Annemiek van Vleuten dacht zondag een halve minuut dat ze olympisch kampioen was. Totdat de 38-jarige renster van verzorger Ruud Zijlmans hoorde dat er toch echt een Oostenrijkse eerder over de streep was gekomen in de wegrit. Een reconstructie van een bizarre middag in de schaduw van Mount Fuji.

Proloog: Marianne Vos kijkt verschrikt naar een van de grote schermen op de Fuji Speedway. Tot haar verbazing ziet de ervaren Nederlandse Anna Kiesenhofer moederziel alleen rijden, een renster die ze niet kent, die ze nog nooit in het peloton heeft gezien. En van wie ze nu, pas 3 kilometer voor de finish, voor het eerst denkt: die moet dan wel het goud gaan winnen.

Nog 137 kilometer: In een peloton rijden kan ze niet. En dus valt Kiesenhofer direct na de start aan. De dertigjarige Oostenrijkse, afgestudeerd wiskundige aan de University of Cambridge, krijgt Omer Shapira (Israël), Vera Looser (Namibië), Carla Oberholzer (Zuid-Afrika) en Anna Plichta (Polen) met zich mee. Kiesenhofer voelt een heel klein beetje hoop. Niet op een overwinning, maar ze ziet nu wel een kleine kans op een medaille.

Tokio-update: 'Miscommunicatie zorgde voor bizarre finish Van Vleuten'
210
Tokio-update: 'Miscommunicatie zorgde voor bizarre finish Van Vleuten'

Nog 134 kilometer: Het is haast een traditie op WK's en Olympische Spelen: een kopgroep met een paar onbekende namen uit kleine wielerlanden. "We hadden het gevoel dat er een groepje nobody's op kop reed", aldus Van Vleuten.

Nog 96 kilometer te gaan: In de tactische bespreking voor de koers had de Nederlandse ploeg afgesproken wat de maximale voorsprong van een kopgroep zou mogen zijn. Het is onduidelijk wat dat getal was - bondscoach Loes Gunnewijk wil het na de koers niet zeggen - maar het is wel zeker dan een verschil van tien minuten niet de bedoeling was.

Toch is dat de marge die de vluchters opbouwen in de vlakke aanloop. "Blijkbaar is de voorsprong niet goed doorgekomen bij de rensters", aldus Gunnewijk, die tijdens de koers geen gebruik mag maken van oortjes om met haar ploeg te communiceren.

Loes Gunnewijk (links) is sinds 2019 de bondscoach van de vrouwen.

Loes Gunnewijk (links) is sinds 2019 de bondscoach van de vrouwen.
Loes Gunnewijk (links) is sinds 2019 de bondscoach van de vrouwen.
Foto: Pro Shots

Nog 93 kilometer te gaan: Nederland toont voor het eerst wat initiatief door Vollering op kop te laten rijden. De jongste renster van de ploeg haalt vijftig seconden van de voorsprong af, maar er komt geen hulp van andere landen en Vollering houdt weer op. "We moeten keuzes maken", zegt Van der Breggen. "Als we na 10 kilometer al drie vrouwen op kop zetten, winnen we sowieso niet."

Nog 66 kilometer te gaan: Van Vleuten kan de Deense Emma Norsgaard, in het dagelijks leven uitgerekend haar ploeggenote bij Movistar, niet meer ontwijken en valt midden op de weg. De schade valt mee en binnen 4 kilometer is Van Vleuten weer terug in het peloton.

Nog 54 kilometer te gaan: Na een mislukte aanval van Vollering slaat Van Vleuten wél een gat met het peloton. De vrouw die in 2019 na een solo van 105 kilometer wereldkampioen werd, wil de koers weer in handen van Nederland krijgen. Het gat met de kopgroep is echter nog zeven minuten, al weet Van Vleuten dat niet. "Ik moest aan de cameraman vragen wat de situatie in de koers was. Er reden motoren rond die op een bord de verschillen toonden, maar die heb ik misschien maar één keer gezien."

Annemiek van Vleuten (links) naast de olympisch kampioene Anna Kiesenhofer.

Annemiek van Vleuten (links) naast de olympisch kampioene Anna Kiesenhofer.
Annemiek van Vleuten (links) naast de olympisch kampioene Anna Kiesenhofer.
Foto: ANP

Nog 40 kilometer te gaan: Kiesenhofer neemt op een klim afscheid van haar laatste medevluchters Plichta en Shapira. Ze begint met vijf minuten voorsprong op Van Vleuten aan een alles-of-nietspoging. "Ik hoorde uit de ploegleidersauto steeds de verschillen", zegt de Oostenrijkse. "Maar ik wist niet of ik die kon vertrouwen."

Nog 25 kilometer te gaan: Terwijl Van Vleuten denkt dat ze nog één minuut voor het peloton uit rijdt, ziet op een kort klimmetje opeens haar achtervolgers terugkomen. Vos vraagt aan haar ploeggenote wat de situatie in de koers is. "Ik weet het echt niet", antwoordt Van Vleuten. "Ik dacht dat jij me dat kwam vertellen." Gunnewijk: "We hebben geprobeerd om vanuit de auto updates te geven, maar op veel plekken was dat niet mogelijk. Ja, er was miscommunicatie."

Nog 10 kilometer te gaan: Terwijl de vier Nederlandse rensters zich op kop van het peloton nestelen, roept Van der Breggen naar Van Vleuten dat het verschil met de koploper nog maar 45 seconden is. "Ik dacht: we rijden zo hard, die gaan we zeker terugpakken", aldus Van Vleuten.

Het probleem is dat de vrouwen het hebben over de voorsprong van Plichta en Shapira, de voormalige koplopers die nog tussen het peloton en de koploper rijden. Het verschil met Kiesenhofer is nog altijd vier minuten.

Annemiek van Vleuten hoort van verzorger Ruud Zijlmans dat het geen goud, maar zilver is.

Annemiek van Vleuten hoort van verzorger Ruud Zijlmans dat het geen goud, maar zilver is.
Annemiek van Vleuten hoort van verzorger Ruud Zijlmans dat het geen goud, maar zilver is.
Foto: ANP

Nog 9,5 kilometer te gaan: De Nederlandse ploeg heeft bij WK's altijd een eigen communicatiesysteem. Via borden langs de kant van de weg wordt in code koersinformatie doorgegeven. Ook nu staan er stafleden klaar bij de voorlaatste doorkomst over de finishlijn, maar Gunnewijk krijgt door een haperende verbinding de informatie over de tijdsverschillen niet op tijd door. "Ik heb geen bord gezien", aldus Van Vleuten.

Nog 4,5 kilometer: Plichta en Shapira worden teruggepakt door het door Nederland geleide pelotonnetje en dat leidt tot verwarring. "Ik had van Loes gehoord dat Plichta op kop reed", aldus Van der Breggen. "Dus toen we haar bijhaalden, dacht ik dat we voor de zege gingen rijden."

Nog 2 kilometer te gaan: Van Vleuten plaatst ondanks al het werk dat ze gedaan heeft nog een flitsende demarrage. Ze slaat een gat en denkt op weg te zijn naar goud.

Finish: 1 minuut en 15 seconden na de nieuwe olympisch kampioene Kiesenhofer komt Van Vleuten juichend over de streep. "Verzorger Ruud vond me wel heel blij na de finish", zegt Van Vleuten. "Het is natuurlijk kut dat ik even gedacht heb dat ik olympisch kampioen ben. Al wordt die pijn een beetje verzacht doordat iedereen zich na de finish afvroeg wie er nou eigenlijk gewonnen had. Ik dacht even dat alleen ík dat niet wist."

Van Vleuten denkt gewonnen te hebben: 'We kregen niets door'
32
Van Vleuten denkt gewonnen te hebben: 'We kregen niets door'

Epiloog: Vijf jaar nadat Van Vleuten door een harde val een gouden medaille verspeelde bij de Spelen van Rio de Janeiro, staat ze met zilver op een podium in Japan. "Mijn doel was om vandaag hier in mijn beste vorm ooit te staan en dat is gelukt", zegt ze geëmotioneerd. "We kunnen heel lang zeuren over de miscommunicatie, maar ik heb wel een heel goede koers gereden. En daarom is dit voor mij zilver met een gouden glans."