Emma at Work: 'Veel jongeren met een beperking komen moeilijk aan het werk'

NUzakelijk vraagt wekelijks een ondernemer die onderdeel van het nieuws is, wat dat nieuws voor hem of haar in de praktijk betekent.

Deze week spreken we met Judy van den Berg van bemiddelingsorganisatie Emma at Work. De stichting helpt jongeren (tussen de vijftien en dertig jaar) met een lichamelijke beperking of chronische ziekte om de arbeidsmarkt te betreden.

Onlangs lanceerde het UWV een database waar 140.000 "talenten met een arbeidshandicap" geregistreerd staan. Daarmee ging een wens van een groep ondernemers in vervulling. De ondernemers wilden deze potentiële werknemers zichtbaar maken.

De aandacht voor mensen met een beperking is nodig, vindt Van den Berg. "Zeker voor jongeren, want deze doelgroep heeft het relatief zwaar. Het vinden van een baan of bijbaan is niet altijd even makkelijk."

Daarbij neemt het aantal kinderen dat opgroeit met chronische gezondheidsproblemen toe, mede door de hogere levensverwachting door betere behandelmogelijkheden. Nederland telt ongeveer 500.000 kinderen en jongeren (tot 24 jaar) met een chronische ziekte.

Emma at Work, in 2006 gestart als project van het Emma Kinderziekenhuis, bemiddelt inmiddels als stichting tussen jongeren en werkgevers. Ook geeft de organisatie advies over het aannemen van mensen met een beperking. "Deze maand hielpen we de duizendste jongere aan een baan", aldus Van den Berg.

Wat vind je van de nieuwe database van het UWV, wordt hiermee een probleem opgelost?

"De aandacht voor het onderwerp is goed. Eén op de tien jongeren groeit op met een chronische ziekte. We willen toe naar een samenleving waarin iedereen deelneemt. Daarbij is werk een enorm belangrijke factor voor geluk. Jongeren met een beperking willen vaak niets liever dan aan het werk. We merken ook dat veel ondernemers graag hun steentje willen bijdragen. 

Een database voor werkzoekenden met een beperking kan daarom zeker helpen, maar er is meer nodig. Ook omdat veel jongeren vanwege de regelgeving niet in deze database staan. Onze ervaring leert dat een persoonlijke aanpak van wezenlijk belang is voor een geslaagde match tussen werkgever en werknemer. Alleen koppelen is niet genoeg, zeker waar het een kwetsbare groep jongeren betreft. Er zijn mensen en aandacht nodig om de plaatsing in goede banen te leiden, evenals kennis van de regels en risico's.

Een werkgever moet zich daarom goed voorbereiden. Inzicht vergaren in hoeverre de werknemer belast kan worden en wat er nodig is om die persoon tot bloei te brengen. Bij Emma at Work vertellen we in principe altijd wat er aan de hand is met een kandidaat en houden we continu een vinger aan de pols. Openheid en wederzijds begrip maakt de kans op succes naar ons idee groter.

Iemand die kampt met chronische vermoeidheid heeft bijvoorbeeld baat bij een kortere werkdag, terwijl iemand met reuma graag zitten en staan wil kunnen afwisselen. We vragen de jongeren in ons bestand ook altijd om mee te zoeken naar een leuke baan, zodat ze zelf kunnen meedenken."

Jullie zeggen dat jongeren met een beperking het zwaar hebben op de arbeidsmarkt. Waarom is dat zo?

"Er zijn relatief veel jongeren met een beperking die door het huidige beleid buiten de boot vallen. Dat komt naar ons idee doordat de huidige Participatiewet te beperkt is. Daarin is afgesproken dat zowel publieke als private partijen voor 2026 stapsgewijs 125.000 extra banen creëren voor mensen met een arbeidsbeperking.

Dat gebeurt onder meer via een zogenoemde no-riskpolis, die het werkgeversrisico van loondoorbetaling bij ziekte afdekt. Om te kunnen profiteren van dit beleid moeten werknemers met een beperking echter geregistreerd staan in het doelgroepenregister. 

Een van de criteria voor goedkeuring is dat iemand niet meer dan het minimumloon mag verdienen. Veel hogeropgeleide jongeren met een beperking voldoen hier echter niet aan. Het door de overheid gecreëerde vangnet gaat voor hen niet op. Daarmee zijn ze een minder aantrekkelijke partij voor werkgevers, terwijl we hen juist zo graag aan het werk willen helpen.

Er is bovendien behoefte aan hogeropgeleide werknemers, maar door het beleid verschuift de focus van een goede match tussen werkgever en werknemer naar de vraag hoeveel risico iemand oplevert. Geen enkele werkgever wil immers iemand eindeloos doorbetalen bij ziekte.

Wat ons betreft wordt de minimumlooneis daarom afgeschaft. We willen dat alle mensen met een arbeidsbeperking een vangnet van de overheid krijgen en daarmee makkelijker aan het werk kunnen. De Sociaal-Economische Raad (SER) heeft vorig jaar wel een advies gegeven aan minister Schippers om te kijken of de no-riskpolis breder kan worden ingezet. Daar zouden wij erg blij mee zijn."

Het lijkt een behoorlijke uitdaging om iemand met een beperking aan te nemen. Hoe zou je werkgevers die dit nog niet overwegen over de streep willen trekken?

"Het beleid en de organisatie van de uitvoering van dat beleid door het UWV en de gemeenten zijn inderdaad nodeloos ingewikkeld en versnipperd. Zeker als je bedenkt dat elke gemeente er weer net een ander beleid op nahoudt.

Het goede nieuws is dat er partijen zijn zoals wij die werkgevers kunnen helpen. Het enige dat ik tegen ondernemers kan zeggen is: 'Doen!' Ja het kost tijd en moeite, zeker in het begin. Maar je krijgt er ook heel veel voor terug. Mensen met een chronische ziekte of beperking weten wat hard werken is en zijn enorm gemotiveerd.

Uit onderzoek is gebleken dat wanneer er al op jonge leeftijd aandacht is voor werk, via bijvoorbeeld een bijbaan of werkervaringsplaats, de jongeren later sneller een baan vinden en langer aan het werk blijven. Daarnaast geeft werken jongeren meer zelfinzicht en zelfvertrouwen.

Werkgevers die iemand met een beperking aannemen, zien het ziekteverzuim onder andere werknemers dalen. Het enige dat je moet doen, is open, reëel en flexibel zijn. Bedenk bijvoorbeeld of je die beschikbare voltijdbaan niet kunt opknippen in twee deeltijdfuncties. Of dat er misschien gaten in werkzaamheden zijn door verlof, ziekte of werkpieken. Dan kunnen veel mensen met een beperking ineens een hoop voor je betekenen."

Lees andere interviews van de rubriek:

Lees meer over:

NUlokaal adverteren

NUwerk

Tip de redactie