het brengt vooral in kaart welke vragen je jezelf als bedrijf nog moet stellen. Zo kom je te weten waar de zwakke plekken zitten en waar je nog aan moet werken.''

Boers kwam dingen tegen waar hij nog niet aan gedacht had, bijvoorbeeld als het gaat om zakendoen met Ierland. Het vervoer van producten naar dat EU-land loopt nu meestal nog via het VK, maar dat wordt straks een lastige zaak. Formeel moet je je producten dan eerst uitvoeren en daarna weer invoeren.

Bevoorradingsketen

Volgens voorman Hans de Boer van VNO-NCW doen momenteel ongeveer tachtigduizend Nederlandse ondernemingen zaken aan de overkant van de Noordzee. Van deze bedrijven exporteren er 35.000 alleen binnen de interne Europese markt. ''Die hebben nooit eerder te maken gehad met alles wat er komt kijken bij grensoverschrijdende handel.''

De Boer drukt ondernemers op het hart zich goed voor te bereiden. ''Er is nog veel onzekerheid rond de Brexit, niet uit te sluiten is zelfs dat er uiteindelijk helemaal geen definitieve deal komt. Dus je kunt maar beter met alles rekening houden, zodat je dadelijk nergens spijt van hebt.''

Ondernemers moeten volgens De Boer goed kijken naar hun hele bevoorradingsketen. Ze kunnen eraan denken om producten op te slaan in het Verenigd Koninkrijk of productiefaciliteiten die kant op te verplaatsen.

Ingezakt

Lawrence de Jong is met zijn verhuisbedrijf Henneken gespecialiseerd in verhuizingen van en naar het Verenigd Koninkrijk. Die markt is eigenlijk al aan het inzakken sinds de Britten twee jaar geleden bij referendum voor de Brexit kozen, zegt hij. ''Het aantal verhuizingen wordt minder. Mensen wachten op zekerheid.''

De Jong ziet veel problemen ontstaan als er straks weer uitgebreide checks bij de grens komen. ''De douane is daar helemaal niet op voorbereid. Er zijn te weinig mensen en te weinig faciliteiten. Dat bleek laatst al toen er door blokkadeacties van Franse vrachtwagenchauffeurs een paar dagen rijen stonden bij de douane.''

Prijzen

Met zijn bedrijf Dutch Flower Group is Harry Brockhoff zich al grondig aan het voorbereiden op het leven na de Brexit. Omdat het in zijn branche gaat om verse producten, die dezelfde dag nog aan de overkant van de Noordzee moeten worden afgeleverd, is de situatie extra ingewikkeld.

''De regels voor hygiëne zijn nu nog aan beide kanten van de grens hetzelfde. Ik zie dat ook niet zo snel veranderen, maar als dat wel zo is moet je erop voorbereid zijn. Dan moet je vooraf inspecties gaan houden op de bloemen, voordat ze de vrachtwagen in gaan.''

Een ander heet hangijzer vormen de importprijzen. ''Tot maart 2019 geldt een overgangsregeling, maar we weten niet wat er na die tijd gaat gebeuren. In onze prijzen voor 2019 is al een disclaimer aan de klanten opgenomen waarin we dat uitleggen.''

Samen

Met andere bloemenexporteurs is Brockhoff al anderhalf jaar bezig om alle scenario's in kaart te brengen en maatregelen te bedenken. ''Kan er een preclearancesysteem komen voor verse producten bij de douane, is de kennis van het personeel over douane- en belastingregels wel op peil, wat doe je met valutaschommelingen?''

Daarbij is het volgens de bloemenexporteur van groot belang om samen op te trekken en ook over sectorgrenzen heen te kijken. ''Als je alles op eigen houtje gaat doen, wordt het een dure grap. Andere sectoren hebben dezelfde hindernissen als de jouwe. Regel het dus samen.''