Achtergronden

Dit is het gevolg als je jaarrekening niet wordt goedgekeurd

Honderden bedrijven hebben de afgelopen jaren geen goedkeuring over de jaarrekening van de accountant gehad. Wat heeft dat voor gevolgen en voor wie vormt dit een risico.

Bij ruim driehonderd van veertienduizend ondernemingen met vijftig werknemers of meer bleek vorige week maandag dat accountants geen goedkeuring gaven oftewel een oordeelonthouding. Bij een oordeelonthouding is de accountant niet in staat geweest om bepaalde delen van het jaarverslag naar behoren te controleren. 

Een andere verklaring dan een goedkeurende verklaring, kan een negatieve invloed hebben op het vertrouwen dat in de onderneming wordt gesteld, aldus een woordvoerder van de Koninklijke Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (NBA). "Wat weer negatieve financiële gevolgen voor het bedrijf heeft. Al hoeft dat zeker niet altijd het geval te zijn."
 
"Het risico is ook dat er toch grote fouten in de jaarrekening zitten als een oordeelonthouding is gegeven", aldus Eddy Vaassen, hoogleraar accountancy aan Tilburg University.
 
Volgens Vaassen moeten grote beslissingen van bijvoorbeeld leveranciers of kredietverstrekkers ook niet alleen afhangen van de jaarrekening. "Als zij alleen maar steunen op de jaarrekening, bij het al dan niet vertrouwen op een bedrijf, dan is er ook wel sprake van enige nalatigheid aan de kant van de kredietverschaffer of leverancier."
 
Jaren achter elkaar geen oordeel geven zonder dat er ook maar enig zicht is op het wegnemen van de oorzaak, vindt Vaassen ook een probleem. "Voldoende en geschikte controle-informatie verkrijgen of verstrekken, moet steeds een serieus punt van aandacht zijn voor de accountant en het management."

Oordeel

Een oordeelonthouding zegt niet iets over de financiële situatie van de onderneming en betekent ook niet dat er fraude of misleiding in het spel is. Fraude en misleiding moeten accountants melden, aldus de experts.

Het zegt/betekent wél dat de nodige informatie niet voorhanden was, bijvoorbeeld omdat de onderneming zijn ICT-systemen niet op orde heeft.

Een accountantsverklaring met oordeelonthouding is bovendien geen afkeurende accountantsverklaring. "De accountant kan niet stellen dat het jaarverslag een getrouw beeld geeft, maar de accountant kan ook niet stellen dat het jaarverslag niet correct is", aldus Jeroen Suijs, hoogleraar financial accounting van de Erasmus Universiteit Rotterdam.

Risico-afweging

Uiteindelijk is het aan de belanghebbenden, zoals banken, leveranciers, klanten en werknemers, om de verklaring van de accountant te wegen en te bepalen of een oordeelonthouding voor hen gevolgen heeft. 
 
"Ondernemingen die in zee willen gaan met bedrijven met een oordeelonthouding moeten kunnen inschatten welk risico dit met zich meebrengt en of zij bereid zijn deze risico's te nemen", zegt Suijs.

Macht

Voor bedrijven zonder goedgekeurde jaarrekening kan het gevolg zijn dat banken een hogere rente voor leningen eisen, omdat zij meer risico's zien.

Banken zijn verder bij machte een goedkeurende accountantsverklaring af te dwingen bij ondernemingen. "Een bank kan bijvoorbeeld een goedkeurende accountantsverklaring eisen door dit in het leningcontract op te nemen", zegt Suijs.

"Als de onderneming vervolgens geen goedkeurende accountantsverklaring kan overleggen, kan de bank de lening opeisen. Het is dan aan de bank om te bepalen of ze deze aanvullende eisen in het contract wel of niet op wil nemen."

Ook kunnen bijvoorbeeld leveranciers striktere eisen stellen aan de levering en betaling. Wat meespeelt is de reden voor de oordeelonthouding. "Als deze het risico voor de leverancier verhoogt, kan de leverancier ervoor kiezen geen zaken meer te doen met het bedrijf", aldus Suijs.

"In dat geval is een oordeelonthouding dus zeer informatief voor de leverancier en is de accountantscontrole zeer zinvol geweest."

Zaken op orde

Het credo van de beroepsorganisatie is hoe minder oordeelonthoudingen hoe beter. Het aandeel oordeelonthoudingen van ruim 2 procent is vergelijkbaar met die van voorgaande jaren.

Vaassen merkt zelf dat oordeelonthoudingen vrij vaak voorkomen. "Vooral naarmate organisaties kleiner worden, omdat dan bepaalde interne beheersingsmaatregelen niet of onvoldoende aanwezig zijn."
 
Elke onderneming zou echter wel moeten streven naar een goedkeurende verklaring, volgens de woordvoerder van de NBA. "Ondernemingen en zeker grote ondernemingen zouden hun zaken op orde moeten hebben. Het is natuurlijk ook voor de eigenaar of eigenaren van de onderneming van belang om hun organisatie controleerbaar in te richten."

Lees meer over:

Lokaal adverteren op NU.nl

Tip de redactie