Het is maar de vraag of een rechter meegaat in een zzp-model zoals bezorgdienst Deliveroo wil opzetten. "Deliveroo zoekt de grenzen op en de vraag is of dat houdt. Als je werknemers vervangt door zzp'ers kan het al snel als schijnconstructie worden gezien."

Dit zegt arbeidsrechtadvocaat Ernst van Win van De Clercq Advocaten in reactie op de plannen van de bezorgdienst om bezorgers als zzp'ers in te huren.

Van Win vraagt zich af of een bezorger wel echt een ondernemer is in de opzet van Deliveroo. Ondernemers horen bijvoorbeeld de vrijheid te hebben om een opdracht af te slaan of een opdracht door te spelen aan een ander. 

"In het arbeidsrecht gaat het niet om wat je op papier zet, maar om datgene wat daadwerkelijk gebeurt", legt Van Win uit.

Vrijheid

Hij noemt het voorbeeld van een ontwerper die verplicht een programma moet aanschaffen, op vaste tijden werkt, op een vaste plek zit en voor drie kwart afhankelijk is van één opdrachtgever. "Wat is er dan nog over van de vrijheid van de ondernemer?"

Komt het tot een rechtszaak tussen een bezorger en opdrachtgever, dan zou een rechter zomaar kunnen oordelen dat de bezorger eigenlijk een werknemer was. Volgens Van Win is er al veel jurisprudentie hierover in Nederland.

Naast het juridische aspect is hij ook kritisch over de opzet. Hij spreekt van een "derevolutie". "Het is een ongelijke machtspositie. Eigenlijk gaan we dan terug naar het begin van de vorige eeuw." Een groep van vooral laagopgeleide jongeren of ouderen verruilt het ene baantje voor het andere en vaak zonder arbeidsrechten. "Ik vind dat het de laatste tijd te veel met voeten wordt getreden. Dat tast de solidariteit aan van sociale voorzieningen en pensioenen."

Platformisering

Hij noemt het ook wel de "platformisering" van het arbeidsrecht. Platformen zoals Uber zeggen een dienst te leveren aan zelfstandige ondernemers zoals in het geval van Uber een taxichauffeur. Voordeel voor het platform is dat het bedrijf zelf geen risico loopt met de werknemers. De bezorgers krijgen op korte termijn een hogere vergoeding doordat ze minder afdragen aan belastingen. 

De vraag is ook of een dergelijke regeling Deliveroo als opdrachtgever wel vrijpleit van allerlei verantwoordelijkheden, zegt Van Win. Ook een semi-werkgever is aansprakelijk voor wat de mensen op de werkvloer overkomt. "Maar tegelijkertijd zijn die bedrijven heel slim. Die proberen er alles aan te doen om door de mazen van de wet te gaan."

Een gewone werkgever zou Van Win niet zomaar adviseren om deze methode te gebruiken. "Als blijkt dat het echt een constructie is, dan loop je ook een risico. En je zadelt eigenlijk je werknemers ook op met administratieve lasten. Als het een vrije keus is van mensen die helemaal geen zin hebben in een vast dienstverband, is het geen probleem. Het lijkt er hier op dat het een goed verpakte keuze van Deliveroo is om het arbeidsrecht te omzeilen."

"Het wordt tijd voor een duidelijk antwoord van de wetgever op alle nieuwe ontwikkelingen. Gedacht zou kunnen aan een soort van tussencategorie met een zekere bescherming van die werkenden, die geen vrije keuze hebben", aldus Van Win.