NUzakelijk vraagt wekelijks een Nederlandse ondernemer die onderdeel van het nieuws is, wat dat nieuws voor hem of haar in de praktijk betekent.

Deze week praten we met Aart Roos, CEO van beddenmaker Koninklijke Auping over circulair ondernemen tijdens de Week van de Circulaire Economie.

Een meerderheid van de ondernemers heeft overigens nog nooit van de term gehoord, bleek onlangs uit onderzoek. Een gemiste kans, vindt Roos. "Een circulair bedrijfsmodel leert je op nieuwe manieren naar je bedrijf te kijken. Het forceert andere vormen van samenwerking en innovatie. Dat leidt uiteindelijk tot een duurzaam verdienmodel dat het milieu centraal stelt én inspeelt op de wensen van je klant."

Auping wil in 2020 alleen nog maar 100 procent recyclebare producten maken en alle processen duurzaam hebben ingericht. Van een volledig recyclebare bedden en matrassen tot de fabriek in Deventer die geen energie meer verbruikt maar oplevert.

"We werken volgens het zogenoemde cradle-to-cradlemodel. Al onze grondstoffen moeten worden hergebruikt. In 2017 hopen we daarin een stap te zetten door te sturen op gebruik in plaats van bezit. Het zou fantastisch zijn als we dit jaar kunnen gaan testen met het leasen van bedden."

Waar is de queeste naar duurzaamheid voor jullie begonnen, hoe pak je dat aan?

"Ik durf te zeggen dat deze is begonnen bij de oprichting in 1888 en dan vooral bij oprichter Johannes Auping. Hij verwierf faam in Deventer als smid en ontwikkelde het bekende bed met een stalen spiraalbodem voor een lokaal ziekenhuis. Hij wilde iets maken dat geschikt was voor die omgeving: hygiënisch en lang houdbaar. Tweedehands Aupingbedden worden vandaag de dag nog steeds eindeloos doorverkocht, omdat ze van duurzame kwaliteit zijn. We willen producten maken voor langdurig gebruik. Die gedachte hebben we de afgelopen 129 jaar verder uitgewerkt.

Ook Auping voelde de crisis, maar het bedrijf met 350 medewerkers groeit inmiddels weer en geniet met name in de Benelux grote naamsbekendheid. Circulair ondernemen is bij het beddenbedrijf onderdeel van het verdienmodel geworden. Dat begint bij de vraag: heb ik het nodig? Maak je terrasverwarming, dan zeg ik nee. Maak je een bed, dan is het antwoord ja. Maar met de kanttekening dat je dat bed nodig hebt, omdat goede nachtrust een basisbehoefte is. Goede slaap kan daarom ook een service zijn. Je hoeft als klant niet per se eigenaar te zijn van een bed. Mijn kinderen hoeven bijvoorbeeld ook geen dvd's te hebben, maar willen wel graag leuke films kijken.

Dat gegeven maakt dat je als bedrijf eigenaar kunt blijven van je product. Daarmee kun je waarde creëren, zowel voor je bedrijf als voor de aarde. Je kunt afval elimineren door dingen opnieuw te gebruiken. Dat werkt door in de hele productieketen: je moet iets kunnen maken dat goed blijft. Je moet het kunnen repareren en je moet het kunnen recyclen. Wij hebben ons laten inspireren door het boek Cradle to Cradle van William McDonough en Michael Braungart. Als we doorgaan met het verbruik van grondstoffen zoals we dat nu doen, hebben we straks vier planeten nodig. Steeds meer consumenten begrijpen dat en zoeken naar eerlijke bedrijven en producten."

In 2020 is Auping volledig duurzaam, waar staan jullie nu?

Laat ik voorop stellen dat een circulair businessmodel veel tijd kost. Het is een integraal verhaal dat tot in de details moet worden doorgevoerd om te kunnen slagen. We hebben mooie stappen gezet, maar zijn er nog lang niet. We zijn in 2010 begonnen met het verwerken van de recycle-filosofie in ons bedrijf. Bij Auping stoelt deze op drie stromen. Hoe (her)gebruiken we onze grondstoffen? Hoe duurzaam produceren we? En hoe duurzaam zijn onze leveranciers?

In 2012 lanceerde Auping bijvoorbeeld een bed dat uit volledig herbruikbare materialen bestaat. De productie van aluminium bedonderdelen werd bovendien vanuit Vietnam naar Nederland teruggehaald. De transportafstanden zijn hiermee verkort van 1,5 miljoen kilometer per jaar naar 33.000 kilometer, een CO2-reductie van 74 procent. Een ander voorbeeld is dat we zijn overgestapt op het gebruik van lak op waterbasis, in plaats van op oliebasis. Het heeft ons heel veel tijd gekost om hier een geschikte partner voor te vinden, maar het maakt wel de bedonderdelen nu beter hergebruikt kunnen worden. Jaarlijks worden ook meer dan 1,2 miljoen matrassen bij het grofvuil gezet, daarom nemen wij oude matrassen mee wanneer we een bed afleveren. Deze kunnen voor 90 procent gerecycled worden.

Ook hebben we gekeken naar hoe duurzaam we zelf produceren. In 2015 gingen we van drie naar één productiefaciliteit. We zijn erin geslaagd om te werken op de helft minder vierkante meters met 90 procent minder afval en gasverbruik, 60 procent minder waterverbruik en 30 procent minder energieverbruik, terwijl het bedrijf groeit. Uiteindelijk willen we toe naar productie op volledig hernieuwbare energie. Als we meer energie opleveren dan we verbruiken, dan kunnen we ook de huizen in de buurt verwarmen.

Waarom willen jullie bedden gaan leasen?

Leasen zorgt ervoor dat we eigenaar blijven van ons product en daarmee ook onze grondstoffen. Lekker slapen wordt een service, de consument gaat betalen voor gebruik in plaats van bezit. Op het moment dat een bed aan het einde van zijn levensduur is, halen wij het weer op om te recyclen. Het is onze ambitie om slapen als een service zowel aan bedrijven als consumenten gaan leveren. Daarvoor zijn we op zoek naar partners. We werken bijvoorbeeld nu al samen met Landal GreenParks die onze boxprings gebruiken in een deel van hun vakantiebungalows. Aan het einde van de levensduur worden de matrassen gerecycled. Landal is een van de bedrijven die inzien dat bezit niet per se nodig is, maar dat betalen voor het gebruik ook mogelijk is. Het inkopen van lig-uren of slaapgenot is in zo'n model ook al voldoende. Het zou mooi zijn als we dit idee straks ook bij de consument thuis kunnen gaan testen."

Lees ook andere interviews in de rubriek