Lees dit voordat je iemand op staande voet ontslaat

Soms maakt een werknemer het zo bont dat ontslag op staande voet niet te vermijden is. Maar waar moet je als ondernemer of werkgever nou rekening mee houden? Denk eerst even na voordat je iemand direct ontslaat en als je niet zeker weet of je in je recht staat, doe het dan niet.

De meest risicovolle vorm van ontslag noemen advocaten het wel eens. De werkgever moet zich houden aan een aantal strenge voorwaarden om een werknemer direct te kunnen ontslaan.

Dit is ook nodig. Ontslag op staande voet is ingrijpend voor de werknemer die onmiddellijk een inkomen verliest en geen recht heeft op een WW-uitkering.

Algemeen advies? "Bij twijfel niet doen", zegt Maarten van Gelderen van Van Gelderen Arbeidsrechtadvocaten. "Stelen is een no-go, daar kun je iemand op staande voet voor ontslaan. Als je het tenminste hard kunt bewijzen. In heel veel andere gevallen heb ik te maken met werkgevers die er te licht mee omgaan." Met de nieuwe ontslagregels kan dit kostbaar uitpakken voor een werkgever.

Enkele tips die je altijd in acht moet nemen.

1) Het moet om een dringende reden gaan

Vaak worden voorbeelden gegeven van diefstal, bedreiging (aan het adres van klant of werkgever bijvoorbeeld) of daadwerkelijk een mishandeling op de werkvloer. Maar soms wordt iemand ontslagen bij de diefstal van een pak koekjes en in één geval werd een caissière zelfs ontslagen omdat zij een hap uit een donut nam. Kan dit wel?

In dit soort gevallen gaat het om zogeheten bagateldelicten, waarbij werknemers kleine spullen meenemen, legt Van Gelderen uit. "Iemand neemt bijvoorbeeld een kladblok mee van de zaak. Je ziet het ook wel bij supermarkten. Bij de bakkerij mag je bijvoorbeeld proeven als klant, maar de medewerker van de supermarkt weet dat hij of zij daar niet aan mag zitten."

"In het algemeen zijn rechters redelijk streng in deze kleine delicten als tenminste de werkgever ook heel erg duidelijk heeft gemaakt dat dit absoluut niet wordt geaccepteerd en dat hier ontslag op staande voet op volgt. Je moet het duidelijk gecommuniceerd hebben."

2) Ontsla de werknemer zo snel mogelijk

Het ontslag moet snel worden gegeven nadat bekend is geworden dat de werknemer over de schreef is gegaan. In juridische taal moet een ontslag "onverwijld" worden gegeven.

"Als je als werkgever nou het vermoeden hebt dat een werknemer iets heeft gestolen of iets anders heeft gedaan, dan ben je verplicht dat snel te onderzoeken en vervolgens ook snel te handelen", legt Van Gelderen uit. Gebeurt dit niet, "dan kan een ontslag nog zo terecht zijn, maar dan kan je iemand niet meer ontslaan".

Maar wanneer ben je nou te laat? Van Gelderen geeft als voorbeeld een werkgever die er op maandag achter komt dat iemand iets heeft gestolen, op donderdag met het management overlegt over de situatie en de maandag erop diegene ontslaat. Dat is te laat.

Maar in een complexe zaak waar internationale fraude plaatsvond, kon een bedrijf een half jaar iemand op non-actief houden. Na een halfjaar was het onderzoek naar de zaak afgerond en werd alsnog de werknemer direct ontslagen. In de tussentijd was de werknemer geschorst met doorbetaling van het loon.

Van Gelderen hanteert als vuistregel dat als duidelijk is geworden dat iemand ook echt iets misdaan heeft, hij of zij binnen een à twee dagen moet worden ontslagen.

Hij adviseert werkgevers altijd eerst nog een gesprek aan te gaan met de werknemer. Laat hem uitleggen wat er volgens hem of haar is gebeurd. "Het blijkt heel vaak dat de werknemer wel een verhaal heeft. Soms is dat misschien verzonnen, maar heel vaak zet dat de zaak in een ander licht. Juristen noemen dit hoor en wederhoor. Roep die werknemer nou naar kantoor en confronteer hem met wat je hebt vastgesteld."

3) Vertel meteen de reden voor het ontslag aan de werknemer

De werkgever moet ook de reden van het ontslag "onverwijld" vertellen aan de werknemer. Voor de werknemer is dit belangrijk omdat hij of zij zich tegen het ontslag moet kunnen verzetten. Leg deze mededeling ook schriftelijk vast, maar pas op hoe de reden voor het ontslag wordt geformuleerd. Uiteindelijk moet deze beschrijving worden bewezen als de zaak voor een rechter komt.

Beschrijf het goed, maar hou het feitelijk, adviseert Van Gelderen. "Je kan bijvoorbeeld zeggen: 'U heeft geld weggenomen wat niet van u was en u had daar geen toestemming voor en om die reden ontslaan we u op staande voet'." Vermijd termen zoals verduistering en diefstal want dat zijn strafrechtelijke bepalingen en daar zitten veel haken en ogen aan, aldus Van Gelderen.

"Dan maak je het jezelf heel moeilijk. Je kan het beste feitelijk beschrijven wat er aan de hand is. En, misschien een flauw advies, waarschijnlijk kun je die brief beter even na laten lezen door een advocaat omdat het belangrijk is voor als de zaak bij de rechter komt."

Lees meer over:

Lokaal adverteren op NU.nl

Tip de redactie