In de laatste week voor de Olympische Spelen van Tokio publiceert NU.nl dagelijks een uitgebreid interview met een Nederlandse olympiër. In aflevering één regerend olympisch wielerkampioene Anna van der Breggen (31), die bezig is aan haar laatste maanden als topsporter. "Het lijkt me fantastisch dat ik straks kan doen wat ik wil."

Volg de tag NUmedaille Ontvang een melding bij elke Nederlandse medaille op de Spelen

Anna van der Breggen draait begin juni haar telefoon om het fraaie panorama vanaf het terras van haar tijdelijke onderkomen te laten zien. Vanuit het Lac de Tignes stijgen de besneeuwde bergtoppen in de Franse Alpen op tot ver boven de 3.000 meter.

"Omdat dit mijn laatste trainingskamp op hoogte is, besef ik nog beter hoe bijzonder het is dat ik hier boven op een berg zit", zegt de regerend wereldkampioene op de weg en in de tijdrit. "Dan denk ik: goh, wat ben ik bevoorrecht dat ik wielrenster kan zijn."

Toch heb je ruim een jaar geleden al besloten dat je na dit seizoen stopt.

"Omdat er ook momenten zijn dat ik denk: kon ik maar 's ochtends naar een 'gewone' baan. Als je lekker aan het trainen bent en er niks aan de hand is, is dit de mooiste baan ter wereld. Maar als er druk bij komt kijken, als je goed móét zijn en het lukt niet, als je begint te twijfelen, dan kan het heel moeilijk zijn."

Heb je getwijfeld over je besluit om nu al te stoppen?

"Het enige waar ik even aan getwijfeld heb, is of ik nog een jaar extra zou doorgaan nadat de Spelen werden uitgesteld. Ik ga het wielrennen zeker missen, maar voel te sterk dat ik toe ben aan wat anders, in de sport en in mijn persoonlijke leven."

"Ik doe eigenlijk vanaf 2012 steeds hetzelfde. Sommigen plekken of wedstrijden zijn nieuw, maar de hoofdlijn blijft dat ik in de training beter probeer te worden dan het jaar ervoor. En op een gegeven moment zat ik op mijn max en dacht ik voor wedstrijden: waarom moet ik elke keer weer bewijzen dat ik de beste ben? De motivatie om dat jaar in jaar uit op te blijven brengen, voel ik gewoon niet altijd. Als ik een wedstrijd win, doet mij dat nu minder dan vroeger. Dat zegt natuurlijk al heel veel."

Anna van der Breggen juicht bij het winnen van olympisch goud in Rio de Janeiro.

Anna van der Breggen juicht bij het winnen van olympisch goud in Rio de Janeiro.
Anna van der Breggen juicht bij het winnen van olympisch goud in Rio de Janeiro.
Foto: ANP

Als topsporter hoor je dit eigenlijk niet zo te zeggen, of het wordt in ieder geval niet vaak zo uitgesproken. Heb je verbaasde reacties gekregen op je besluit om te stoppen?

"Veel mensen vragen: waarom zou je stoppen, je bent nog zo goed? Maar dat is maar één van de redenen waarom ik topsporter ben. Er zitten nog veel meer aspecten aan dit leven vast en dat beseffen mensen meestal niet."

"Het lijkt mij echt fantastisch dat de structuur die ik zoveel jaren heb gehad, straks weg is. Dat ik geen stress meer krijg als ik begin november nog niet op de fiets heb gezeten om me voor te bereiden op het nieuwe seizoen. Dat ik vrijer ben in wat ik kan doen en wanneer ik dat ga doen, omdat ik niet langer alleen bezig ben met zo goed mogelijk worden als wielrenster."

Erelijst Anna van der Breggen

  • Olympisch kampioen op de weg: 2016
  • Wereldkampioen op de weg: 2018, 2020
  • Wereldkampioen tijdrijden: 2020
  • Giro Rosa: 2015, 2017, 2020, 2021
  • Waalse Pijl: 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020, 2021
  • Luik-Bastenaken-Luik: 2017, 2018
  • Amstel Gold Race: 2017
  • Ronde van Vlaanderen: 2018

"Mensen verwachten vaak dat het bij ons thuis altijd over wielrennen gaat, maar dat is niet zo. Fietsen is ons werk, maar het is niet ons leven."
Anna van der Breggen in haar biografie ANNA - Mijn leven achter het erepodium.

In het boek ANNA zegt je ploeggenoot Lonneke Uneken: "Voor Anna is er zo veel meer dan alleen fietsen, misschien dat ze er daarom zo van kan genieten." Maakt dat het proces van stoppen ook makkelijker?

"Ik denk het wel. Als fietsen écht alles voor me was, dan was ik waarschijnlijk nog niet gestopt. Wielrennen is een heel groot deel van mijn leven, maar soms wil ik me er even volledig van afsluiten. En dat heeft natuurlijk niet iedere topsporter."

Het cliché van een wereldtopper is dat zij maniakaal met haar sport bezig móét zijn om zo goed te worden.

"Voor sommige sporters werkt dat heel goed, maar als je mij zou mij dwingen om altijd met fietsen bezig te zijn, word ik helemaal gek. Ik vind het fijn om soms even rust te hebben, om te winkelen, om een keertje ergens ongezond te eten met een wijntje erbij. Waardoor ik daarna volledig gefocust mijn trainingen en wedstrijden kan rijden."

Je man Sierk Jan de Haan is ook al sinds 2015 je trainer. Hij zei aan de telefoon: "Anna heeft er volledig vrede mee dat ze stopt en dat maakt het voor mij ook veel makkelijker. Ik vraag me niet af of het de juiste beslissing is en voel helemaal geen stress."

"Ik heb wel eens aan Sierk gevraagd of híj het niet gaat missen. Want hij heeft, zeker de laatste jaren, misschien nog wel meer passie dan ik. Ik besef dat er voor hem wat wegvalt als ik stop. Maar aan de andere kant word ik er superenthousiast van dat we straks samen wat anders gaan doen."

Het komt niet vaak voor dat een partner zo nauw betrokken is bij de loopbaan van een topsporter. Misschien maakt dat het makkelijker, dat jullie hetzelfde gaan meemaken?

"Het zal zeker even zoeken worden, want Sierk Jan ondersteunt mij nu in alles. Om iets heel stoms te noemen: als 's avonds de kwark bijna op is, dan krijg ik het. Want ik ben de topsporter."

"En zo is het altijd geweest, dat wij samen aan mijn carrière werken. Dat gaat natuurlijk veranderen, over een paar maanden ben ik opeens niet meer de persoon die overal voorrang voor krijgt en waarvoor alles geregeld moet worden. En eigenlijk kijk ik er wel naar uit dat dat niet meer hoeft."

Wegwielrennen voor vrouwen in Tokio

  • Selectie wegrit (25 juli): Anna van der Breggen, Annemiek van Vleuten, Demi Vollering en Marianne Vos
  • Selectie tijdrit (28 juli): Anna van der Breggen en Annemiek van Vleuten

"'Stel je voor dat je olympisch kampioen wordt. Dan ben je toch voor de rest van je leven gelukkig' Ik herinner me zo goed dat Kasia Niewiadoma, mijn Poolse ploeggenootje bij Rabobank-Liv, en ik dit ooit tegen elkaar zeiden. Het was letterlijk een droom; iets wat in het echte leven compleet onbereikbaar leek."
Anna van der Breggen in haar biografie ANNA.

Van der Breggen boekte in 2015 al een aantal grote zeges, met haar eerste van vier eindoverwinningen in de Giro Rosa en haar eerste van zeven zeges in de Waalse Pijl. Maar sinds 7 augustus 2016, toen Van der Breggen aan de Copacabana in Rio de Janeiro na een dramatische en spectaculaire koers olympisch kampioen werd, heeft ze een erelijst opgebouwd die haar een van de beste rensters ooit maakt.

Je schrijft in je boek dat het leven niet zo simpel is dat je echt eeuwig gelukkig bent na een olympische titel. Maar wat heeft die gouden medaille je wél gebracht?

Na een lange stilte: "Ik denk dat die titel er vooral voor heeft gezorgd dat ik écht ging geloven dat ik de beste kon zijn bij wedstrijden. Verandert je leven als olympisch kampioen? Niet echt. Je status in de sport verandert natuurlijk wel en aan die verwachtingen moet je vervolgens gaan voldoen."

Heb je daar moeite mee gehad?

"Voor Rio kende ik het eigenlijk niet dat mensen iets van mij verwachtten. Het was lastig dat ik het eigenlijk alleen nog maar minder goed kon doen, en mensen ging teleurstellen. Het kost tijd om te leren daarmee om te gaan."

Hoe leer je omgaan met verwachtingen?

"Ha, door het te ondergaan. Want je hebt geen keus. Het is misschien vergelijkbaar met waarom Tom Dumoulin dit jaar even afscheid heeft genomen van het wielrennen. Hij beseft nu ook dat het er vooral om gaat wat hij zélf wil. Zoals het vroeger was, toen je begon met sporten en het niemand uitmaakte wat jij deed."

Val Annemiek van Vleuten in Rio

  • De wegrit bij de Spelen van 2016 zal door veel Nederlandse kijkers ook - of misschien wel vooral - herinnerd worden door de zware val van Annemiek van Vleuten. "Dat vind ik logisch, want het was echt iets schokkend", zegt Van der Breggen, die nadat ze als winnares over de finish kwam als eerste vroeg hoe het met Van Vleuten was. "Als een ploeggenoot er heel slecht aan toe is, dan maakt dat hele olympisch kampioen zijn niet zoveel uit. Gelukkig zei onze verzorger Ruud meteen dat Annemiek oké was. Pas daarna kon ik opgelucht ademhalen en denken: ik ben olympisch kampioen."

In Tokio wordt er opnieuw veel van jou verwacht. Kun je toch net zo onbevangen zijn als in Rio?

"Ik ben al olympisch kampioen geweest, dat maakt het eigenlijk best ontspannen. Natuurlijk wil ik heel graag weer winnen en zou het prachtig zijn om te stoppen op de mooist mogelijk manier, maar ik kan nu al heel blij zijn met mijn carrière."

En ondanks die heel belangrijke wedstrijden in Tokio heb je geen moeite om al te praten over je volgende hoofdstuk?

"Nee, want ik denk daar natuurlijk al heel veel over na. Ik werk echt heel bewust toe naar mijn laatste koersen. En misschien helpt me dat zelfs wel om alles nog net wat beter te doen. Het is net als bij trainingsblokjes: als je weet dat het de laatste van de dag is, kun je nog even heel hard fietsen."

Dit was aflevering één in een interviewreeks met Nederlandse olympiërs. De komende dagen volgen nog windsurfer Kiran Badloe, handbalster Lois Abbingh, zwemmer Thom de Boer en BMX'sters Laura en Merel Smulders.