AFM ziet structurele tekortkomingen accountants

De kwaliteit van de wettelijke controles door de vier grootste accountantskantoren is de afgelopen jaren onvoldoende verbeterd. De accountancysector moet zo snel mogelijk maatregelen nemen om de kwaliteit te waarborgen en het publiek belang meer centraal te stellen.

Dit stelt de Autoriteit Financiële Markten (AFM) in een donderdag gepubliceerd onderzoek naar de kwaliteit van wettelijke controles en de kwaliteitsbeheersing en -bewaking door de vier grootste accountantsorganisaties, de zogenoemde Big 4 (Deloitte, EY, KPMG en PwC).

De sector lijkt inmiddels ook zelf doordrongen van de urgentie dat fundamentele hervormingen noodzakelijk zijn, zodat onder anderen beleggers, pensioendeelnemers, consumenten en anderen kunnen vertrouwen op het oordeel van accountants, aldus de toezichthouder.

De AFM heeft bij elk van de accountantsorganisaties tien wettelijke controles uit de periode 2012-2013 beoordeeld. Het aantal 'onvoldoende’ controles bedraagt 4 bij Deloitte, 3 bij EY, 7 bij KPMG en 4 bij PwC.

Somber

''Het wezenlijke product van een accountant is het leveren van een controle van goede kwaliteit. Na ons eerste onderzoek uit 2010 hebben de accountantsorganisaties plannen geformuleerd om die kwaliteit te verhogen, maar we zien de effecten daarvan helaas onvoldoende terug in de jongste resultaten. Dat is een sombere constatering'', aldus de AFM.

''De Big 4 hebben verdergaande maatregelen aangekondigd naar aanleiding van ons onderzoek. De beroepsorganisatie NBA stelt bovendien verbeteringen binnen de gehele accountancysector voor. De AFM hoopt dat nu de basis is gelegd voor de noodzakelijke versterking van deze belangrijke sector en de cultuurverandering die daarvoor nodig is'', aldus Gerben Everts, bestuurder bij de AFM.

De toezichthouder adviseert verder een raad van commissarissen verplicht te stellen voor accountantskantoren die organisaties van openbaar belang controleren. Ook wil de AFM bestuurders en commissarissen van accountantsorganisaties voortaan op geschiktheid kunnen toetsen.

Dijsselbloem

Nederlandse accountants moeten snel in actie komen om hun werk te verbeteren. Dat de kwaliteit onder de maat is, ''is onacceptabel'', zegt minister Jeroen Dijsselbloem van Financiën in reactie op een hard rapport van de Autoriteit Financiële Markten (AFM) over de accountancysector.

De kwaliteit van de wettelijke controles van de vier grote accountancybureaus moet omhoog, aldus de minister. Hij komt met aanvullende wettelijke maatregelen, bovenop de verbeterplannen van de sector, schrijft hij in een brief aan de Tweede Kamer.

Dijsselbloem gaat voor de top van de accountants een geschiktheidstoets invoeren, net als bij banken en verzekeraars. Dijsselbloem is ook van plan de verjaringstermijn in het tuchtrecht te verlengen, en dat op te nemen in de wet.

Intern toezicht

Verder wil hij het interne toezicht verbeteren voor accountancyorganisaties die een vergunning hebben voor het controleren van organisaties als banken en verzekeraars. Accountantsorganisaties krijgen een wettelijk verplichte raad van commissarissen met duidelijk omschreven bevoegdheden. Die zijn onder meer verantwoordelijk voor benoeming en ontslag van de bestuursleden en zien toe op het beloningsbeleid.

Dijsselbloem: ''De wettelijke controleverklaring van accountants dient boven elke twijfel verheven te zijn. Dat de kwaliteit onder de maat is, vind ik onacceptabel. De door de sector voorgestelde maatregelen zie ik als een eerste stap. Wat nu nodig is, is versterking van de wettelijke kwaliteitseisen en strenger optreden van de AFM. Alleen zo kunnen we de kwaliteit van accountants en de accountantsverklaring structureel verbeteren.''

VEB

Beleggersvereniging VEB is verbijsterd over de ''wanprestaties'' van de accountantssector. Dat laat de belangenclub donderdag weten in reactie op het AFM-onderzoek naar de kwaliteit van accountants.

''De conclusies van het onderzoek zijn hard en duidelijk: 45 procent van het werk van KPMG, PwC, EY en Deloitte blijkt onder de maat. Daarmee is de accountantssector verantwoordelijk voor een vertrouwensbreuk tussen aandeelhouders en beursgenoteerde ondernemingen. Want als beleggers niet kunnen vertrouwen op gecontroleerde cijfers, waarop moeten zij dan hun oordeel baseren'', vraagt de vereniging zich af.

De VEB roept de politiek, AFM én ondernemingen op om noodzakelijke verbeteringen door te voeren. ''De accountantssector heeft bewezen dat niet op eigen kracht te kunnen.''

PwC

Accountantsconcern PwC is het eens met de maatregelen die de werkgroep van jonge accountants en toezichthouder AFM voorstellen om schoon schip te maken in de sector.

''De les uit beide rapporten is dat robuuste en sectorbrede hervormingsmaatregelen onontkoombaar zijn. Deze zijn gewenst om de kwaliteit en daarmee het vertrouwen in de accountant te herstellen. PwC is doordrongen van die urgentie en omarmt de voorstellen'', zegt de accountantsorganisatie in een reactie.

KPMG

Het verder verbeteren van de kwaliteit van onze accountantscontrole is essentieel voor het terugwinnen van het maatschappelijke vertrouwen. Het is onze oprechte doelstelling om weer de norm in het het Nederlandse accountantsberoep te worden''. Dat laat accountantsorganisatie KPMG donderdag weten, in reactie op een AFM-onderzoek naar de kwaliteit van de sector.

KPMG zegt inmiddels al ''herstelwerkzaamheden'' te hebben doorgevoerd. Ook wijst de organisatie erop dat de partners van KPMG eerder deze maand een nieuwe beloningsmodel hebben goedgekeurd, waarbij de beloningen van bestuurders en partners aan banden werden gelegd. Zo ontvangen de leden van de raad van bestuur geen winstaandeel meer en mogen de bonussen niet meer dan 10 procent van het vaste salaris bedragen.

Deloitte

Accountantsorganisatie Deloitte staat positief tegenover de voorgestelde maatregelen om het vertrouwen in de beroepsgroep te herstellen. De firma zegt al bezig te zijn met doorvoeren van maatregelen om de kwaliteit te verbeteren. Deloitte wijst er in dat verband ook op al een raad van commissarissen te hebben met in meerderheid onafhankelijke leden.

De accountantsorganisatie zegt dat het AFM-onderzoek aantoont dat de kwaliteit van de controles verder moet worden verbeterd.

Lees meer over:

NUlokaal adverteren

NUwerk

Tip de redactie