Uit onvrede met de financiële sector zetten enkele Nederlanders een eigen bank op.

De Financiële Coöperatie, zoals het initiatief heet, heeft geen winstoogmerk en wil 'heldere en simpele' producten gaan verkopen. De eventuele winst van de bank vloeit terug naar de leden, die gezamenlijk eigenaar zijn van de coöperatie.

Ledenwerving voor de coöperatieve bank is donderdag van start gegaan, om eerst een breed draagvlak te creëren.

"Wij willen tegenwicht bieden aan de huidige financiële markten", verklaart oprichter Jan Brink tegenover NU.nl. "Het idee is ontstaan vanuit een enorme onvrede over de graaicultuur."

De initiatiefnemers streven naar 10.000 leden in een halfjaar tijd. Het lidmaatschap van de coöperatie kost 20 euro. Daarmee moet voldoende geld worden opgehaald om daadwerkelijk een bank in de steigers te zetten. Op basis van een soortgelijk nieuw Belgisch initiatief, NewB, denkt Brink zo'n 60 miljoen euro nodig te hebben.

Bonussen

De daadwerkelijke oprichting van de bank willen de initiatiefnemers overlaten aan professionals. "Dat zullen bankiers zijn", licht Brink toe.

"Zij zullen het vak moeten begrijpen en onze kernwaarden onderschrijven. Dat betekent dat zij geen topsalaris zullen ontvangen en nooit een bonus zullen krijgen. We zijn vanochtend al zes keer benaderd door mensen die interesse hebben, ook oud-bankiers."

De nieuwe bank moet volkomen democratisch worden. Brink verwacht dat er straks door leden op hoofdlijnen, zoals beloningen, elektronisch gestemd zal kunnen gaan worden. "Ook een definitieve naam voor de bank zal straks wellicht op deze manier gekozen worden."

Verzekeringen

Naast het oprichten van een bank willen de initiatiefnemers ook verzekeringen gaan aanbieden. Omdat het naar verwachting wel twee tot tweeëneenhalf jaar kan duren voordat de nieuwe bank een feit is, wil De Financiële Coöperatie voor die tijd al wat terugdoen voor de leden. Een assurantiepoot kan wel op korte termijn gerealiseerd worden.

"Ook die verzekeringsproducten moeten helder en simpel zijn", verklaart Brink, die van huis uit assurantieadviseur is. "Nu wordt er vanuit het product geadviseerd, straks vanuit het probleem."

Als aan alle financiële voorwaarden is voldaan, vraagt de coöperatie een bankvergunning aan bij De Nederlandsche Bank (DNB).

De Financiële Coöperatie kreeg er in de loop van de dag iets meer dan 400 nieuwe leden bij. De nieuwe Belgische bank NewB is de inspiratiebron voor het nieuwe initiatief. Die coöperatieve bank is sinds 2012 in oprichting en kreeg al snel meer dan 40.000 leden.

NVB

De Nederlandse Vereniging van Banken (NVB) laat weten te streven naar een concurrerend bankwezen en dat nieuwkomers altijd welkom zijn. Maar de initiatiefnemers zullen grote obstakels uit de weg moeten ruimen.

Ze krijgen te maken met nieuwe regels, strenger toezicht, een lage rente en een economisch klimaat dat tegen zit. Daarnaast zal het lastig zijn om kapitaalverschaffers te vinden.

Enorme klus

Volgens adjunct-directeur Robin Fransman van Holland Financial Center is het opzetten van een nieuwe bank een enorme klus. "De eisen van DNB aan de administratie, beveiliging, bestuurders en de kwaliteit van het businessplan zijn heel hoog", aldus Fransman.

"Daarbij zijn de risico's hoog en de verdiensten relatief klein. Daarom zien we ook bijna geen nieuwe commerciële initiatieven en weinig buitenlandse toetreders. Juist daarom is dit wellicht een model dat goed kan werken. Dat zou mooi zijn, want de Nederlandse markt is gebaat bij meer diversiteit en concurrentie."

"Er is in Nederland nu een klein aantal kredietunies in oprichting, coöperaties voor en door ondernemers. Daar zie je dat dit projecten van de lange adem zijn. De voorbereidingstijd is al snel meer dan een jaar en de kosten voor een DNB-vergunning zijn fors. Daardoor zie je dat de aanloopverliezen erg hoog kunnen oplopen. Het lidmaatschapsbedrag zou ik dan ook niet te laag neerzetten", stelt Fransman.

Zie ook: 'Bankinitiatief is een giller'