Steeds meer Europese landen steunen het plan om het toekomstige handelsverdrag tussen de VS en de EU aan te passen. De geschillenbeslechting zoals nu wordt voorgesteld geldt als omstreden. 

Dat bleek tijdens een informele bijeenkomst van EU-bewindslieden in Riga.

 De Europese Unie onderhandelt momenteel met de Verenigde Staten (VS) over een omvangrijk vrijhandelsverdrag, het zogenoemde Transatlantic Trade and Investment Partnerschip, of TTIP. 

Minister Lilianne Ploumen (Buitenlandse Handel) wil dat conflicten tussen investeerders en landen worden geregeld via een permanent secretariaat en niet door advocatenkantoren zoals nu wordt voorgesteld in de TTIP-concepttekst.

Weerstand

Er bestaat veel weerstand in Europa tegen de vorm van geschillenbeslechting die nu wordt voorgesteld in het handelsverdrag. 

Met die vorm (de zogeheten Investor-State Dispute Settlement, of ISDS) kunnen buitenlandse investeerders een regering buiten de nationale rechtbank om aanklagen. Critici vrezen dat door de arbitragecommissie een 'Amerikaanse claimcultuur' wordt geïntroduceerd in Europa. 

Ploumen deed het voorstel voor aanpassing van de arbitrage begin deze maand samen met haar collega's uit Duitsland, Frankrijk, Zweden, Denemarken en Luxemburg. 

In het plan van de Europese ministers staat onder meer dat investeerders niet mogen verwachten dat democratisch tot stand gekomen regels zullen veranderen. Ook worden 'hoge eisen gesteld' aan kwaliteit en onafhankelijkheid van arbiters. Verder wordt gepleit voor een permanent secretariaat van geschillenbeslechting in plaats van 'ad hoc-beslechting' zoals nu.

Eind vorige week sprak ook de Duitse minister van Financiën Sigmar Gabriel zich fel uit tegen ISDS. "We zullen niet accepteren dat er verder wordt geliberaliseerd of geprivatiseerd", aldus de Duitser. Aan de Europese sociale standaarden en consumentenbeschermingsregels mag van hem niet worden getornd.

Concensus

''Er is duidelijk een groeiende consensus'', aldus Ploumen woensdag. Volgens ingewijden moet vooral Groot-Brittannië nog over de streep worden getrokken. EU-commissaris Cecilia Malmström van Handel kondigde vorige week aan ook voorstander te zijn van vernieuwing van het arbitragemechanisme.

Het vrijhandelsverdrag moet handelsbelemmeringen tussen de EU en VS wegnemen, en behelst maar liefst een derde van de totale wereldhandel. Het kabinet is voorstander van het verdrag, omdat de handel tussen beide economische zwaargewichten erdoor zou groeien. De bedoeling is dat er dit jaar al een akkoord ligt, maar de kans daarop wordt niet groot geacht.

Dit moet u weten over het vrijhandelsverdrag EU-VS