Waar moeten ondernemers in ontwikkelingslanden beginnen als ze met hun onderneming maatschappelijk verantwoord bezig willen zijn?

Nederlandse mkb'ers die actief zijn in ontwikkelingslanden vinden het belangrijk om maatschappelijk verantwoord te ondernemen. Ze hebben er echter moeite mee om dat in de praktijk te brengen, bleek donderdag uit onderzoek van MVO Nederland.

Samen met projectmanager Marjolein van Gendt, die het onderzoek uitvoerde, zet NU.nl een aantal adviezen op een rij.

Informeer je over maatschappelijke thema's

Uit het onderzoek kwam naar voren dat bijna de helft van die ondernemers in ontwikkelingslanden geen maatschappelijke thema's kan noemen die in het betreffende land spelen. "Schrikbarend", meent Van Gendt. Het is belangrijk om kennis te vergaren over zowel de algemene maatschappelijke thema's als over kwesties die specifiek toepasbaar zijn op ondernemen in het land waar je actief bent.

Wat is bijvoorbeeld het minimumloon? Hoe verhoudt dat zich tot het leefbaar loon? Hoe werkt discriminatie? Er is online genoeg informatie te vinden. De Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) heeft bijvoorbeeld richtlijnen opgesteld die handvatten kunnen bieden. In de MVO Risico Checker is te zien wat grootste risico's voor ondernemers zijn, in verschillende landen en productieketens.

Werk samen

Hoewel het niet gebruikelijk is voor concurrerende bedrijven binnen dezelfde markt om samen te werken, kan dit op het gebied van verantwoord ondernemen wel degelijk voordelen opleveren.

Zeker voor bedrijven die het gevoel hebben weinig invloed op maatschappelijke thema's te hebben, kan het helpen om de krachten te bundelen.

Ga de dialoog aan

Betrek alle partijen uit de omgeving van je bedrijf bij beslissingen. Vraag werknemers, afnemers, klanten, voorgangers, leveranciers en gemeenschapsleden wat voor hen belangrijk is.

Combineer dat met de thema's die voor het bedrijf belangrijk zijn en bepaal zo wat er het eerst moet worden aangepakt. Werk steeds aan het meest urgente thema en ga dan verder met het volgende.

Vergaar kennis over je keten

Verdiep je in waar je grondstoffen en halffabricaten vandaan komen en met welke bedrijven je verder te maken hebt. Ga na of daar maatschappelijk verantwoord wordt gewerkt.

Ga in dialoog met de bedrijven uit de keten. Dat werkt beter dan controles. Van Gendt: "Stel dat in een fabriek in Bangladesh bijvoorbeeld het dragen van handschoenen verplicht is, omdat er bepaalde chemicaliën worden gebruikt. Maar de werknemers dragen ze nooit, omdat het te warm is. Dan helpt het niet om tijdens een controle te bepalen dat de werknemers hun handschoenen moeten dragen en te dreigen met maatregelen."

"Het werkt veel beter om in gesprek te gaan, erachter te komen waarom ze de handschoenen niet dragen en samen tot een oplossing te komen. Training over de effecten van chemicaliën op de gezondheid kan werknemers er bijvoorbeeld van overtuigen om de handschoenen toch te dragen."

Neem verantwoordelijkheid

Het grootste verschil tussen ondernemen in westerse landen en in veel ontwikkelingslanden is de regelgeving en controle daarop.

In ontwikkelingslanden heb je meer vrijheid. Dat terwijl de problemen die je tegenkomt vaak schrijnender zijn. Daarom is het des te belangrijk om zelf verantwoordelijkheid op het gebied van maatschappelijk verantwoord ondernemen te nemen.