Ireen Wüst bewees maandag met goud op de 1.500 meter andermaal waarom ze de succesvolste Nederlandse olympiër aller tijden is. De 35-jarige schaatsster is op haar allerbest als het écht moet, al vijf Spelen op rij.

Het is een gevoel dat ze alleen kan oproepen op heel speciale momenten en dat ze na zestien jaar nog steeds niet goed kan uitleggen. "Het begint ergens hier, diep vanbinnen", zegt Wüst, terwijl ze naar haar borst wijst. "Het is een klein bolletje vertrouwen dat op de dag van de wedstrijd steeds een beetje groter wordt."

De Brabantse heeft moeten ontdekken hoe ze dat bolletje het beste tot bloei kan laten komen. Toen ze jong was, was ze vaak ziek na een wedstrijdweekend, zoveel moeite had ze om met haar zenuwen om te gaan.

Als routinier is ze nog steeds nerveus voor een race, maar na jaren van topschaatsen weet ze hoe ze de spanning in haar voordeel kan laten werken. "Het blijft een vervelend gevoel", aldus Wüst. "Maar tegelijkertijd weet ik ook dat ik die zenuwen nodig heb om boven mezelf uit te stijgen."

De spanning zorgt ervoor dat ze volledig 'aan' staat, dat al haar zintuigen maximaal hun werk doen. "Als ik op de wedstrijddag de eetzaal in loop, ruik ik alle geuren en moet ik bijna kokhalzen. Eten is een hell of a job. Dus neem ik meestal maar een gelletje, zodat ik genoeg energie heb."

In de dagen voor de race heeft Wüst al steeds een beetje minder contact met de buitenwereld. "De kring wordt steeds kleiner, uiteindelijk bel ik alleen nog met Letitia (haar verloofde Letitia de Jong, red.). Het zijn allemaal dingen die ik niet eens heel bewust doe. Het is meer dat ik die ene race heel belangrijk maak in mijn hoofd. En dat ik er dan fysiek en mentaal steeds meer naartoe werk."

Kijk hier de historische race van Wüst op de 1.500 meter terug
43
Kijk hier de historische race van Wüst op de 1.500 meter terug

'De Spelen hebben iets magisch'

Geen wedstrijd zorgt voor meer tunnelvisie bij Wüst dan de Olympische Spelen. Bij World Cups, EK's of WK's lukt het haar niet altijd om de ultieme focus te vinden. "Maar de Spelen hebben iets magisch. Als ik naar die ringen kijk, denk ik altijd: let's go."

Dat leverde Wüst zestien jaar geleden haar eerste olympische titel op, toen ze in Turijn als negentienjarige spring-in-'t-veld de 3 kilometer won. In Vancouver was er vier jaar later goud op de 1.500 meter, in Sotsji pakte ze in 2014 de titel op de 3 kilometer en de ploegenachtervolging en vier jaar geleden was ze in Zuid-Korea de beste op de 1.500 meter.

Maandag in Peking volgde de misschien wel bijzonderste titel van allemaal. Wüst schaatste op de 1.500 meter in de National Speed Skating Oval haar beste race van het seizoen en rekende zo af met de Japanse topfavoriete Miho Takagi.

"Ik zag het al na 10 meter", zegt Jillert Anema, die als coach van nummer vijf Marijke Groenewoud in het stadion was en zo de race van Wüst van dichtbij kon volgen. "Alles klopte, het was zó mooi om naar te kijken. De grootsheid van Wüst is dat ze er áltijd uit haalt wat erin zit. Ze is een vakvrouw, een zeer groot sporter."

Terugblik 1.500 meter: 'Iedereen wil weten hoe Wüst zó kan pieken'
190
Terugblik 1.500 meter: 'Iedereen wil weten hoe Wüst zó kan pieken'

'Privilege om met Ireen te werken'

Nee, zegt Gerard van Velde beslist, hij kent geen sporter die de kunst van het pieken zo goed beheerst als Wüst. "Ik praat uit ervaring", aldus de olympisch kampioen op de 1.000 meter van 2002. "Het is echt een talent dat zij zich zó kan focussen en zo koel kan blijven op het moment dat het moet, een heel bijzondere gave."

"Door al haar successen verwacht Iedereen dat Ireen het altijd maar weer even doet. Dat is echt héél moeilijk. En dan zet ze op deze manier haar beste prestatie in twee jaar neer. En ze is 35, hè. Ik vind het echt ongelooflijk knap."

Van Velde is sinds vorig seizoen de coach van Wüst. "Ik vind het een privilege dat ze mij het vertrouwen heeft gegeven en dat ik met haar mag werken", aldus de oud-sprinter. "Echt, ik heb de afgelopen twee jaar vooral heel veel van haar geleerd. En vandaag heb ik vooral ontzettend genoten."