We zijn aanbeland in de laatste fase van de Olympische Spelen in Tokio. Onze verslaggever Daan de Ridder zat een uur lang klaar om jullie vragen te beantwoorden over het sportspektakel. Lees hier zijn antwoorden.

Baan: Er waren veel protesten (van de lokale bevolking) tegen de Spelen in Tokio, maar je hoort er nu eigenlijk niets meer van. Is de publieke opinie omgeslagen?

"Het is haast een traditie bij Olympische Spelen dat er vooraf heel veel geschreven en gepraat wordt over 'randzaken'. Denk aan het zikavirus in Rio de Janeiro (2016) of de mensenrechten in Sotsji (2014). Maar als de Spelen beginnen, gaat het altijd toch vooral over sport."

"Nu zorgde de coronapandemie wel voor een ernstigere verstoring van de voorbereiding op de Spelen dan de twee voorbeelden die ik geef en was er in Japan volgens polls voor de openingsceremonie wel heel veel weerstand onder de bevolking. Maar toch zie je ook bij deze Spelen het bekende patroon. En daarbij zal het vast helpen dat Japan al een recordaantal van 22 gouden medailles heeft gewonnen."

LeetjeV: Waarom zijn de Olympische Spelen niet voor atleten van achttien jaar of ouder? Het kan toch niet goed zijn voor bijvoorbeeld een veertienjarige om al zoveel te moeten trainen en de fysieke en mentale(!) gevolgen die dit kan hebben?

"Er zijn wel sporten met een leeftijdsgrens. Zo moeten turnsters in het jaar van de Spelen zestien worden om mee te mogen doen."

"Uiteindelijk worden dit soort regels bepaald door de individuele sportbonden (denk aan de FIFA, of de FIG bij het turnen), dus is het lastig om een algemeen antwoord te geven dat voor alle olympische sporten geldt. Maar om toch een poging te doen: de Olympische Spelen zijn bedoeld om de beste man of vrouw in een bepaalde sport te vinden. Ook als dat een veertienjarige is."

"Je kunt je natuurlijk afvragen of 'we' het als maatschappij wenselijk moeten vinden dat zo'n jong persoon al zoveel moet trainen. Ik kan me ook voorstellen dat het turnen, gezien alle onthullingen in die sport van de afgelopen paar jaar, nog een keer naar zijn leeftijdsgrens gaat kijken. Maar een leeftijdsgrens voor de hele Spelen zie ik niet snel gebeuren."

a4tje: Waarom worden niet van alle sporten de besten naar de Spelen afgevaardigd (voetbal, tennis, basketbal)?

"Het internationaal olympisch comité (IOC) is de baas over de Spelen, maar ze werken voor het organiseren van alle wedstrijden nauw samen met de mondiale sportbonden. Hierdoor kunnen de regels per sport nogal verschillen."

"Allereerst: dat er alleen amateursporters welkom zijn op de Spelen, is al lang afgeschaft. Dus in theorie zouden bij alle sporten de beste atleten kunnen uitkomen. Maar, om jouw voorbeelden te gebruiken, bij het (mannen)voetbal hebben het IOC en de FIFA een soort compromis gesloten om toch een relatief goed voetbaltoernooi op de Spelen te krijgen. De FIFA wil namelijk absoluut niet dat er een evenement komt dat hun WK naar de kroon kan steken. Dus: spelers onder 23 jaar en drie compensatiespelers."

"Bij het basketbal heeft de Amerikaanse profcompetitie NBA in 1992 (Barcelona) voor het eerst toestemming gegeven om zijn spelers af te staan en dat geldt nog steeds. Kortom, er zijn bij veel sporten nogal wat partijen die hier iets over te zeggen hebben."

K_le_Zaque: Hoe kan het dat sporten die ooit in de loop van de geschiedenis op de Spelen zijn geïntroduceerd, bijvoorbeeld honkbal, toch uiteindelijk weer verdwijnen?

"Het IOC stelt een maximum aan het aantal sporten (en het aantal sporters) op de Spelen, omdat het anders niet te organiseren valt. Welke sporten er op het programma staan, wordt bepaald door de IOC-leden."

"Het IOC kijkt naar de populariteit van de sporten (tegenwoordig ook vooral naar de populariteit bij jongeren, zie de toevoeging van skateboarden, surfen en sportklimmen bij deze Spelen) en naar het niveau van de sport (honkbal werd van het programma afgehaald omdat de beste profs nooit mee mochten doen). Daarnaast mag een gastland sinds kort ook sporten voordragen voor 'zijn' Spelen. Daarom staan het in Japan zeer populaire honkbal/softbal en karate op het programma in Tokio, maar verdwijnen die sporten in 2024 in Parijs weer."

Sanneke36: Waarom krijgen in sommige sporten, bijvoorbeeld judo en boksen, twee sporters een bronzen medaille?

"Dat komt doordat mondiale sportbonden (bijvoorbeeld de internationale judobond) in principe zelf zeggenschap hebben over de regels bij 'hun' sport op de Spelen. En bij judo en boksen is het traditie dat er twee bronzen medailles worden uitgereikt. Dat gebeurt bijvoorbeeld ook bij WK's."

Kriem: Hoe is de medaillespiegel tot stand gekomen?

"Om te beginnen met een terzijde: het IOC publiceert de medaillespiegel opvallend genoeg alleen "ter informatie". Eigenlijk wil het orgaan geen officiële ranglijst maken van landen omdat "de Spelen een competitie zijn tussen atleten of teams, niet tussen landen". Maar het is natuurlijk onvermijdelijk dat de medaillespiegel een belangrijke rol speelt tijdens de Spelen."

"Het IOC geef niet een eenduidige reden waarom goud het belangrijkste criterium voor de medaillespiegel is. Maar het simpele antwoord lijkt mij dat het bij sport nu eenmaal om winnen gaat. Hoe mooi en knap zilver en brons ook zijn, het gaat in eerste instantie om goud. Of, zoals de Amerikanen graag zeggen: 'Second place is the first loser'."

Timmy007: Als de Spelen voorbij zijn, wat gebeurt er dan met de stadions en dorpen die ervoor gebouwd worden?

"Het is de bedoeling dat de flats van het Olympisch dorp, dat op een aangelegd eiland is gemaakt met echt heel mooie uitzichten over Tokio, na de Spelen beschikbaar worden gesteld aan de bevolking om woonruimte te kopen of te huren."

"Wat betreft de stadions: het is hier in Tokio een beetje een mix van nieuwe stadions, flink gerenoveerde stadions en stadions die er al stonden. Japan is best een sportgek land, dus een deel van die stadions zal in de toekomst zeker nog wel gebruikt worden voor sportwedstrijden of toernooien. Verder is het mij ook opgevallen dat er best wat stadions zijn met tribunes die op het oog makkelijk weer weggehaald kunnen worden. Zo zag ik een dag na het einde van het 3x3-basketbaltoernooi dat ze dat stadion al langzaam begonnen af te breken."