Vier adviezen voor mvo over de grens

Ondernemen over de grens kan een entrepreneur al een hoop kopzorgen bezorgen, maar met het buitenland komt soms ook het dilemma van corrupte overheden en andere normen en waarden. Hoe moet een bedrijf omgaan met maatschappelijk verantwoord ondernemen?

Eppy Boschma van het Global Compact Netwerk Nederland haalt een voorbeeld in Mexico aan. De lokale overheid verkoopt een stuk grond aan een bedrijf, maar later blijkt een bevolkingsgroep nog rechten te ontlenen aan de grond.

"En dan krijg je een enorme opstand in zo'n leefgemeenschap en niet-acceptatie van jou als bedrijf", legt ze uit. "En dan ben je natuurlijk mooi in de aap gelogeerd, want dan ben je wel in de veronderstelling dat het 'ok' was. Daar kun je niet altijd wat aan doen, maar je kan wel proberen je oor te luister te leggen bij ngo's of groepen in de samenleving."

Boschma geeft een reeks tips voor maatschappelijk verantwoord ondernemen over de grens op basis van een nieuwe gids Doing business with respect for Human Rights.

Betrek het hele bedrijf bij het maken van een beleidsstatement

"Het is niet zo dat wij zeggen dat iedereen een beleidsstatement moet maken, maar als je overweegt zo'n beleidsstatement uit te brengen omdat je op dat gebied meer wil doen, dan is het belangrijk om dat ook door te vertalen in je hele organisatie.

Wat betekent het dan voor je bedrijfsvoering? En hoe vertaalt zich dat naar acties waar ook het hele bedrijf aan meedoet. Je kunt natuurlijk simpelweg een mooi statement opschrijven, maar dat is dan heel snel niet verinnerlijkt en het is nou juist het betoog dat het wel nodig is."

Zorg dat een beleidsstatement ook in de praktijk wordt gebracht

"Stel je hebt een hele lange productieketen en je werkt ook in het buitenland en wil discriminatie tegengaan. Het is dan ten eerste nodig dat je hele bedrijf dat weet, ten tweede is het nodig dat het helder is wat zo'n voornemen betekent voor de landen waar je werkt en de fabrieken die in het buitenland hebt.

Als je vraagt om gelijke kansen voor man en vrouw en gelijk loon, dan moet je er ook op toezien dat het gebeurt en er ook op toezien dat iedereen het weet en dat je erop traint. Verder moet je ook in de gaten houden hoe het zich ontwikkelt en waar je nog steeds stappen kan zetten om onderdelen te verbeteren."

Ga je impact op het gebied van mensenrechten na

"Als je als bedrijf meer werk wil maken van het respecteren van mensenrechten, dan komt het erop aan dat je beziet waar je in je bedrijf en met je bedrijf impact maakt. Dat moet je in beeld brengen.

Dat klinkt wat abstract, maar dat gaat in de praktijk over het kijken naar de landen waar je zit, de industrieën waar je actief in bent, welke impact je hebt op de natuur en arbeid en welke bevolkingsgroepen worden geraakt door de activiteiten van jouw bedrijf.

En uiteindelijk bepaal je zo waar de grootste risico's zitten en bijvoorbeeld waar jouw invloed op groepen mensen het grootst is. Dat kan bijvoorbeeld zijn op het gebied van arbeid en gelijk loon, maar ook op het gebied van natuurlijke hulpbronnen.

Dit is natuurlijk heel kort door de bocht en ons advies is dat je natuurlijk je eigen bedrijfsstrategie bekijkt, maar dat je ook met mensen spreekt in je omgeving. Dat je met organisaties zoals ngo's of belangenorganisaties in een land het gesprek aangaat om te kijken hoe zij tegen jouw bedrijf aankijken. Dat is natuurlijk een hoop werk, maar het is wel de weg die moet worden ingeslagen."

Blijf de aanpak volgen en zo nodig bijstellen

"Het is niet een kwestie van eenmalig iets doen, maar continu volgen, zorg ook dat er een open cultuur is waarin mensen een probleem kunnen melden. Stel bijvoorbeeld een hotline open of maak thema's bespreekbaar in overleggen.

Als je bijvoorbeeld geen loket hebt, waar mensen zich kunnen melden voor ethische problemen, moet je alle kanalen die er zijn benutten. Grote bedrijven geven er al voorbeelden van. Sommige hebben een ethiekcommissie, andere hebben een telefoonnummer. Er zijn veel vormen voor. Je moet ervoor zorgen dat als er iets is, mensen ergens naartoe kunnen. Dat zou bijvoorbeeld een telefoonnummer kunnen zijn. En maak ook actief duidelijk dat er zo'n meldpunt is.

De gids duidt ook wel op een aantal punten waar dingen niet goed zijn gelopen. Als je dan kijkt hoe dat kan, blijkt toch dat je met bepaalde mensen of bepaalde groepen in de samenleving wel hebt gesproken, maar dat het niet is doorgedrongen tot de ondernemer."

NUlokaal adverteren

NUwerk

Tip de redactie