De Oekraïense president Volodymyr Zelensky heeft er vrijdag bij westerse leiders op aangedrongen geen paniek te zaaien over de Russische troepen vlak over de grens. Dit zou alleen maar zwaar wegen op de economie van zijn land.

Zelensky beschouwt de situatie van nu als "niet meer gespannen dan voorheen". "In het buitenland heerst het idee dat er oorlog is hier. Dat is niet zo. Ik zeg niet dat de situatie niet kan escaleren, maar deze paniek hebben we niet nodig", zei hij vrijdag op een persconferentie.

Volgens Zelensky heeft hij dezelfde boodschap donderdag overgebracht aan Joe Biden, in een telefoongesprek met zijn Amerikaanse ambtsgenoot. Biden vertelde hem op zijn beurt dat Rusland Oekraïne probeert te intimideren, aldus Zelensky.

Destabilisatie van binnenuit is volgens Zelensky op dit moment het grootste risico voor zijn land, omdat dat kan leiden tot een economische crisis. Oekraïne heeft het Westen daarom naast militaire en politieke steun om economische hulp gevraagd. Volgens de president heeft zijn land 4 à 5 miljard dollar (3,6 à 4,8 miljard euro) nodig om de economie te stabiliseren.

'NAVO enige garantie voor veiligheid Oekraïne'

In de impasse met Rusland is volgens Zelensky nu de NAVO de enige garantie voor veiligheid in Oekraïne. Landen die geen risico willen nemen met het toelaten van Oekraïne tot de NAVO, zien volgens hem over het hoofd dat als er een oorlog uitbreekt, "die ook zal plaatsvinden langs de grenzen van NAVO-landen".

De president doelt daarmee op de oostelijke lidstaten van het bondgenootschap. Daarbij lopen deze landen, net als Oekraïne, volgens hem het risico slachtoffer te worden van Russische cyberaanvallen.

Rusland is er fel op tegen dat Oekraïne toetreedt tot de NAVO en wil daarom de garantie van het Westen dat het buurland geen lid mag worden. Het Westen vindt dat Oekraïne het recht heeft om zelf zijn bondgenoten te kiezen.

Rutte en Hoekstra dinsdag naar Oekraïne

Premier Mark Rutte en minister Wopke Hoekstra (Buitenlandse Zaken) gaan dinsdag naar Oekraïne. Bovenaan de agenda staat de opbouw van Russische troepen aan de oostgrens, zo zei Rutte op zijn wekelijkse persconferentie. Hij noemde de situatie "zeer zorgelijk".

Het bezoek van Rutte en Hoekstra aan Oekraïne stond al gepland. Ook onder meer de nasleep van het neerhalen van MH17 zal dan besproken worden.

Nederland is onder voorwaarden bereid om militaire middelen te leveren waarmee Oekraïne zich kan verweren als de Russen het land binnenvallen. Hoe die steun er precies uit zal zien, is volgens Rutte nog niet te zeggen. Daar zal ook voor het bezoek nog geen besluit over genomen zijn.

Rutte vindt het vooral belangrijk om te laten zien dat het Westen, waaronder de Europese Unie en de NAVO, er "alles aan doen om bij te dragen aan de-escalatie". De regering in Moskou zou zich ervan bewust zijn dat de Europese Unie "verenigd is". "Een beperkte of grote stap in Oekraïne" zal leiden tot een reactie die ook de Russische economie zal schaden.